Amunicja kasetowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Bomba kasetowa)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Polska bomba kasetowa ZK-300

Amunicja kasetowaamunicja będąca zasobnikiem zawierającym od kilku do kilkuset ładunków małego wagomiaru (subamunicji). W zaprogramowanym momencie, bądź po wykryciu celu w polu rażenia amunicji, subamunicja jest uwalniana z głowicy bądź bomby kasetowej siłą wybuchu niewielkiego ładunku prochowego lub siłą odśrodkową.

Amunicja kasetowa może zawierać subamunicję o różnym działaniu (odłamkową, przeciwpancerną, chemiczną itp.). Pociski kasetowe służą do rażenia celów powierzchniowych (subamunicja odłamkowa, chemiczna, zapalająca) lub punktowych (subamunicja przeciwpancerna). Amunicja kasetowa eksploduje w powietrzu nad celem (celami), uwalniając na kilkadziesiąt do kilkuset mniejszych ładunków o polu rażenia stadionu piłkarskiego[1].

Zakaz używania amunicji kasetowej[edytuj | edytuj kod]

30 maja 2008 podczas konferencji w Dublinie 111 państw poparło zakaz używania bomb kasetowych. Od głosu wstrzymała się m.in. Polska, mająca na wyposażeniu kilka typów bomb kasetowych RBK, LBKas-250, ZK-300[2]. Oficjalnie prawo o zakazie użycia bomb kasetowych weszło w życie 1 sierpnia 2010[1]. Do dziś (październik 2012) Polska, obok między innymi Stanów Zjednoczonych, Rosji i Chin, nie została sygnatariuszem konwencji i nie jest związana zakazem. Powodem nie podpisania przez Polskę konwencji, jest fakt iż broń tego rodzaju stanowi jedyny na wyposażeniu polskich sił zbrojnych, środek bojowy o szerokim polu rażenia.

Benedykt XVI powiedział 4 kwietnia 2009 roku: "W dziesięć lat od wejścia w życie konwencji o zakazie używania tej broni i po niedawnym rozpoczęciu składania podpisów pod konwencją zakazującą używania amunicji kasetowej, pragnę zachęcić kraje, które jeszcze tego nie uczyniły, by bez wahania podpisały tego ważne instrumenty humanitarnego prawa międzynarodowego, które od początku popiera Stolica Apostolska. Wyrażam również moje poparcie dla każdej inicjatywy, mającej na celu niezbędną pomoc ofiarom tej niszczycielskiej broni."[3]

Produkcja bomb kasetowych w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Polscy producenci amunicji kasetowej należą do grupy kapitałowej Bumar:

  • "KRAŚNIK" Zakłady Metalowe Sp. z o.o. - Zakład specjalizuje się w produkcji łusek do broni kasetowej. Produkuje m.in. pociski moździerzowe kaliber 98 mm, pociski artyleryjskie kaliber 122 mm. W 2009 roku firma podpisała kontrakt z Bułgarskim kontrahentem o wartości 8 mln złotych. Zamówienia z MON są na poziomie 10%[7].
  • Fabryka Produkcji Specjalnej Sp. z o.o. w Bolechowie - 122-milimetrowe dalekonośne artyleryjskie pociski rakietowe z głowicami kasetowymi odłamkowo-burzącymi Hesyt-1, FENIKS-Z do wyrzutni WR-40 Langusta. Rakiety rodziny Feniks-Z polskie wojsko kupuje od 2004 roku, tylko w 2009 roku fabryka wyprodukowała na zamówienie Resortu obrony 350 sztuk[8][9].

Kraje, które wykorzystywały amunicję kasetową[edytuj | edytuj kod]

Co najmniej piętnaście krajów wykorzystywało amunicję kasetową w historii (od czasu utworzenia Organizacji Narodów Zjednoczonych). Wszystkie te narody posiadają jeszcze zapasy tej amunicji[10]. Kraje, które podpisały Deklarację z Wellington, zgadzając się co do zasady z zakazem bomb kasetowych, wymienione są pogrubione.

Ponadto co najmniej trzy kraje, które już nie istnieją (ZSRR, Jugosławia i Rodezja), używały bomb kasetowych.

Kraje które produkowały amunicję kasetową[edytuj | edytuj kod]

Co najmniej 31 krajów produkowało amunicję kasetową w historii (od czasu utworzenia Organizacji Narodów Zjednoczonych). Niektóre produkują ją do chwili obecnej. Kraje, które podpisały Deklarację z Wellington, zgadzając się co do zasady z zakazem bomb kasetowych, wymienione są pogrubione.

Kraje posiadające zapasy amunicji kasetowej[edytuj | edytuj kod]

W 2008 r. w co najmniej 76 krajach przechowywane są zapasy amunicji kasetowej. Kraje, które podpisały Deklarację z Wellington, zgadzając się co do zasady zakazu bomb kasetowych, wymienione są pogrubione.

Historia użycia[edytuj | edytuj kod]

Izrael użył bomb kasetowych podczas agresji na Liban. Były to CBU-58[16][17].

  • 1982 r. Falklandy

Podczas wojny o Falklandy-Malwiny Wielka Brytania użyła bomb kasetowych BL755 zrzucanych przez Sea Harriera[18].

