Diecezja kaliska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy diecezji erygowanej w 1992. Zobacz też: diecezja kujawsko-kaliska.
Diecezja kaliska
łac. Dioecesis Calissiensis
Ilustracja
Herb diecezji kaliskiej
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Siedziba POL Kalisz COA.svg Kalisz
ul. Widok 80-82,
62–800 Kalisz
Data powołania 25 marca 1992
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia poznańska
Katedra św. Mikołaja Biskupa
Biskup diecezjalny Grzegorz Ryś
(administrator apostolski sede vacante)
Biskup pomocniczy Łukasz Buzun
Biskup senior Edward Janiak
Stanisław Napierała
Teofil Wilski
Dane statystyczne (2017[1])
Liczba wiernych 732 100
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
614
530
84
Liczba osób zakonnych 452
Liczba dekanatów 33
Liczba parafii 283
Powierzchnia 10 800 km²
Mapa
Strona internetowa

Diecezja kaliska (łac. Dioecesis Calissiensis) – jedna z dwóch diecezji obrządku łacińskiego w metropolii poznańskiej. Erygowana 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae populus.

Diecezja kaliska powstała w wyniku podziału archidiecezji poznańskiej (9 dekanatów), diecezji włocławskiej (5 dekanatów), archidiecezji gnieźnieńskiej (3 dekanaty), archidiecezji częstochowskiej (3 dekanaty), archidiecezji wrocławskiej (2,5 dekanatu) i diecezji opolskiej (1,5 dekanatu)[2].

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

  • Kuria diecezjalna
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Kaliszu (czasowo zamknięte od 2020; klerycy przeniesieni do Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu)
  • Sąd diecezjalny
  • Instytut teologiczny w Kaliszu
  • Wydział Katechetyczny
  • Studium Józefologiczne
  • Studium Organistowskie
  • Studium Duchowości Chrześcijańskiej
  • Studium Życia Rodzinnego
  • Góra Krzyża Jubileuszowego pod Kobylą Górą z Samotnią, Pustelnią św. Józefa oraz Domem Rekolekcyjnym św. Jana Pawła II[3]
  • Dom Księży Emerytów Jana Pawła II w Ostrowie Wielkopolskim
  • Kaliska Kapituła Katedralna
  • Ostrowska Kapituła Konkatedralna
  • Kaliska Kapituła Kolegiacka
  • Caritas diecezjalne: Dom św. Franciszka Schronisko dla bezdomnych mężczyzn w Ostrowie Wlkp.; Stacja Opieki w Ostrowie Wlkp.; Dom Bartymeusza w Domaniewie; Kaliski Dom Opieki; Świetlica Samarytanin w Kaliszu; Powiatowy Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Słupi pod Kępnem; Ostrowskie Centrum Pomocy Caritas; Caritas Diecezji Kaliskiej Warsztat Terapii Zajęciowej w Słupi pod Kępnem; Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy „Pascha” w Przedborowie – Ośrodek Formacyjny; Dom Opieki dla Seniorów im. św. Józefa w Złoczewie; Okna Życia w Kaliszu, Ostrzeszowie i Ostrowie Wielkopolskim
  • Diecezjalne Radio Rodzina w Kaliszu
  • Dwutygodnik diecezji kaliskiej „Opiekun” w Kaliszu
  • Muzeum Diecezjalne w Kaliszu
  • Archiwum
  • Szkoła Nowej Ewangelizacji św. Rodziny w Ostrowie Wielkopolskim
  • Diecezjalna Telewizja Internetowa Dom Józefa
  • Kwartalnik Opiekuna Okno Wiary
  • Zespół Szkół Technicznych im. Świętego Józefa w Kaliszu[4]

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Biskupi kaliscy.
Grzegorz Ryś – administrator apostolski

Administrator apostolski sede vacante[edytuj | edytuj kod]

Biskup pomocniczy[edytuj | edytuj kod]

Biskupi seniorzy[edytuj | edytuj kod]

  • bp Edward Janiak – biskup diecezjalny kaliski w latach 2012–2020, senior od 2020
  • bp Stanisław Napierała – biskup diecezjalny kaliski w latach 1992–2012, senior od 2012
  • bp Teofil Wilski – biskup pomocniczy kaliski w latach 1995–2011, senior od 2011

