Maciej Płażyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Maciej Płażyński
Maciej Płażyński Kancelaria Senatu 2005.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 lutego 1958
Młynary
Data i miejsce śmierci 10 kwietnia 2010
Smoleńsk
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Przynależność polityczna Akcja Wyborcza Solidarność / Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 20 października 1997
do 18 października 2001
Poprzednik Józef Zych
Następca Marek Borowski
Przewodniczący Platformy Obywatelskiej
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 18 października 2001
do 1 czerwca 2003
Następca Donald Tusk
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska RP
Okres urzędowania od 18 października 2001
do 9 kwietnia 2003
Następca Donald Tusk
Poseł VI kadencji Sejmu
Przynależność polityczna poseł niezrzeszony
Okres urzędowania od 5 listopada 2007
do 10 kwietnia 2010
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001) Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Maciej Płażyński podczas podczas ceremonii otwarcia VIII Światowych Zimowych Igrzysk Polonijnych w Zakopanem, 6 marca 2010

Maciej Płażyński (ur. 10 lutego 1958 w Młynarach, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski prawnik, polityk, wojewoda gdański w latach 1990–1996, marszałek Sejmu w latach 1997–2001, jeden z założycieli i były przewodniczący Platformy Obywatelskiej oraz jej klubu parlamentarnego, poseł na Sejm III, IV i VI kadencji, senator i wicemarszałek Senatu VI kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Maciej Płażyński ukończył Liceum Ogólnokształcące w Pasłęku, następnie przez rok pracował fizycznie na Śląsku, w tym przy budowie Huty Katowice w Dąbrowie Górniczej. W 1977 rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Gdańskim, które ukończył w 1991[1].

Działalność w okresie PRL[edytuj | edytuj kod]

W latach 80. należał do Ruchu Młodej Polski. W 1980 był współzałożycielem Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Jesienią 1981 koordynował strajk okupacyjny na Uniwersytecie Gdańskim, następnie działał w opozycji solidarnościowej. W 1983 współtworzył i do 1990 kierował Spółdzielnią Pracy Usług Wysokościowych "Świetlik" (później przemianowanej na "Gdańsk"[2]). W przedsiębiorstwie tym znalazło zatrudnienie wielu działaczy opozycji demokratycznej, m.in. Donald Tusk i Jan Krzysztof Bielecki. W 1987 został prezesem konserwatywnego Klubu Myśli Politycznej im. Lecha Bądkowskiego, skupiającego środowisko gdańskich konserwatystów i liberałów. W 1989 współtworzył stowarzyszenie Kongres Liberałów.

Działalność polityczna w III RP[edytuj | edytuj kod]

Lata 1990–1997[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 1990 został powołany przez pierwszego powojennego niekomunistycznego premiera Tadeusza Mazowieckiego na urząd wojewody gdańskiego. Jeszcze w tym samym roku został członkiem Koalicji Republikańskiej, która w 1992 przystąpiła do Partii Konserwatywnej. W 1991 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Jako wojewoda gdański w marcu 1992 roku pomagał w utworzeniu pierwszej sportowej spółki akcyjnej Lechii Gdańsk. Nadto w 1996 pomagał w szukaniu sponsorów oraz wsparcia dla podupadającego klubu piłkarskiego Lechia/Olimpia Gdańsk, który mimo tego w ciągu dwóch lat spadł o dwie klasy rozgrywkowe, po czym został rozwiązany[3].

Odwołanie Macieja Płażyńskiego z urzędu wojewody przez premiera Włodzimierza Cimoszewicza w lipcu 1996 spowodowało szereg protestów przedstawicieli samorządów lokalnych, stoczniowców i innych grup zawodowych, których kulminacją był kilkutysięczny wiec pod gdańskim Dworem Artusa[4]. W tym samym roku został wiceprzewodniczącym Akcji Wyborczej Solidarność w województwie gdańskim.