  • Liban, 1982

Izrael użył bomb kasetowych CBU-58 do atakowania celów cywilnych m.in. w Bejrucie. Ponieważ były to pociski wyprodukowane i sprzedane przez USA a Izrael złamał umowy podpisane przy zakupie broni, wszczęte zostało dochodzenie Kongresu Stanów Zjednoczonych. Administracja Ronalda Reagana wprowadziła embargo na dostawy broni kasetowej do Izraela. Zniesiono je jednak już po sześciu latach[17][19].

  • Libia, 1986

Podczas nalotów lotniczych na Libię (operacja Vicinity of Libya oraz El Dorado Canyon) McDonnell Douglas F/A-18 Hornet oraz LTV A-7 Corsair II należące do USA zrzuciły Mk-20 Rockeye[20] na Libijskie statki oraz zbombardowały tymi bombami kasetowymi Beninę[21]. Na pamiątkę bombardowań ustawiono pomnik Pięść zgniatająca amerykański samolot myśliwski.

  • 1990 r. Irak

Podczas wojny w Zatoce Perskiej USAF zrzuciły 1105 bomb CBU-89[22].

Podczas I wojny czeczeńskiej Rosja 3 stycznia 1995 r. zbombardowała czeczeńską miejscowość Szali z bomb kasetowych[23][24].

W maju 1995 r. z samobieżnej wyrzutni Orkan Serbowie ostrzelali amunicją kasetową[25] Zagrzeb[26]. Zginęło kilkanaście osób, a 131 zostało rannych. O odpowiedzialność za atak oskarżony został Milan Martić[27], Milan Čeleketić [28] oraz gen. Momczilo Periszić[29]

  • Bośnia i Hercegowina, 1995

Podczas Operacji Deliberate Force NATO 30 sierpnia 1995 roku należący do sił powietrznych USA samolot A-10A zrzucił bombę kasetową CBU-87B/B[30] na stanowisko moździerza artyleryjskiego należącego do bośniackich Serbów[31].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Assad forces using cluster bombs in Syria war-Human Rights Watch (ang.). Reuters, 2012-10-14. [dostęp 2012-10-14].
  2. Bomby kasetowe w naszych arsenałach, [ Piotr Zychowicz, Rzeczpospolita 30-05-2008, [dostęp 1.06.2008]
  3. Papież przeciwko bombom kasetowym
  4. Dezamet czeka na nowe zamówienia
  5. Dezamet ładuje granatniki
  6. MN-123
  7. Bułgaria ratuje Kraśnik
  8. Rakiety dla Langust
  9. Polska pochwała amunicji kasetowej
  10. http://www.stopclustermunitions.org/the-problem/countries/ Lista krajów zaangażowanych w problem broni kasetowej.
  11. Dodatek do rozdziału 9 Cassinga Raid | autor=Edward McGill Alexander
  12. MND says Taiwan is ready to make cluster-bombs - Taipei Times
  13. Estonia remains clusterbombs in its weaponry
  14. Air Force Weapons: Alpha Bomb. South African Air Force. [dostęp 2011-07-13].
  15. Podpis pogodbe o kasetnem strelivu:: Prvi interaktivni multimedijski portal, MMC RTV Slovenija
  16. Lebanonwire.com | UNIFIL presses Israel for location of land mines
  17. 17,0 17,1 http://www.law.du.edu/documents/djilp/38No1/Barak-Final.pdf
  18. [1], Uzbrojenie sea harriera w 1982
  19. Izrael na cenzurowanym za użycie bomb kasetowych
  20. http://web.bg.uw.edu.pl/welw/military.pl/uzbrojnie_lot/bomby/mk-20_rockeye/index.html Opis Mk-20 Rockeye
  21. Landmine and Cluster Munition Monitor
  22. http://www.designation-systems.net/dusrm/app5/wcmd.html Opis bomb CBU
  23. [2], Raport Human Rights Watch
  24. 'These People Can Never Be Pacified': A Report From The Besieged City, Where Russian Bombs Haven't Dented Chechen Resolve, Newsweek, Jan 16, 1995
  25. Landmine & Cluster Munition Monitor | Country Profiles | Bosnia and Herzegovina | 2011 | Cluster Munition Ban Policy
  26. http://en.wikipedia.org/wiki/Zagreb_rocket_attacks
  27. http://www.icty.org/x/cases/martic/tjug/en/070612_summary_en.pdf
  28. http://www.icty.org/x/cases/perisic/tjug/en/110906_summary.pdf
  29. http://wyborcza.pl/1,75477,10240157,Kolejny_serbski_zbrodniarz_skazany.html Skazanie gen. Momczilo Periszića
  30. CBU-87 Combined Effects Munitions (CEM) - Dumb Bombs
  31. Richard L. Sargent: Weapons Used in Deliberate Force (ang.). W: Deliberate Force A Case Study in Effective Air Campaigning [on-line]. Air University. [dostęp 2011-04-02]. s. 257-270.
  32. New evidence shows Sudan is dropping cluster munitions onto civilian areas. [dostęp 02-06-2012].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]