Główne świątynie[edytuj | edytuj kod]

Sanktuaria z koronowanymi wizerunkami Maryi[edytuj | edytuj kod]

  • Żegocin 5 września 1965 – koronował kardynał prymas Polski Stefan Wyszyński
  • Skalmierzyce 4 września 1966 - koronował kardynał Stefan Wyszyński, od 15 sierpnia 2020 dekretem Administratora Apostolskiego Diecezji Kaliskiej, abpa Grzegorza Rysia podniesione do rangi Diecezjalnego Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Skalmierzyckiej
  • Tursko 1 września 1968 – koronował kardynał Stefan Wyszyński i arcybiskup poznański Antoni Baraniak
  • Golina 23 sierpnia 1970 – koronował kardynał Stefan Wyszyński
  • Lutynia 13 sierpnia 1972 – koronował kardynał Stefan Wyszyński
  • Kalisz-Niedźwiady 7 czerwca 1991 – koronował święty Jan Paweł II w czasie pielgrzymki we Włocławku
  • Twardogóra 24 września 1995 – koronował nuncjusz apostolski w Polsce arcybiskup Józef Kowalczyk, kardynał Józef Glemp prymas Polski, kardynał Henryk Gulbinowicz metropolita wrocławski, biskup Stanisław Napierała biskup kaliski, pierwsza koronacja diecezji kaliskiej
  • Lutogniew 29 sierpnia 1999 – koronował arcybiskup Juliusz Paetz metropolita poznański, biskup Stanisław Napierała biskup kaliski
  • Chełmce 7 września 2008 – koronował biskup Wiesław Mering biskup włocławski, biskup Stanisław Napierała biskup kaliski, biskup Teofil Wilski biskup pomocniczy diecezji kaliskiej
  • Kotłów 13 września 2009 – koronował arcybiskup Stanisław Gądecki metropolita poznański, biskup Wiesław Mering biskup włocławski, biskup Stefan Regmunt biskup zielonogórsko-gorzowski, biskup Stanisław Napierała biskup kaliski, biskup Teofil Wilski biskup pomocniczy diecezji kaliskiej
  • Półko pod Bralinem 7 września 2013 – koronował arcybiskup Stanisław Gądecki metropolita poznański, biskup Edward Janiak biskup kaliski

Sanktuaria z niekoronowanymi wizerunkami Maryi[edytuj | edytuj kod]

Sanktuaria ku czci Pana Jezusa[edytuj | edytuj kod]

Sanktuaria ku czci Świętych[edytuj | edytuj kod]

Grupy Duszpasterskie[edytuj | edytuj kod]

Ważne wydarzenia w historii diecezji[edytuj | edytuj kod]