Lata 1997–2005[edytuj | edytuj kod]

W 1997 uzyskał mandat posła na Sejm III kadencji z listy AWS, następnie wybrano go na urząd Marszałka Sejmu. Należał do Ruchu Społecznego AWS. W wyborach zdobył 124 683 głosów, uzyskując wówczas najlepszy indywidualny wynik wyborczy w Polsce.

19 stycznia 2001 wraz z Andrzejem Olechowskim i Donaldem Tuskiem współtworzył Platformę Obywatelską, z listy której po raz drugi został posłem w tym samym roku w okręgu gdańskim. W wyborach zdobył 66 290 głosów, co stanowiło najlepszy indywidualny wynik wyborczy w tym okręgu (wyprzedził o ponad 13 tysięcy głosów drugiego w kolejności Lecha Kaczyńskiego z PiS)[5].

Po przekształceniu PO w partię objął stanowisko jej pierwszego przewodniczącego. W 2002 negocjował koalicję wyborczą PO i PiS w wyborach samorządowych. Odszedł z PO w 2003, oficjalnie powołując się na rozbieżności programowe. W Sejmie IV kadencji był członkiem Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej.

Przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2004 zorganizował własny komitet pod nazwą Narodowy Komitet Wyborczy Wyborców, skupiający głównie byłych działaczy AWS, a także działaczy UW i innych ugrupowań prawicy[6]. Maciej Płażyński nie wystartował w tych wyborach. NKWW uzyskał w skali kraju 13 495 głosów, nie przekraczając progu wyborczego[7].

Lata 2005–2010[edytuj | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych w 2005 startował jako niezależny kandydat do Senatu, zdobywając w okręgu gdańskim największą liczbę głosów (około 151 tysięcy)[8].

W Senacie VI kadencji 27 października 2005 został wybrany na wicemarszałka. Przed drugą turą wyborów prezydenckich w 2005 zadeklarował poparcie dla Lecha Kaczyńskiego[9]. Po uzyskaniu refundacji za kampanię wyborczą wspomógł klub KS Oliva, współfinansując budowę nowoczesnego boiska ze sztuczną nawierzchnią obok gimnazjum nr 23 w Gdańsku[3].

We wrześniu 2007 ogłosił, że w przedterminowych wyborach wystartuje do Sejmu z listy PiS w Gdańsku. W wyborach z października tego samego roku po raz trzeci uzyskał mandat poselski, zdobywając 58 318 głosów, zajmując indywidualnie trzecie miejsce za Sławomirem Nowakiem i Jarosławem Wałęsą (z Platformy Obywatelskiej)[10].

Wkrótce po rozpoczęciu kadencji wystąpił z klubu parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości. W listopadzie 2007 został członkiem Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki, w kwietniu 2008 wszedł w skład podkomisji stałej do spraw przygotowania Polski do organizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej "UEFA EURO 2012", natomiast w listopadzie 2009 w skład podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia rządowego i poselskiego projektów ustaw o sporcie. We wszystkich komisjach i podkomisjach zasiadał do śmierci[11]. Według słów biskupa Sławoja Leszka Głódzia pod koniec kwietnia 2010 miał ogłosić swój start w wyborach prezydenckich w 2010[12].

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Maciej Płażyński był członkiem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. 11 maja 2008 został wybrany na prezesa "Wspólnoty Polskiej" w Warszawie, stowarzyszenia zajmującego się opieką nad Polonią, zwłaszcza w krajach postradzieckich[13]. Zastąpił na tym stanowisku Andrzeja Stelmachowskiego. Pełniąc tę funkcję, w sierpniu 2009 wystosował list do kanclerz Angeli Merkel, w którym zaapelował o życzliwe potraktowanie postulatów wystosowanych przez polskie organizacje w Niemczech wobec rządu niemieckiego, dotyczących m.in. kwestii symetrycznej realizacji zobowiązań wynikających z polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie w zakresie wspierania kultury polskiej w Niemczech, jak również zwrotu zagrabionej w 1940 własności polskich organizacji i moralnego zadośćuczynienia dla działaczy polskich organizacji w Niemczech, którzy trafili z tego powodu do obozów koncentracyjnych, jak też wyjaśnienia statusu prawnego mniejszości polskiej w Niemczech (Polacy w Niemczech od 1940 nie posiadają statusu mniejszości narodowej)[14]. Kierowana przez niego Wspólnota Polska opracowała obywatelski projekt ustawy o repatriacji. Po jego śmierci koordynacją zbierania podpisów zajmował się jego syn Jakub[15].

Śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Sarkofag Macieja Płażyńskiego w gdańskiej bazylice mariackiej
Tablica upamiętniająca Macieja Płażyńskiego w gmachu Sejmu
Tablica upamiętniająca na ścianie byłego biura poselskiego w Gdańsku

Zginął 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku[16]. Został pochowany 21 kwietnia tego samego roku w kaplicy Matki Boskiej Ostrobramskiej[17], w bazylice mariackiej w Gdańsku[18], stając się drugą osobą (po prałacie Józefie Zator-Przytockim) pochowaną tam w okresie powojennym[19]. Mszy świętej pogrzebowej przewodniczył abp Sławoj Leszek Głódź. W uroczystościach pogrzebowych udział wzięli przedstawiciele najwyższych władz państwowych, w tym premier Donald Tusk oraz marszałek Sejmu Bronisław Komorowski[20].

Odznaczenia, wyróżnienia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W 2000 został uhonorowany Orderem Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy[21]. Otrzymał tytuły honorowego obywatela Młynar, Pucka, Pionek i Lidzbarku Warmińskiego.

Postanowieniem z 16 kwietnia 2010 marszałek Sejmu Bronisław Komorowski wykonujący obowiązki prezydenta RP, na wniosek Kapituły Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi w służbie państwu i społeczeństwu, odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[22]. Tego samego dnia Rada Miasta Sopotu podjęła uchwałę o nazwaniu jego imieniem ronda przy skrzyżowaniu ulic Bitwy pod Płowcami i Polnej[23]. Wyróżniony też Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"[24].

Maciejowi Płażyńskiemu poświęcono tablice pamiątkowe: w siedzibie Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" (odsłonięta 18 października 2010[25]), w gmachu Sejmu w Warszawie (odsłonięta 20 października 2010[26]) oraz na ul. Szerokiej 80/81 w Gdańsku-Śródmieściu (odsłonięta 10 kwietnia 2011[27]). Jego imieniem nazwano rondo w Rumi (12 czerwca 2010)[28], rondo w Brusach w powiecie chojnickim (17 października 2010)[29], wiadukt 800-lecia Tczewa położony w tym mieście (12 listopada 2010)[30] i rondo w Pucku (13 listopada 2010)[31].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego rodzice i młodszy brat byli weterynarzami[32]. Rodzina matki pochodziła z Wielkopolski, a rodzina ojca po części z Lublina, po części z Tarnopola[13].

Maciej Płażyński był żonaty z Elżbietą (sędzią Sądu Okręgowego w Gdańsku), miał troje dzieci: Jakuba (ur. 1984), Katarzynę (ur. 1986) i Kacpra (ur. 1989).

