Kuźnia Raciborska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kuźnia Raciborska
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Urząd miejski w Kuźni Raciborskiej
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat raciborski
Gmina Kuźnia Raciborska
Data założenia XVII w.
Prawa miejskie 1967
Burmistrz Paweł Macha
Powierzchnia 31,75 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

5409[1]
171,8 os./km²
Strefa numeracyjna +48 32
Kod pocztowy 47-420
Tablice rejestracyjne SRC
Położenie na mapie gminy Kuźnia Raciborska
Mapa konturowa gminy Kuźnia Raciborska, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kuźnia Raciborska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kuźnia Raciborska”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kuźnia Raciborska”
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa konturowa powiatu raciborskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Kuźnia Raciborska”
Ziemia50°12′00″N 18°18′41″E/50,200000 18,311389
TERC (TERYT) 2411054
SIMC 0940884
Urząd miejski
ul. Słowackiego 4
47-420 Kuźnia Raciborska
Strona internetowa

Kuźnia Raciborska (śl. Raciborskô Kujźnia[2], niem. Ratiborhammer[3]) – miasto w południowej Polsce, wchodzące w skład powiatu raciborskiego w województwie śląskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Kuźnia Raciborska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Kuźnia Raciborska leży w Kotlinie Raciborskiej, w dolinie Odry nad jej prawym dopływem Rudą. Miejscowość znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich utworzonego w 1993 roku[4][5].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Kuźni Raciborskiej w 2014 r.[1]:
Piramida wieku Kuznia Raciborska.png

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Miasto podzielone jest na dwie jednostki pomocnicze:

  • Osiedle – Stara Kuźnia
  • Osiedle – Osiedle Nr 1.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny św. Marii Magdaleny w Kuźni Raciborskiej
Frgament ul. Słowackiego w centrum miasta

Pierwszą odnotowaną w dokumentach stałą osadą na terenie obecnego miasta było założone w 1641 r. osiedle hutnicze Segenberg. W ślad za nim powstawały w okolicy kolejne osady kuźnicze, hutnicze i smolarskie. W XVIII w. wraz z postępem technicznym zastąpiono przestarzałe i nieefektywne dymarki piecami fryszerskimi. Według spisu z 1747 r., wieś liczyła 274 mieszkańców i posiadała folwark. W tym samym roku wzniesiono figurę św. Jana Nepomucena. W 1791 r. następuje przejęcie zakładów hutniczych przez króla pruskiego. W 1803 r. uruchomiono pierwszą szkołę. W miejscowości oprócz fryszerki pracuje także gwoździarnia i młot parowy. Wzrasta też liczna mieszkańców, osiągając 765 osób w 1830, w tym 12 ewangelików i 16 żydów.

W 1846 r. doprowadzono linię kolejową, co wpłynęło na dalszy rozwój miejscowości, mającej odtąd bezpośrednie połączenie z Kędzierzynem i Raciborzem. W 1845 r. Anton Magnus Schoenawa uruchomił własną hutę, nazywając ją Hoffnungshütte, w której to w 1893 r. oddano do użytku nowoczesną jak na owe czasy odlewnię żeliwa. Liczba mieszkańców przekroczyła 1000 w Kuźni i 650 w byłym folwarku, tzw. Nowej Kuźni. W 1907 r. przestawiono profil huty na produkty przeznaczone dla kolejnictwa. Zakład rozbudowano podczas II wojny światowej, zmieniając nazwę na Schondorff Hegenscheidt-Werke, podjęto produkcję części dla lotnictwa. Rozbudowy nie ukończono ze względu na zbliżający się front.

29 stycznia 1945 r. Kuźnia Raciborska została zajęta przez Armię Czerwoną, a następnie przekazana polskiej administracji. 6 kwietnia 1945 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło Centralne Obozy Pracy. Obóz pracy nr 122 powstał w Kuźni Raciborskiej[6].

7 lipca 1946 r. rozpoczęła pracę Fabryka Wyrobów Metalowych “Rafo” (obecnie Rafamet). W 1947 r. uruchomiono przy fabryce szkołę zawodową. We wrześniu 1948 r. otwarta została gminna biblioteka[7].

W 1955 r. Kuźnia Raciborska otrzymuje status osiedla typu miejskiego, a w 1967 r. – prawa miejskie.

W latach 1962–1990 działał w Kuźni Raciborskiej 11 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej.

Władze miasta[edytuj | edytuj kod]

Burmistrzowie od 1990 r.[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Cęcek (1990-2002)
  • Ernest Emrich (2002–2006)
  • Rita Serafin (2006–2014)
  • Paweł Macha (od 2014)

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi parafia rzymskokatolicka św. Marii Magdaleny oraz Kościół Boży w Chrystusie Zbór Kościół In Plus – protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Kuźni Raciborskiej znajdują się dwa przedszkola oraz jedna szkoła podstawowa[8]:

  • Przedszkole nr 1 w Kuźni Raciborskiej z Oddziałem Zamiejscowym w Turzu, ul. Słowackiego 18
  • Przedszkole nr 2, ul. Bohaterów Westerplatte 1
  • Szkoła Podstawowa im. Jana Wawrzynka, ul. Piaskowa 28

Towarzystwa i organizacje[edytuj | edytuj kod]

