Kopalnia Węgla Kamiennego Jowisz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
KWK Jowisz
Ilustracja
Kopalnia Jowisz, fot. 2013.
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Siedziba Wojkowice Komorne
Położenie na mapie Wojkowic
Mapa lokalizacyjna Wojkowic
KWK Jowisz
KWK Jowisz
Położenie na mapie powiatu będzińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu będzińskiego
KWK Jowisz
KWK Jowisz
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
KWK Jowisz
KWK Jowisz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
KWK Jowisz
KWK Jowisz
Ziemia50°21′27,9″N 19°02′37,5″E/50,357750 19,043750

Kopalnia Węgla Kamiennego Jowisz – nieistniejąca kopalnia węgla kamiennego, położona w Wojkowicach.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stacja załadunkowa kopalni, fot. 2013 r.

Pomysłodawcą budowy kopalni było Towarzystwo Górniczo-Przemysłowe "Saturn" stworzone przez właścicieli największych łódzkich zakładów włókienniczych. Dzięki temu zakłady zaopatrywane byłyby w węgiel bez ponoszenia kosztów kupna. W 1907 roku rozpoczęto drążenie pierwszych szybów "Karol" i "Edward". Otwarcie nastąpiło w 1910 roku, a dwa lata później wydobyto pierwszą tonę węgla. W 1914 roku Niemcy zniszczyli urządzenia w szybach, ale cztery miesiące później wznowiono wydobycie. Wkrótce zaczęto montować coraz to nowsze urządzenia. Pierwszy raz do odbudowy chodników użyto tzw. betonitów, czyli betonowych belek. Konie wydobywające węgiel na powierzchnię zastąpiono taśmociągiem i kolejką. W kopalni uruchomiono elektrownię. W 1918 roku wydobyto ok. 150 tys. ton węgla, dzięki czemu kopalnia stała się liderem w Zagłębiu. W czasie II wojny światowej kopalnię przejął pruski koncern Preussag, a nazwę zakładu zmieniono na "Jupiter". Nazwa "Jowisz" powróciła po 1945 roku. Po wojnie kopalnia została włączona w skład Dąbrowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego w Sosnowcu.

Lata 90. pokazały, że kopalnia „Jowisz” znalazła się w bardzo trudnym okresie swojego istnienia. Fakt stałego pogarszania się efektów działalności kopalni spowodował, że decyzją Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników KWK „Jowisz” Sp. z o.o. w czerwcu 1997 roku zobowiązano zarząd do opracowania radykalnych działań umożliwiających osiągnięcie przez Spółkę wskaźników gwarantujących prowadzenie działalności gospodarczej bez ponoszenia strat.

Powstały wówczas nowe struktury organizacyjno-kapitałowe w formie spółek z ograniczona odpowiedzialnością (na bazie majątku i pracowników KWK „Jowisz”):

  • Zakład Górniczy „Wojkowice” Sp. z o.o. – dla prowadzenia eksploatacji części złoża objętego obszarem górniczym o powierzchni 4,3 km2 wyodrębnionym z pierwotnego obszaru kopalni z zatrudnieniem 1200 pracowników
  • „WOJZEC” Sp. z o.o. – zajmująca się wytwarzaniem energii elektrycznej i cieplej zatrudniającej 8 pracowników
  • Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe „Domeks" administrującej zasobami mieszkaniowymi z zatrudnieniem 9 pracowników
  • Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „HELIOS” Sp. z o.o. prowadząca działalność produkcyjno-usługową na rzecz kopalni z zatrudnieniem 70 pracowników.

KWK „Jowisz” Sp. z o.o. została postawiona w stan likwidacji z zadaniem prowadzenia dalszego procesu likwidacyjnego finansowanego z budżetu państwa. Nowy wydzielony na „zdrowej” części bazy surowcowej ZG „Wojkowice” przyniósł dodatni wynik na działalności gospodarczej. Źródło: http://wojkowice.pl/index.php/dzieje-przemyslu

Ostatnią tonę węgla wydobyto w 2000 roku, a sześć lat później kopalnia została zlikwidowana.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Dzięki kopalni w Wojkowicach powstało wiele osiedli mieszkaniowych (dla pracowników kopalni)
  • Kopalnia pomogła zrealizować w Wojkowicach takie projekty, jak budowa szkoły, tzw. "Tysiąclatki", czy utworzenie kompleksu sportowego w parku miejskim.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984. ISBN 83-00-00648-6.
  • Piotr i Stanisław Duda "Spacer do przeszłości, czyli Wojkowice w starej fotografii"