  • 25 marca 1992 Jan Paweł II Bullą Totus Tuus Poloniae Populus utworzył diecezję kaliską. Biskupem ordynariuszem został mianowany dotychczasowy biskup pomocniczy archidiecezji poznańskiej bp Stanisław Napierała
  • 12 kwietnia 1992 ingres księdza biskupa ordynariusza Stanisława Napierały do katedry w Kaliszu (kościół pw. św. Mikołaja)
  • 26 kwietnia 1992 ingres biskupa ordynariusza do konkatedry w Ostrowie Wielkopolskim (kościół pw. św. Stanisława BM)
  • 17-21 kwietnia 1993 pielgrzymka diecezji kaliskiej do Rzymu (wizyta u papieża Jana Pawła II, który pobłogosławił obraz Świętej Rodziny)
  • 17 kwietnia 1994 arcybiskup Józef Kowalczyk, nuncjusz apostolski w Polsce, na placu św. Józefa w Kaliszu zainaugurował peregrynację kopii obrazu św. Józefa w parafiach diecezji kaliskiej
  • 8 maja 1995 święcenia biskupie ks. Teofila Wilskiego, biskupa pomocniczego diecezji kaliskiej w kaliskiej katedrze. Głównym konsekratorem był abp Jerzy Stroba
  • 3 czerwca 1996 zakończenie peregrynacji kopii obrazu św. Józefa w roku 200. rocznicy koronacji kaliskiego wizerunku koronami papieskimi
  • 13-20 lipca 1996 peregrynacja figury Matki Bożej Fatimskiej (Kalisz, Ostrów Wielkopolski, Wieruszów, Twardogóra, Krotoszyn, Jarocin)
  • 4 czerwca 1997 wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II w Kaliszu; nawiedzenie bazyliki św. Józefa oraz katedry, msza św. na pl. Kilińskiego (obecnie Jana Pawła II), poświęcenie budynku Wyższego Seminarium Duchownego
  • 31 maja 1998 ukazuje się pierwszy numer Dwutygodnika Diecezji Kaliskiej „Opiekun”
  • 4 listopada 1998 inauguracja działalności Wyższego Seminarium Duchownego w Kaliszu
  • 27 grudnia 1998 rozpoczęło działalność Radio Diecezji Kaliskiej „Rodzina”
  • 16 kwietnia 2000 diecezjalne spotkanie młodzieży i poświęcenie krzyża na Górze Błogosławieństw (koło Kobylej Góry).
  • 28 kwietnia 2001 poświęcenie placu budowy i rozpoczęcia prac budowlanych przy Domu im. Jana Pawła II dla księży seniorów w Ostrowie Wielkopolskim
  • 3 marca 2002 kliknięciem myszki ksiądz biskup ordynariusz Stanisław Napierała oficjalnie otworzył stronę internetową diecezji kaliskiej
  • 17 sierpnia 2002 przed mszą świętą w Łagiewnikach Ojciec Święty pobłogosławił obraz Jezusa Miłosiernego z kaliskiego Sanktuarium Serca Jezusa Miłosiernego
  • 21 września 2002 w Diecezjalnym Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Kaliszu rozpoczęły się Misje Miłosierdzia Bożego
  • 18 – 19 maja 2003 w dziękczynnej pielgrzymce za 25 lat pontyfikatu Jana Pawła II do Rzymu uczestniczyła 200-osobowa grupa diecezjan pod przewodnictwem bpa ordynariusza Stanisława Napierały
  • 9 marca 2004 w Watykanie odbyła się uroczystość wręczenia tytułu Honorowego Obywatela Miasta i Gminy Pleszew Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II
  • 7 kwietnia 2005 około 20 tysięcy osób modliło się podczas mszy św. dziękczynnej za pontyfikat Jana Pawła II oraz w intencji jego szybkiej beatyfikacji
  • 22 maja 2005 Sanktuarium Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Twardogórze zostało ogłoszone bazyliką mniejszą. Mszy św., podczas której odczytano dekret Jana Pawła II, przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk
  • 5 października 2006 uczestnicy I pielgrzymki Rodziny Radia Maryja i wierni diecezji kaliskiej upamiętnili 10. rocznicę warszawskich Marszów Życia i modlili się w intencji Ojczyzny; przed bazyliką św. Józefa zgromadziło się ok. 5 tys. wiernych z całej Polski
  • 25 marca 2007 Dekret Biskupa Kaliskiego zwołujący pierwszy Synod Diecezji Kaliskiej
  • 14 czerwca 2008 pierwsza msza św. w reliktach romańskiej kolegiaty św. Pawła w Kaliszu po 7 wiekach
  • 25 marca 2009 17. rocznica powstania diecezji kaliskiej połączona z promulgacją prawa I Synodu Diecezji Kaliskiej i prezentacją księgi Prawa Diecezjalnego
  • 27 września 2009 Msza św. w bazylice św. Józefa rozpoczynająca X Międzynarodowy Kongres Józefologiczny w Kaliszu i oficjalne otwarcie oraz poświęcenie Centrum Józefologicznego w Kaliszu
  • 26 kwietnia 2010 jubileusz 50-lecia kapłaństwa i 15-lecia sakry biskupiej bpa Teofila Wilskiego, relikwie św. Jana Marii Vianney'a w Kaliszu (wcześniej także w kilku innych miejscach diecezji)
