Miłomłyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Miłomłyn
Kościół św. Bartłomieja
Kościół św. Bartłomieja
Herb
Herb Miłomłyna
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Miłomłyn
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1335 (ponownie 1998)
Burmistrz Stanisław Siwkowski
Powierzchnia 12,38[1] km²
Wysokość 102 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

2431[2]
196,37 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 89
Kod pocztowy 14-140
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Miłomłyn
Miłomłyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Miłomłyn
Miłomłyn
Ziemia 53°46′N 19°50′E/53,766667 19,833333Na mapach: 53°46′N 19°50′E/53,766667 19,833333
TERC
(TERYT)
6283515074
Urząd miejski
ul. Twarda 12
14-140 Miłomłyn
Wikisłownik Hasło Miłomłyn w Wikisłowniku
Strona internetowa

Miłomłyn (niem. Liebemühl, prus. Līwasmalūns) miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miłomłyn. Położone nad Kanałem Elbląskim. W latach 1945-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Według danych z 2012 roku miasto liczyło 2431 mieszkańców. W 1945 spalony przez Armię Czerwoną, zniszczony w 90%. Ważny węzeł wodny na Kanale Elbląskim. Przystanek autobusowy, Biedronka, ośrodek zdrowia, apteka, bank, poczta, restauracja, hotel, Centrum Rehabilitacji Kardiologicznej i Ogólnomedycznej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość powstała na przełomie XIII i XIV w., najpierw jako strażnica krzyżacka. Na początku XIV w. zbudowano zamek i młyn, a obok powstało osiedle targowe Liwemühl (Młyn nad Liwą), które w 1335 r. uzyskało prawa miejskie. Prawa miejskie Miłomłyn utracił w 1945 i ponownie uzyskał 1 stycznia 1998[3]. Nazwa zniekształcona Liebemühl została przetłumaczona przez Polaków jako Miłomłyn[4].

W czasie wojny polsko-krzyżackiej w 1414 r. i w trakcie wojny trzynastoletniej miasto na krótko przechodziło w ręce polskie.

W latach 1567-1587 na tutejszym zamku rezydowali ostatni ewangeliccy biskupi pomezańscy. W wieku XVII Miłomłyn zniszczyli Szwedzi, a w roku 1807 i 1813 – kolejne przemarsze wojsk francuskich, pruskich i rosyjskich.

W latach 1818–1945 należał do wschodniopruskiego powiatu ostródzkiego. Do rozwoju miejscowości w XIX w. przyczyniła się budowa Kanału Elbląskiego oraz doprowadzenie kolei (trasa OstródaElbląg) w roku 1893. Linia kolejowa została rozebrana w 1945 r. Druga linia kolejowa łączyła Ostródę i Morąg (zbudowana w 1903 r.). W tym czasie Miłomłyn stał się węzłem dróg wodnych i kolejowych oraz ośrodkiem handlu drewnem.

Miłomłyn znajduje się na terenie krainy historycznej Prusy Górne.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W 1945 roku do Miłomłyna wycofała się jedna z trzech grup kompanii piechoty garnizonu czerwonych koszar broniących Ostródy przed Armią Czerwoną, a dokładnie odcinka Kajkowo – Bukwałd. Grupą tą dowodził Bruno Kowalzik, liczyła ona 50-60 żołnierzy. Żołnierze przedzierali się przez lasy miejscowości Piławki pod ostrzałem artylerii, gdy już dotarli do samego Miłomłyna, zostali załadowani na ciężarówkę i ewakuowani do Morąga.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
  • Neogotycki kościół parafialny pod wezwaniem św. Bartłomieja wzniesiony w latach 1898-1901
    • Ołtarz główny barokowy, z rzeźbami "Ostatnia Wieczerza", "Zmartwychwstanie", "Złożenie do Grobu"
    • Ambona z roku 1715
    • kropielnica granitowa z XIV - XV wieku
  • Dzwonnica z 1341 r. w stylu gotyckim, będąca pozostałością po poprzednim gotyckim kościele rozebranym około 1898 r.,
  • Fragment gotyckiego muru północnej nawy rozebranego kościoła
  • Pozostałości murów miejskich z XIV w.
  • Kaplica ewangelicka (przy ul Twardej) z XIX w.
  • Neogotycka kaplica cmentarna z początku XX w.
  • Domy z XVIII i XIX w. – zabudowa małomiasteczkowa (ul. Kościelna, Rynkowa, Twarda)
  • Dawny folwark Przejazd (niem. Sonnenhof)
  • Dwór z XIX w. (przy śluzie Miłomłyn).

Transport[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonuje klub sportowy LKS Tęcza Miłomłyn.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Znani mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. GUS-Główny Urząd Statystyczny (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 2013-01-26].
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1997 r. w sprawie zmiany granic, nazw i siedzib władz niektórych gmin oraz nadania statusu miasta niektórym miejscowościom w województwach: bielskim, olsztyńskim, piotrkowskim, rzeszowskim, tarnobrzeskim, tarnowskim i włocławskim. (Dz. U. z 1997 r. Nr 130, poz. 847)
  4. Mapa województwa pomorskiego, Wyd. Atlas Lwów, 1923, przedstawia formę Miłomłynek
  5. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 5 czerwca 2014.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Darmochwał T., Rumiński M. J., 1996. Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok

Śluza Miłomłyn – opis dla żeglarzy i turystów wodnych Piotra Saleckiego