SZD-18 Czajka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
SZD-18 Czajka
SZD-18 Czajka
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Szybowcowy Zakład Doświadczalny
Konstruktor Władysław Okarmus
Typ szybowiec
Konstrukcja górnopłat
Załoga 1
Historia
Data oblotu 1957
Dane techniczne
Wymiary
Rozpiętość 10,8 m
Wydłużenie 7,4
Długość 6,3 m
Wysokość 1,78 m
Powierzchnia nośna 15,70 m²
Masa
Własna 126 kg
Startowa 201 kg
Osiągi
Prędkość maks. 133 km/h
Prędkość minimalna 42 km/h
Prędkość min. opadania 1,18 m/sek
Doskonałość maks. 12
Dane operacyjne
Użytkownicy
Polska

SZD-18 Czajka – polski, jednomiejscowy szybowiec zaprojektowany w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

SZD-18 Czajka w zbiorach Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Szybowiec powstał w wyniku konkursu ogłoszonego w 1955 r. przez Zarząd Główny Ligi Przyjaciół Żołnierza na następcę popularnego szybowca IS-3 ABC. Zwycięzcą konkursu okazał się projekt Tadeusza Grudzieńskiego, oznaczony godłem X-11 "Czajka".

W 1956 r. realizację projektu zlecono Szybowcowemu Zakładowi Doświadczalnemu w Bielsku. Po przekonstruowaniu pod kierunkiem inż. Władysława Okarmusa, szybowiec ten otrzymał oznaczenie SZD-18 "Czajka". Jego prototyp, o znakach rejestracyjnych SP-1640, został oblatany na początku 1957 r. i wykazał przy tym dobre własności lotne.

Z uwagi na planowane zmiany w zakresie szkolenia pilotów szybowcowych (przejście na metodę dwumiejscową) projekt został zarzucony. Prototyp przekazano do zbiorów Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie w 1966 roku.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Górnopłat zastrzałowy konstrukcji drewnianej z otwartą kabiną pilota.

Kadłub wykonany z dwóch belek skrzynkowych i słupka połączonych ze sobą śrubami. Na dolnej skrzynce zamocowane są: siodełko pilota, pasy pilota, sterownica (pedały, drążek sterowy i napędy sterów), hak do startu z liny gumowej, zaczep przedni i dolny do startu z wyciągarki, uchwyty na ciężarki wyważające, płoza z amortyzatorem sprężynowo-tarciowym i podwozie z rur stalowych z kółkiem 300x126 mm. Zawieszona wahliwie rama podwozia amortyzowana jest sznurem gumowym.

Rolę statecznika pionowego gra tylna część belki, która pokryta jest sklejką, z wyjątkiem jednego trójkątnego pola przed usterzeniem. Belkę ogonową usztywniają linki, biegnące od skrzydeł. Na końcu belki znajduje się płoza ogonowa.

Płat dwudzielny, o obrysie prostokątnym, jednodźwigarowy z dźwigarem pomocniczym skośnym oraz kesonem krytym sklejką. Tylna część płata kryta płótnem. Skrzydło usztywnione linkami, wyposażone na końcach w płozy z rurek stalowych, chroniące je oraz lotkę, przy lądowaniu. Lotki kryte płótnem, napęd lotek różnicowy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Błasik, Andrzej Glass, Stanisław Madeyski (praca zbiorowa), "Konstrukcje lotnicze Polski Ludowej", Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1965,
  • Marian Krzyżan: Samoloty w muzeach polskich. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1983, s. 140. ISBN 83-206-0432-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]