Liga Mistrzów UEFA

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Liga Mistrzów UEFA
Sports current event.svg (2014/15)
Oficjalny skrót UEFA Champions League
Dyscyplina Piłka nożna
Organizator rozgrywek UEFA
Data założenia 1955
Poprzednia nazwa Puchar Europy Mistrzów Krajowych
Sponsor tytularny Ford
Gazprom
HTC
Nissan
Heineken
UniCredit
MasterCard
PlayStation
Rozgrywki
Liczba drużyn 32
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Hiszpania Real Madryt (1956)
Obecny zwycięzca Hiszpania Real Madryt (2014)
Najwięcej zwycięstw Hiszpania Real Madryt
(10-krotny zdobywca)
Oficjalna strona internetowa

Liga Mistrzów UEFA (ang. UEFA Champions League, wym. /juːˈeɪfə ˈtʃæmpiənz ˈliːg/) – międzynarodowe, europejskie, klubowe rozgrywki piłkarskie, utworzone z inicjatywy UEFA w 1992 r., jako kontynuacja Pucharu Europy Mistrzów Klubowych (zwanego też Pucharem Europy lub Pucharem Mistrzów) i regularnie prowadzone przez tę organizację od sezonu 1992/1993 w ramach europejskich pucharów. Przeznaczone dla najlepszych męskich drużyn klubowych (zajmujących czołowe miejsca w europejskich ligach krajowych) oraz rozgrywane na europejskich stadionach. Są to najbardziej prestiżowe klubowe zmagania piłkarskie w Europie.

Historia rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Wcześniejsze turnieje rozgrywane w Europie[edytuj | edytuj kod]

20 października 1900 r. kiedy nie było jeszcze FIFA i UEFA odbył się w Paryżu we Francji pierwszy turniej piłkarski „Piłka nożna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1900”. Udział w nim wzięły 3 kluby z Europy: Upton Park F.C. z Wielkiej Brytanii, USFSA XI z Francji i Université de Bruxelles z Belgii. O pierwsze miejsce rywalizowały Upton Park F.C. i USFSA XI, jednak to Brytyjczycy wygrali. W meczu o drugie miejsce starli się Francuzi i Belgowie. Po wygranym meczu wiceliderem został Université de Bruxelles.

Piłkarski Puchar Europy Mistrzów Krajowych[edytuj | edytuj kod]

Został formalnie utworzony 26 lutego 1955 r. – jako pierwszy z europejskich pucharów – z inicjatywy Gabriela Hanota, reportera francuskiego dziennika sportowego L'Équipe, a jego pierwszą edycję przeprowadzono w sezonie 1955/1956. Od I rundy (ewentualnie rundy eliminacyjnej) do fazy półfinałowej rozgrywany był on systemem pucharowym, tj. w formie dwumeczu (spotkanie „u siebie” i „na wyjeździe”), po którym zwycięzca awansował do kolejnej rundy, a przegrywający odpadał z dalszej rywalizacji. Pojedynek finałowy stanowiło natomiast jedno spotkanie, organizowane na neutralnym stadionie.

Zmiana formy rozgrywek – Liga Mistrzów[edytuj | edytuj kod]