  • Hufiec ZHP Ziemi Raciborskiej im. Alojzego Wilka[9]
  • Towarzystwo Miłośników Ziemi Raciborskiej – Koło w Kuźni Raciborskiej[10]
  • Towarzystwo Przyjaciół Dzieci[11]
  • Związek Rencistów, Emerytów i Inwalidów[12]
  • Koło DFK
  • Uniwersytet Trzeciego Wieku[13]
  • Kościół In Plus[14]


Kultura[edytuj | edytuj kod]

Lista imprez odbywających się cyklicznie w Kuźni Raciborskiej:

Pomniki i tablice[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Kolej[edytuj | edytuj kod]

Kuźnia Raciborska posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z następującymi miastami: Bielsko-Biała, Czechowice-Dziedzice, Kędzierzyn-Koźle, Opole, Pszczyna, Racibórz, Wrocław, Warszawa, Poznań oraz Bydgoszcz. Na stacji kolejowej w Kuźni Raciborskiej zatrzymują się pociągi POLREGIO oraz InterCity[24].

Komunikacja autobusowa[edytuj | edytuj kod]

Kuźnia Raciborska posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z następującymi miastami: Gliwice, Racibórz, Ruda Kozielska, Rybnik, Kędzierzyn-Koźle, Katowice. Komunikację autobusową obsługuje PKS Racibórz Sp. z o.o., PKS Connex Kędzierzyn-Koźle Sp. z o.o., Zarząd Transportu Zbiorowego w Rybniku. Przystanki PKS znajdują się na terenie całego miasta.

Najbliższe lotniska[edytuj | edytuj kod]


Drogi[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiegają drogowe szlaki komunikacyjne. Są to m.in.:

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny żółty Szlak im. Polskich Szkół Mniejszościowych

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • 13 października 2017 r. w Kuźni Raciborskiej otwarto pierwszą na świecie ulicę Roberta Lewandowskiego[25]
  • Komisariat policji w Kuźni Raciborskiej zdobył I miejsce w Garnizonie Śląskim Policji w kategorii najlepszej wykrywalności ogólnej przestępstw w 2019 r.[26]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kuźnia Raciborska w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-11] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Nazwa śląska za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. Użyto rozszerzonej wersji alfabetu proponowanego przez Grzegorza Wieczorka oraz Towarzystwo Piastowania Śląskiej Mowy „Danga” – wymowa w tymże słowniku – Raciborskoł Kujźnia.
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  4. Położenie, Urząd Miasta i Gminy Kuźnia Raciborska [dostęp 2020-07-08].
  5. Położenie, www.budziska.tox.pl [dostęp 2020-07-08].
  6. Okupacja w imię sojuszu. Armia sowiecka w Polsce 1944-1956 (fragmenty), „forumemjot”, 9 maja 2012 [dostęp 2018-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-08] (pol.).
  7. Historia, www.kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  8. Jednostki organizacyjne, www.kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  9. O nas – ZHP – Hufiec Ziemi Raciborskiej [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  10. Towarzystwo Miłośników Ziemi Raciborskiej koło w Kuźni Raciborskiej zwraca się z apelem do mieszkańców Kuźni Raciborskiej o pomoc w zebraniu archiwalnych materiałów i zdjęć dotyczących historii Naszego miasta., kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  11. XV-lecie TPD w Kuźni Raciborskiej • Kuźnia Raciborska • Wydarzenia, www.nowiny.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  12. Kuźniańscy emeryci świętowali 40-lecie istnienia Koła PZERiI [FOTO] [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  13. Uniwersytet Trzeciego Wieku zaprasza, kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  14. Kościół In Plus w Kuźni Raciborskiej, www.kosciolinplus.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  15. Katarzyna Przypadło, a (red.), Rodzinny Rajd Rowerowy w Kuźni Raciborskiej 24 sierpnia [dostęp 2020-07-08] (pol.).!!!
  16. Kuźniański Bieg Niepodległości [FOTO], naszraciborz [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  17. I Kuźniański Półmaraton Leśny, kalendarzbiegowy.pl [dostęp 2020-07-08].
  18. Kuźnia Raciborska - Pomnik Zwycięstwa. Atrakcje turystyczne Kuźni Raciborskiej. Ciekawe miejsca Kuźni Raciborskiej, www.polskaniezwykla.pl [dostęp 2020-07-08].
  19. Uroczystości w Kuźni Raciborskiej. Tablica upamiętniająca saperów zawisła na placu Zwycięstwa, www.nowiny.pl [dostęp 2020-10-10].
  20. Jeden las, dwa kataklizmy, www.rmf24.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  21. KUŹNIA RACIBORSKA - drewniana kapliczka z figura Jana Nepomucena, jaktrafic.org [dostęp 2020-07-08].
  22. Na skwerze przy ul. Arki Bożka stanęła rzeźba Antona M. Schoenawy, kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  23. a b Na skwerze przy ul. Topolowej upamiętniono o. Adalberta Kurzeję [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  24. KUŹNIA RACIBORSKA - Rozkład jazdy PKP PLK S.A., godziny odjazdów oraz ceny biletów - Portal Pasażera - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., portalpasazera.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  25. Szymon Kamczyk, Ulica Roberta Lewandowskiego w Kuźni Raciborskiej oficjalnie otwarta ZDJĘCIA + WIDEO, Dziennik Zachodni, 13 października 2017 [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  26. Kuźniańscy policjanci najlepsi na Śląsku • Kuźnia Raciborska • Patrol, www.nowiny.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).