Dobre Miasto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dobre Miasto
Gotycka kolegiata wraz z zabudowaniami kanonickimi
Gotycka kolegiata wraz z zabudowaniami kanonickimi
Herb
Herb Dobrego Miasta
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Dobre Miasto
gmina miejsko-wiejska
Aglomeracja olsztyńska
Data założenia 1326
Prawa miejskie 1329
Burmistrz Stanisław Grzegorz Trzaskowski
Powierzchnia 4,86 km²
Populacja (30.06.2012)
• liczba ludności
• gęstość

10 671[1]
2195,68 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 89
Kod pocztowy 11-040
Tablice rejestracyjne NOL
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dobre Miasto
Dobre Miasto
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dobre Miasto
Dobre Miasto
Ziemia 53°59′15″N 20°23′45″E/53,987500 20,395833Na mapach: 53°59′15″N 20°23′45″E/53,987500 20,395833
TERC
(TERYT)
6283614034
Urząd miejski
ul. Warszawska 14
11-040 Dobre Miasto
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Dobre Miasto w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP

Dobre Miasto (dawniej niem. Guttstadt, prus. Guddamistan) – miasto na Warmii w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto. Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna. Jedno z miast aglomeracji olsztyńskiej.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Według danych z 30 czerwca 2012 miasto miało 10 671 mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dobre Miasto powstało w miejscu grodu pruskiego, położonego pośród bagien i rozlewisk, nad brzegiem rzeki Łyny, na sztucznej wyspie powstałej po przekopaniu kanału, tzw. Dużej Łyny dla potrzeb obronnych i potrzeb młyna. Nazwa miasta najprawdopodobniej wywodzi się od pruskiego słowa gudde oznaczającego krzak, zarośla. W dniu 26 grudnia 1329 biskup warmiński Henryk II Wogenap nadał osadzie prawa miejskie. Z 1336 pochodzi łaciński zapis miasta – Bona Civitas.

Herbem miasta był jeleń trzymający w pysku gałązkę dębu z dwoma żołędziami, stojący na zielonej trawie. Patronką miasta jest święta Katarzyna Aleksandryjska.

Dobre Miasto było ośrodkiem dóbr biskupich, siedzibą kapituły kolegiackiej (do 1811), a także ośrodkiem handlu i rzemiosła. W 1466, na mocy postanowień pokoju toruńskiego wraz z całą Warmią, znalazło się w granicach inkorporowanych do Polski Prus Królewskich. W 1627 zostało zniszczone przez Szwedów, którzy zrabowali również cenną bibliotekę kapituły.

Do rozbiorów Dobre Miasto znajdowało się na autonomicznym obszarze podległym władzy biskupów warmińskich – Dominium Warmińskim. W 1772 dostało się pod zabór pruski. W latach 1865-1896 było siedzibą władz powiatu lidzbarskiego. W październiku 1810 dekretem króla Prus zlikwidowano kolegiatę, a w latach 1830-1834 wybudowano w mieście kościół ewangelicki, którego fundatorem był Fryderyk Wilhelm III, a projektantem Karl Friedrich Schinkel.

W 1939 liczyło 5931 mieszkańców. Formy nazewnicze do 1945 roku: niem. Guttstadt – inne nazwy: Guddestat, Godenstat, Gudinstat, Gutberg, Gutenstat, Guthenstadt, Guthinstadt)

Po wojnie miasto zostało odbudowane i rozbudowane. 14 maja 1960 prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński przywrócił do życia kapitułę kolegiacką w Dobrym Mieście.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Lista miast partnerskich Dobrego Miasta[3]:

Współpraca krajowa[edytuj | edytuj kod]

Dobre Miasto – RadzionkówBoguszów Gorce 2003

Transport[edytuj | edytuj kod]

Droga krajowa nr 51 przebiegająca przez Dobre Miasto. W głębi baszta Bociania


Miasto jest znaczącym węzłem drogowym, jest też połączenie kolejowe.

W mieście krzyżują się: droga krajowa oraz trzy wojewódzkie:

Linia kolejowa:


Osoby pochodzące z Dobrego Miasta[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. GUS-Główny Urząd Statystyczny (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 2013-02-16].
  2. Dane według wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 5 czerwca 2014.
  3. Współpraca samorządowa. Urząd Miejski w Dobrym Mieście. [dostęp 2011-06-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]