Od sezonu 1991/1992 zmagania przybrały formę rozgrywek grupowych (dwie 4-zespołowe grupy), z jednomeczowym finałem dla zwycięzców każdej z nich. Przed rozpoczęciem edycji 1992/1993 zmieniono ich oficjalną nazwę na „Liga Mistrzów”, gruntownie przy tym reformując ich formułę, przez co rywalizacja prowadzona pod tym szyldem stała się najbardziej prestiżowym i komercyjnym przedsięwzięciem piłkarskim na świecie. W kolejnych sezonach powiększono liczbę uczestniczących w nim drużyn z 8 – przez 16 (od 1994/1995) i 24 (od 1997/1998) – do 32 (od 1999/2000), dopuszczając do udziału nie tylko mistrzów poszczególnych krajów, ale – w przypadku najsilniejszych federacji – również drużyny zajmujące drugie, trzecie, a nawet czwarte miejsca w końcowej tabeli najwyższego szczebla ligowego. Stworzono w ten sposób turniej w którym rywalizują najlepsze drużyny europejskie, a niejednokrotnie na świecie. Dotychczas najczęściej w Lidze Mistrzów triumfował Real Madryt, a po nim AC Milan, Liverpool i Bayern Monachium. Od momentu powstania Ligi Mistrzów w 1992 r. nigdy się nie zdarzyło, aby drużyna obroniła tytuł mistrzowski zdobyty rok wcześniej. Najbliżej tego osiągnięcia (czyli dotarcie do finału obrońcy tytułu) byli: A.C. Milan w 1995 roku (porażka z Ajaxem Amsterdam), Ajax Amsterdam w 1996 roku (porażka z Juventus F.C.), Juventus F.C. w 1997 roku (porażka z Borussią Dortmund) i Manchester United F.C. w 2009 r. (porażka z FC Barceloną).

Hymn Ligi Mistrzów[edytuj | edytuj kod]

Oficjalny utwór rozgrywek Ligi Mistrzów UEFA jest adaptacją hymnu koronacyjnego Georga Friedricha Händla Zadok the Priest dokonaną przez Tony'ego Brittena w 1992 r. Został wykonany przez Royal Philharmonic Orchestra. Refren śpiewany jest w trzech oficjalnych językach UEFA: angielskim, francuskim i niemieckim. Pełna wersja utworu trwa około trzech minut. Istnieją również krótsze warianty hymnu poprzedzające i kończące każdy mecz rozgrywany w ramach rozgrywek pucharu.

Odznaka Ligi Mistrzów[edytuj | edytuj kod]

Honorowa odznaka[edytuj | edytuj kod]

Honorowa odznaka Ligi Mistrzów została wprowadzona po raz pierwszy w rozgrywkach Ligi Mistrzów 2000/2001 dla klubów, które zdobyły trofeum na stałe. Sama odznaka pojawia się podczas rozgrywek Ligi Mistrzów na lewym rękawie. Obecnie jest to szara tarcza, która w tle posiada kontury pucharu Ligi Mistrzów w białym kolorze. Wcześniejsza wersja odznaki miała kolor ciemnoniebieski z białymi konturami trofeum. W tarczy wpisana jest również liczba zwycięstw w rozgrywkach, danej drużyny. Odznakę przyznaje się drużynie, która 3 razy z rzędu zdobyła Puchar Europy Mistrzów Krajowych lub wygrała rozgrywki Ligi Mistrzów, bądź pięciokrotnie tryumfowała w całej historii obu tych rozgrywek łącznie.

Honorową tarczę posiadają :

Symbol Ligi Mistrzów[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się na prawym rękawie podczas rozgrywek Ligi Mistrzów, Jest to okrągła tarcza przedstawiająca oficjalny symbol tych rozgrywek

Tarcza zwycięzcy[edytuj | edytuj kod]

Tarcza obrońcy tytułu wg nowego wzoru z 2012, po raz pierwszy na koszulkach piłkarzy Chelsea F.C.

Drużynie, która w ubiegłym sezonie wygrała rozgrywki Ligi Mistrzów, w całym następnym sezonie, podczas trwania rozgrywek, przysługuje prawo do noszenia tarczy „obrońcy tytułu”. Emblemat ten został po raz pierwszy pokazany w sezonie 2004/2005. Wówczas prawo do „noszenia” tej odznaki miała drużyna FC Porto. Na tarczy widnieje także rok, kiedy dana drużyna wygrała rozgrywki.

