Pałasz (broń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałasz m/1808 (XIX w.)

Pałasz – jednoręczna sieczno-kolna broń biała, z prostą jedno- lub obosieczną głownią[1]. Pałasze posiadały najczęściej rękojeści w stylu szablowym, niektóre posiadały rękojeści rapierowe.

Pałasz jest bronią wywodzącą się z bliskiego wschodu[potrzebny przypis], która w Europie osiągnęła szczyt popularności w XVIII i XIX wieku. Używany był głównie przez ciężką i średnią jazdę (kirasjerzy oraz dragoni), jak i oficerów piechoty liniowej i lekkiej.

Szczególnym typem pałasza jest pałasz koszowy o obosiecznej głowni i rękojeści z furdymentem. Pałasze tego typu od XVII wieku po dziś dzień (reprezentacyjnie) są narodową bronią Szkotów.

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

W języku staropolskim nazwę „pałasz” stosowano jako ogólne określenie różnych typów długiej broni bocznej jak np. szable i tasaki używane przez wojsko, co może być mylące w przypadku określania konkretnego typu broni na podstawie źródeł historycznych.

W Polsce pałasze używane były w XVI–XVIII wieku przez husarię, obok szabli, a zamiast koncerza, oraz na początku XIX wieku przez kirasjerów Księstwa Warszawskiego.

Pałasz husarski charakteryzował się metrową, jednosieczną głownią oraz rękojeścią posiadającą esowaty jelec, zastąpioną później rękojeścią identyczną jak w szabli husarskiej.

Pałasz jest przywoływany w jednej ze zwrotek Hymnu Polskiego:

Niemiec, Moskal nie osiędzie, gdy jąwszy pałasza, hasłem wszystkich zgoda będzie i ojczyzna nasza.

Współcześnie jedynym używanym pałaszem w Polsce jest „szabla oficerska Marynarki Wojennej wzór 1976” (tradycyjnie nazywany szablą jednak konstrukcyjnie jest to pałasz, gdyż posiada prostą głownię).

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. pałasz, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-01-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]