SZD-15 Sroka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
SZD-15 Sroka
SZD-15 Sroka
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Zakłady Szybowcowe Lotnictwa Sportowego
Konstruktor Zbigniew Badura
Typ szybowiec treningowy
Konstrukcja drewniana
Załoga 1
Historia
Data oblotu 25 lutego 1956
Egzemplarze 2
Dane techniczne
Wymiary
Rozpiętość 14,5 m
Wydłużenie 14,5[1]
Długość 6,9 m
Wysokość 1,5 m
Powierzchnia nośna 14,5 m²
Profil skrzydła NACA-43012A
Masa
Własna 170 kg
Startowa 270 kg
Osiągi
Prędkość minimalna 49 km/h
Prędkość optymalna 64 km/h
Prędkość dopuszczalna 200 km/h
Prędkość min. opadania 0,88 m/s (58 km/h)
Doskonałość maks. 19 (64 km/h)
Współczynnik obciążenia konstrukcji +4G -2,5G
Dane operacyjne
Użytkownicy
Polska

SZD-15 Srokapolski, jednomiejscowy szybowiec treningowy przeznaczony do treningu średniozaawansowanych pilotów skonstruowany w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsko-Białej. Wyprodukowany w Zakładach Szybowcowych Lotnictwa Sportowego (ZSLS) w Krośnie w liczbie 20 egzemplarzy seryjnych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1955 roku Liga Przyjaciół Żołnierza (LPŻ) określiła warunki techniczne jaki powinien spełniać nowy szybowiec będący następcą wywodzącego się jeszcze z przedwojennej konstrukcji szybowca IS-B Komar. Nowy szybowiec miał charakteryzować się lepszymi osiągami oraz posiadać kabinę zbliżoną konstrukcyjnie do kabiny ucznia zastosowanej w SZD-10 Czapla. Miało to ułatwić przejście pilotów szybowcowych z latania konstrukcjami dwumiejscowymi na jednomiejscowe. Wymagania konstrukcyjne jakimi musiała charakteryzować się nowa konstrukcja nie wzbudziły entuzjazmu w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym (SZD) w Bielsku Białej, które były odpowiedzialne za nowy projekt. SZD zaproponowało LPŻ zdecydowanie nowocześniejszą konstrukcję, określaną mianem SZD-16 Gil charakteryzującą się lepszymi osiągami niż te, których oczekiwała LPŻ. Liga nie wyraziła zainteresowania "Gilem" i w SZD przystąpiono do konstruowania szybowca według jej wymagań. Inżynier Zbigniew Badura przystąpił w 1955 roku do budowy szybowca SZD-15 Sroka (początkowo zwanego "Pionierem"). Oblotu nowej konstrukcji (o numerze SP-1598) dokonał pilot doświadczalny Stanisław Skrzydlewski w Bielsku 25 lutego 1956 roku. Prototyp wykazywał szereg niedogodności, za wysoką i za mało sztywną kabinę, za mało miejsca dla pilota na wysokości jego łokci oraz nieprawidłową nadskuteczność steru kierunku. Poprawiony prototyp SZD-15-2 "Sroka" (o numerze SP-1667) oblatano prawie dokładnie w rok po pierwszym locie, 1 lutego 1957 roku. 31 sierpnia 1957 roku po raz pierwszy wzniósł się w powietrze pierwszy egzemplarz seryjny (o numerze SP-1718). Poza dwoma prototypami Zakłady Szybowcowe Lotnictwa Sportowego w Krośnie wyprodukowały jeszcze 20 szybowców, które znalazły się na wyposażeniu aeroklubów. Zgodnie z przewidywaniami SZD, szybowiec nie był znaczącym postępem w porównaniu z "Komarem" a wręcz niektóre parametry "Sroki" okazały się od niego gorsze. Do naszych czasów zachowały się dwa egzemplarze, które można oglądać w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Sroka była jednomiejscowym, zastrzałowym górnopłatem o całkowicie drewnianej konstrukcji z płatem o profilu NACA 43012A, zwichrzeniu skrzydła wynoszącym 2° i wzniosie 4°. Skrzydła wyposażone były w lotki szczelinowe oraz hamulce aerodynamiczne, które zamontowano również w kadłubie. W przedniej części kadłuba zamontowano płozę amortyzowaną gumowymi kółkami oraz koło transportowe. Z tyłu kadłuba płoza ogonowa. Osłona kabiny pokryta szkłem organicznym odchylana na bok. Szybowiec mógł być holowany przez samolot oraz wyrzucany w powietrze dzięki gumowym linom, do zaczepiania których zamontowano haki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Piechowski: Modelarstwo lotnicze. SZD-15 Sroka (pol.). [dostęp 16 marca 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]