John Malkovich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
John Malkovich
Ilustracja
John Malkovich podczas 44. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Karlowych Warach, 2009
Imię i nazwisko John Gavin Malkovich
Data i miejsce urodzenia 9 grudnia 1953
Christopher, Illinois, USA
Zawód aktor, reżyser, producent filmowy
Współmałżonek Glenne Headly
(1982-1988; rozwód)
Nicoletta Peyran
(od 1989)
Lata aktywności od 1984

John Gavin Malkovich[1] (ur. 9 grudnia 1953[2] w Christopher[3] w Illinois) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy[4]. Jeden z czołowych aktorów swojego pokolenia i ważna postać w światowym kinie. Jego znakiem rozpoznawczym stał się „lodowaty spokój”.

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Urodził się w Christopher w stanie Illinois w rodzinie chorwackiego pochodzenia[5]. Jego ojciec, Daniel Leon Malkovich (1926-1980), dyrektor ochrony państwa i wydawca czasopisma ochrony Outdoor Illinois, był pochodzenia chorwackiego[6], a matka, Joe Anne (z domu Choisser; 1928-2009)[7], która była wydawcą lokalnej gazety Benton Evening News a także Outdoor Illinois, miała korzenie francusko-angielskie-niemiecko-szkockie. Jego dziadkowie ze strony ojca – Michael “Mike” Malkovich i Goldie Stanisha (córka Antone'go Stanishy i Anne Kayfes) były Chorwatami. Przodkowie Johna mieszkali w Chorwacji w Karlovačkiej županijiOzalj. Dziadkowie ze strony matki – Stephen “Steve” Choisser (syn Ewinga Everetta Choissera i Emmy Frances Parrish)[8] i Edna Alice Johnson (córka Jamesa Madisona Johnsona oraz Missouri Jane “Jennie” Turner, córki Fieldona B. Turnera i Elizabeth Short) – byli pierwotnie francusko-kanadyjskich osadników, którzy przenieśli się do Illinois[9].

Dorastał z trzema młodszymi siostrami – Melissą, Amandą i Rebeccą – i starszym bratem Dannym w Benton w Illinois, w dużym domu na South Main Street, gdzie jego sąsiadem był Doug Collins, gwiazdor NBA, koszykarz i trener[10]. Uczęszczał do Logan Grade School, Webster Junior High School I następnie do Benton Consolidated High School. W szkole średniej brał udział w musicalu Carousel. Był również członkiem ludowej grupy gospel, śpiewał w kościołach i podczas imprez społecznych. Był też członkiem letniego lokalnego projektu teatralnego, gdzie zagrał w America Hurrah (1972). Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczął naukę Eastern Illinois University, a następnie przeniósł się na wydział teatralny do Illinois State University[11].

Kariera[edytuj]

W 1976 roku, Malkovich, wraz z Joan Allen, Garym Sinise i Glenne Headly, stał się członkiem i założycielem Steppenwolf Theatre Company w Chicago[12]. Dwa lata potem trafił na duży ekran jako gość weselny w czarnej komedii Roberta Altmana Dzień weselny (1978). W 1980 przeniósł się do Nowego Jorku. Za rolę Lee w sztuce Sama Sheparda True West otrzymał Clarence Derwent Award (1982), Theatre World Award (1983) i Obie Award (1983). W 1984 wystąpił na Broadwayu w sztuce Arthura Millera Śmierć komiwojażera z Dustinem Hoffmanem. Z kolei jako reżyser spektaklu Balsam w Gileadzie (Balm in Gilead, 1985) zdobył Drama Desk Award, Outer Critics Circle Award i Obie Award[13].

Jego pierwszą większą ekranowa kreacją, nominowaną do Oscara, była postać niewidomego Pana Willa w dramacie Roberta Bentona Miejsca w sercu (1984) z Sally Field. W dramacie wojennym Rolanda Joffé Pola śmierci (1984) zagrał autentyczną postać Ala Rockoffa, amerykańskiego fotoreportera rozsławionego przez jego relacja z wojny w Wietnamie i przejęcie nadzoru przez Czerwonych Khmerów w Phnom Penh. Rola Biffa Lomana, starszego syna tytułowego bohatera (Dustin Hoffman) w telewizyjnej ekranizacji sztuki w reż. Volkera Schlöndorffa Śmierć komiwojażera (Tod eines Handlungsreisenden, 1985) przyniosła mu nagrodę Emmy i nominację do Złotego Globu[14].