Przypisy

  1. Biogram na stronie Senatu (VI kadencja) (ang.). [dostęp 10 kwietnia 2010].
  2. Arkadiusz Kazański: Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 25 kwietnia 2010].
  3. 3,0 3,1 Na Lechii nie szukali poklasku. lechia.gda.pl, 13 kwietnia 2010. [dostęp 24 kwietnia 2010].
  4. Maciej Płażyński. wp.pl, 18 stycznia 2006. [dostęp 3 września 2013].
  5. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  6. Dominik Uhlig: Płażyński na prawo od PSL. wyborcza.pl, 28 lutego 2004. [dostęp 22 kwietnia 2010].
  7. Serwis PKW – Wybory 2004. [dostęp 22 kwietnia 2010].
  8. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  9. Maciej Płażyński: zagłosuję na Lecha Kaczyńskiego. wp.pl, 17 października 2005. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  10. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 22 kwietnia 2010].
  11. Maciej Płażyński. VI kadencja. Przynależność do komisji i podkomisji. sejm.gov.pl. [dostęp 13 kwietnia 2010].
  12. Zostaje wiara, nadzieja i miłość, "Idziemy" nr 16 (241) z 18 kwietnia 2010, s. 6–7 (wywiad ks. red. Henryka Zielińskiego ze Sławojem Leszkiem Głódziem)
  13. 13,0 13,1 Rozmowa z Maciejem Płażyńskim, prezesem Stowarzyszenia "Wspólnota Polska". zpb.org.pl, 11 czerwca 2009. [dostęp 23 kwietnia 2010].
  14. Maciej Płażyński: Wystąpienia prezesa Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" Macieja Płażyńskiego do kanclerz Angeli Merkel i premiera Donalda Tuska w związku z listem mecenasa Hambury. wspolnota-polska.org.pl, 26 sierpnia 2009. [dostęp 28 kwietnia 2010].
  15. Posłowie debatowali nad ustawą Płażyńskiego. wprost.pl, 11 stycznia 2012. [dostęp 28 stycznia 2013].
  16. Lista pasażerów i załogi samolotu TU-154. msw.gov.pl, 10 kwietnia 2010. [dostęp 6 września 2012].
  17. Gosiewski, Karpiniuk, Walentynowicz i inni.... tvp.info, 21 kwietnia 2010. [dostęp 31 lipca 2010].
  18. Maciej Płażyński jutro wróci do Gdańska. rp.pl, 18 kwietnia 2010. [dostęp 20 kwietnia 2010].
  19. Pogrzeb Płażyńskiego w Bazylice Mariackiej. dziennik.pl, 15 kwietnia 2010. [dostęp 12 lipca 2010].
  20. Pogrzeb Macieja Płażyńskiego w Bazylice Mariackiej. wp.pl, 21 kwietnia 2010. [dostęp 21 kwietnia 2010].
  21. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it, 14 marca 2000. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  22. M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  23. Park Kaczyńskich, skwer Arama, rondo Płażyńskiego. gazeta.pl, 16 kwietnia 2010. [dostęp 28 kwietnia 2010].
  24. Arkadiusz Rybicki i Maciej Płażyński – odznaczeni Medalami Gloria Artis. mkidn.gov.pl, 16 kwietnia 2010. [dostęp 22 listopada 2012].
  25. Posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyjnej. senat.pl. [dostęp 21 października 2010].
  26. Sejm: Tablica upamiętniająca 18 parlamentarzystów. interia.pl, 20 października 2010. [dostęp 21 października 2010].
  27. W Gdańsku odsłonięto tablicę ku czci Macieja Płażyńskiego. gazetaprawna.pl, 10 kwietnia 2011. [dostęp 29 kwietnia 2011].
  28. Rondo im. Macieja Płażyńskiego. mtk.pl, 13 czerwca 2010. [dostęp 24 stycznia 2011].
  29. Powiat chojnicki. Rondo w Brusach nosi imię Macieja Płażyńskiego. naszemiasto.pl, 18 października 2010. [dostęp 1 listopada 2010].
  30. Odsłonięto tablicę na wiadukcie 800-lecia Tczewa im. Macieja Płażyńskiego. portalpomorza.pl, 12 listopada 2010. [dostęp 25 listopada 2010].
  31. Rondo Płażyńskiego w Pucku. naszemiasto.pl, 13 listopada 2010. [dostęp 26 listopada 2010].
  32. Maciej Płażyński, jedna z ofiar katastrofy pod Smoleńskiem, miał w Pasłęku wielu przyjaciół. paslek.wm.pl, 13 kwietnia 2010. [dostęp 20 kwietnia 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]