  • 11 września 2010 powitanie obrazu MB Częstochowskiej w diecezji kaliskiej i rozpoczęcie peregrynacji po wszystkich parafiach
  • 1 stycznia 2011 rozpoczęcie działalności Sądu Biskupiego w Kaliszu
  • 9 maja 2011 Złoty Jubileusz kapłaństwa i 30-lecia sakry biskupiej bpa Stanisława Napierały (w bazylice św. Józefa w Kaliszu)
  • 5 czerwca 2011 Diecezjalne dziękczynienie za Misje Miłosierdzia Bożego
  • 29 października 2011 zakończenie peregrynacji kopii obrazu Pani Jasnogórskiej w diecezji kaliskiej
  • 31 października 2011 papież Benedykt XVI przyjął rezygnację bpa Teofila Wilskiego z obowiązków biskupa pomocniczego diecezji kaliskiej
  • 23 kwietnia 2012 diecezjalna pielgrzymka dziękczynna za peregrynacje obrazu MB Częstochowskiej na Jasną Górę
  • 21 lipca 2012 papież Benedykt XVI przyjął rezygnację ks. bpa Stanisława Napierały z obowiązków biskupa ordynariusza diecezji kaliskiej. Nowym pasterzem został bp Edward Janiak, dotychczasowy biskup pomocniczy archidiecezji wrocławskiej
  • 12 września 2012 ingres księdza biskupa Edwarda Janiaka do katedry w Kaliszu (kościół pw. św. Mikołaja)
  • 7 października 2012 ingres biskupa ordynariusza do konkatedry w Ostrowie Wielkopolskim (kościół pw. św. Stanisława BM)
  • 25-27 października 2013 Forum Nowej Ewangelizacji Diecezji Kaliskiej
  • 16 sierpnia 2014 święcenia biskupie ojca Łukasza Buzuna OSPPE, biskupa pomocniczego diecezji kaliskiej w bazylice jasnogórskiej. Głównym konsekratorem był abp Celestino Migliore
  • kwiecień- czerwiec 2015 Kongres Eucharystyczny
  • 11 stycznia 2016 rozpoczęcie działalności Diecezjalnej Telewizji Internetowej Dom Józefa
  • 20-25 lipca 2016 Światowe Dni młodzieży w diecezji
  • 18-23 października 2016 Narodowa Pielgrzymka do Rzymu
  • 30 listopada 2016 20-lecie sakry biskupiej bpa Edwarda Janiaka[6]
  • 19 marca 2017 nadanie diecezji herbu
  • 3 czerwca 2017 uroczystości 25-lecia powstania diecezji i 20-lecie pielgrzymki Jana Pawła II do Kalisza pod przewodnictwem kard. Stanisława Dziwisza
  • 1 września 2017 inauguracja Zespołu Szkół Technicznych diecezji Kaliskiej
  • 2 grudnia 2017 rozpoczęcie Nadzwyczajnego Roku Świętego Józefa Kaliskiego, który potrwa do 6 stycznia 2019 roku [1]
  • 19 marca 2018 podczas mszy św. sprawowanej przez abpa Józefa Kowalczyka prymasa Polski Seniora odbyło się uroczyste nadanie imienia św. Józefa Zespołowi Szkół Technicznych Diecezji Kaliskiej[7]
  • 26 grudnia 2018 biskup kaliski Edward Janiak ustanowił w Kobylinie Sanktuarium Matki Bożej przy Żłóbku[8]
  • 6 stycznia 2019 zakończenie Nadzwyczajnego Roku Świętego Józefa Kaliskiego[9]
  • 19 maja 2019 40. rocznica święceń kapłańskich biskupa kaliskiego Edwarda Janiaka[10]
  • 25 maja 2019 50. Ogólnopolskie Sympozjum Józefologiczne[11]
  • 23 czerwca 2019 Kościół Św. Jana Chrzciciela w Krotoszynie został ogłoszony bazyliką mniejszą. Mszy św., podczas której odczytano dekret Papieża Franciszka, przewodniczył abp Stanisław Gądecki metropolita poznański[12]
  • 26 sierpnia 2019 I Biegowa Pielgrzymka Ministrantów Diecezji Kaliskiej na Jasną Górę
  • 12 września 2019 W 7. rocznicę Ingresu Biskup Kaliski Edward Janiak poświęcił w Ostrowie Wielkopolskim dobudowaną część Domu Księży Emerytów im. Św. Jana Pawła II oraz figurę Św. Józefa[13]
  • 21 września 2019 biskup kaliski Edward Janiak wyniósł do rangi Sanktuarium Matki Bożej Dębskiej, Wychowawczyni i Opiekunki Kościół w Dębem pod Kaliszem[14]
  • 27-19 września 2019 III Forum Nowej Ewangelizacji w Diecezji Kaliskiej[15]
  • 25-26 października 2019 Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Inkulturacja drogą dialogu Kościoła z kulturami świata”[16]
  • 4-11 listopada 2019 Diecezjalna Pielgrzymka do Ziemi Świętej jako dziękczynienie za Nadzwyczajny Rok Świętego Józefa w diecezji kaliskiej[17]
  • 25 czerwca 2020 Papież Franciszek wydał biskupowi Janiakowi polecenie przebywania poza diecezją na czas postępowania w sprawie zaniedbań związanych ze skandalami pedofilskimi, powołując jednocześnie administratora apostolskiego sede plena w osobie abpa Grzegorza Rysia, metropolity łódzkiego[18]