W dramacie wojennym Stevena Spielberga Imperium Słońca (1987) stworzył postać przebiegłego Amerykanina Basie'go. Po roli intryganta wicehrabiego Vicomte Sébastiena de Valmonta w Niebezpiecznych związkach (1988) z Michelle Pfeiffer i Glenn Close, grywał wiele różnorodnych ról filmowych, najczęściej dziwaków, psychopatów, cynicznych manipulatorów, groźnyc, sadystycznych złoczyńców lub ludzi ogarniętych szaleństwem[15]. W 1992 wystąpił razem z Hugh Lauriem w teledysku do piosenki Annie Lennox pt. „Walking on Broken Glass”. Drugą nominację do Oscara przyniosła mu kreacja w Na linii ognia w 1993. Często pojawiał się w niekomercyjnych niezależnych filmach amerykańskich i produkcjach europejskich. Potrafił spojrzeć na siebie ironicznie, co udowodnił w eksperymentalnym filmie Być jak John Malkovich (reż. Spike Jonze), w którym zagrał samego siebie, tworząc postać znudzonego, niezbyt błyskotliwego, hollywoodzkiego gwiazdora. W 1995 gościł w ruinach gotyckiego zamku w miejscowości Szymbark pod Iławą, gdzie Volker Schlöndorff kręcił sceny do filmu Król Olch[16], gdzie zagrał Francuza zafascynowanego potęgą Rzeszy Niemieckiej.

Wspólnie z Lianne Halfon i Russellem Smithem założył spółkę produkcyjną Mr. Mudd, która odpowiedzialna jest za produkcję takich filmów, jak Juno (2007) czy Ghost World (2001).

Wystąpił w pierwszej odsłonie serii online Kąpiel z Bierko (Bathing with Bierko, 2008)[17] z Craigiem Bierko. Swoim wizerunkiem reklamował także kawę Nestlé (2009) i iPhone 4S Apple Inc. (2012).

W 2016 fotograf Sandro Miller namówił Malkovicha do odtworzenia najbardziej znanych portretów w historii fotografii takich jak Marilyn Monroe, Alfred Hitchcock, Albert Einstein, John Lennon, Simone de Beauvoir, Che Guevara, Bette Davis, Andy Warhol, Salvador Dalí, Dorothea Lange, Pablo Picasso, Ernest Hemingway czy Jack Nicholson. Ponad 30 zdjęć stało się częścią wystawy „Malkovich, Malkovich, Malkovich: Homage To Photographic Masters”, która była wystawiana w różnych zakątkach świata[18][19]. Ekspozycja trafiła też do warszawskiej Leica Gallery (22 kwietnia do 12 czerwca 2016)[20].

Życie prywatne[edytuj]

2 sierpnia 1982 poślubił aktorkę Glenne Headly. Jednak 1 stycznia 1988 rozwiedli się, po tym jak Malkovich związał się z Michelle Pfeiffer na planie Niebezpiecznych związków[21][22]. 20 września 1989 ożenił się po raz drugi z Nicolettą Peyran, z którą ma dwoje dzieci – córką Amandine (ur. 1990) i syna Lorwy (ur. 1992)[23].

Wybrana filmografia[edytuj]

obsada aktorska[edytuj]

producent[edytuj]

reżyser[edytuj]

  • Tancerz (The Dancer Upstairs, 2002)
  • Hideous Man (2002)

Przypisy

  1. John Malkovich (ang.). Listal. [dostęp 2016-05-01].
  2. John Malkovich (fr.). AlloCiné. [dostęp 2016-05-01].
  3. John Malkovich (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-05-01].
  4. John Malkovich (port.). AdoroCinema. [dostęp 2016-05-01].
  5. John Malkovich’s Croatian heritage (ang.). Croatian – history. [dostęp 2016-05-01].
  6. ILFRANKL-L (ang.). Archives. [dostęp 2016-05-01].
  7. Joe Anne Choisser Malkovich (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2016-05-01].
  8. Parran (ang.). rootsweb. [dostęp 2016-05-01].
  9. John Malkovich – What Nationality Ancestry (ang.). Ethnicity of Celebs. [dostęp 2016-05-01].
  10. John Malkovich Actor, Director, Producer (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2016-05-01].
  11. John Malkovich – Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2016-05-01].
  12. A multitude of Malkovich (ang.). The Guardian (London). [dostęp 2016-05-01].
  13. John Malkovich (ang.). Lucille Lortel Foundation. [dostęp 2016-05-01].
  14. John Malkovich (wł.). Mymovies. [dostęp 2016-05-01].
  15. John Malkovich Biography, Movie Highlights and Photos (ang.). AllMovie. [dostęp 2016-05-01].
  16. Szlakiem filmowym – Szymbark i John Malkovich
  17. Star of Stage, Screen, TV and Bathtub (ang.). The New York Times. [dostęp 2016-05-01].
  18. Being Marilyn Monroe! John Malkovich morphs into iconic blonde sex symbol for bizarre new photo series (ang.). Daily Mail. [dostęp 2016-05-01].
  19. The Malkovich Sessions by Sandro Miller (ang.). loeildelaphotographie.com. [dostęp 2016-05-01].
  20. Marilyn Monroe z twarzą Johna Malkovicha (pol.). Rzeczpospolita. [dostęp 2016-05-01].
  21. John Malkovich: 'I don't need to be liked' (ang.). The Independent. [dostęp 2016-05-01].
  22. Life and Taxes (ang.). The Guardian. [dostęp 2016-05-01].
  23. John Malkovich Biography (1953-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2016-05-01].

Bibliografia[edytuj]