Patron[edytuj | edytuj kod]

Kult Świętego Józefa[edytuj | edytuj kod]

  • Pielgrzymka Księży „Dachauowczyków” do Świętego Józefa Dziękczynna za wyzwolenie Obozu w Dachau. Obecnie Dzień Męczeństwa Duchowieństwa Polskiego. Ogólnopolska modlitwa w Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu 29 kwietnia.
  • Pierwszoczwartkowa modlitwa za rodziny i ochronę życia poczętego w Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu.
  • Liczne pielgrzymki z całej Polski.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ​ISBN 978-83-7793-478-4​.
  2. Utworzenie i organizacja diecezji kaliskiej. [dostęp 2011-01-30].
  3. Góra Krzyża Jubileuszowego. [dostęp 2017-09-17].
  4. Zespół Szkół Technicznych Diecezji Kaliskiej, www.technikum.kalisz.pl [dostęp 2018-04-05] (pol.).
  5. Biskup kaliski ustanowił Sanktuarium Matki Bożej przy Żłóbku w Kobylinie, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2019-01-04] (pol.).
  6. 20. rocznica sakry biskupiej, Opiekun Kalisz [dostęp 2019-05-23] (pol.).
  7. Radio Rodzina, www.radiorodzina.kalisz.pl [dostęp 2018-04-05].
  8. Bp Janiak ustanowił Sanktuarium Matki Bożej przy Żłóbku, opoka.news [dostęp 2020-01-21] (pol.).
  9. Radio Rodzina, Uroczyste zakończenie Nadzwyczajnego Roku Świętego Józefa Kaliskiego, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2019-05-23] (pol.).
  10. Biskup kaliski Edward Janiak dziękował za 40 lat posługi kapłańskiej, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2019-05-23] (pol.).
  11. Katolicka Agencja Informacyjna KAI, Kalisz: sympozjum z okazji 50 lat polskiej józefologii | eKAI.pl, eKAI, 25 maja 2019 [dostęp 2020-01-21].
  12. Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Krotoszynie otrzymał tytuł Bazyliki Mniejszej, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2019-06-26] (pol.).
  13. Biskup kaliski Edward Janiak poświęcił dobudowaną część Domu Księży Emerytów w Ostrowie Wielkopolskim, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2020-01-21] (pol.).
  14. Kościół w Dębem ustanowiony Sanktuarium Matki Bożej Dębskiej – Wychowawczyni i Opiekunki, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2020-01-21] (pol.).
  15. III Forum Nowej Ewangelizacji Diecezji Kaliskiej – dzień I, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2020-01-21] (pol.).
  16. Konferencja naukowa: „Inkulturacja drogą dialogu Kościoła z kulturami świata” – dzień I, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2020-01-21] (pol.).
  17. Diecezjalna Pielgrzymka do Ziemi Świętej razem z Radiem Rodzina – cz. 1, Radio Rodzina Kalisz [dostęp 2020-01-21] (pol.).
  18. Nuncjatura Apostolska wyjaśnia sytuację prawną..., www.gosc.pl [dostęp 2020-06-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]