Obecny system rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Oficjalny symbol Ligi Mistrzów

Rozgrywki grupowe są poprzedzone eliminacjami, w których biorą udział mistrzowie niżej sklasyfikowanych krajów oraz drużyny z trzecich i czwartych miejsc z najlepszych lig europejskich. Sama Liga Mistrzów składa się z dwóch faz. Pierwsza – faza grupowa, gdzie 32 drużyny grają w 8 grupach po 4 w każdej. Wszystkie drużyny grają ze sobą dwa razy. Z każdej grupy awansują dwa najlepsze kluby, natomiast trzecia drużyna awansuje do Ligi Europy. Druga faza – play off rozgrywana jest systemem pucharowym. Drużyny z danej pary grają ze sobą dwa razy – raz u siebie, raz na wyjeździe. Do finału awansują dwie drużyny, które rozgrywają tylko jedno spotkanie na ustalonym przed startem rozgrywek neutralnym stadionie.

Reforma rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Od sezonu 2009/10, zgodnie z zarządzeniem Komitetu Wykonawczego UEFA z 30 listopada 2007 r., została przeprowadzona reforma dotycząca uczestnictwa drużyn, zwaną popularnie "reformą Platiniego". Ma ona ułatwić awans do fazy grupowej zespołom z lig europejskich zajmujących niższe lokaty w klubowym rankingu UEFA.

Według reformy, 22 zespoły mają zapewniony bezpośredni awans do fazy grupowej, czyli o 6 więcej niż przedtem. Dodatkowe lokaty to mistrzowie lig, które zajmują 10-12. miejsce w rankingu UEFA oraz zespoły, które uplasują się na 3. miejscu w ligach, które zajmują 1-3. lokatę w rankingu. Pozostałe 10 lokat w Lidze Mistrzów przeznaczone jest dla zwycięzców eliminacji. W przeciwieństwie do starego formatu, zespoły zajmujące np. 4. lokatę w lidze angielskiej nie będą rywalizowały z mistrzami Polski, bo eliminacje będą dwutorowe. O pierwsze pięć miejsc walczą ze sobą mistrzowie federacji 13-53 (oprócz Liechtensteinu), a o pozostałe pięć nie-mistrzowie z federacji 1-15. Poza tym, datę finału przesunięto ze środy na sobotę 20. tygodnia kalendarzowego, na godzinę 20:45 CET[1][2]. Ponadto IV runda eliminacyjna jest obsługiwana przez UEFA tak samo jak faza grupowa.

Decyzja ta spotkała się ze sprzeciwem grupy G-14. Platini zapowiedział jednak, że reforma zostanie przeprowadzona bez względu na jakiekolwiek protesty, a G-14 została rozwiązana po ugodzie z FIFA i UEFA w sprawie rekompensat za kontuzje zawodników podczas meczów Mistrzostw Świata i Europy[3].

Mapa Państw przystępujących do fazy grupowej UEFA Champions League

     Członek UEFA przystępujący do fazy grupowej

     Członek UEFA, niebędący dotychczas reprezentowany w fazie grupowej rozgrywek

     Państwa nie będące członkami UEFA

Finały Pucharu Mistrzów[edytuj | edytuj kod]

Stadion Allianz Arena podczas meczu finałowego w 2012

Lista finalistów Pucharu Europy Mistrzów Klubowych:

Lista finalistów Ligi Mistrzów UEFA:

Finał sezonu Finaliści Ligi Mistrzów Wynik Stadion
26.05.1993 Francja Olympique MarsyliaWłochy AC Milan 1:0 (1:0) Niemcy Stadion Olimpijski w Monachium
18.05.1994 Włochy AC MilanHiszpania FC Barcelona 4:0 (2:0) Grecja Stadion Olimpijski w Atenach
24.05.1995 Holandia Ajax AmsterdamWłochy AC Milan 1:0 (0:0) Austria Ernst Happel Stadion w Wiedniu
22.05.1996 Włochy Juventus TurynHolandia Ajax Amsterdam 1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 4:2 Włochy Stadion Olimpijski w Rzymie
28.05.1997 Niemcy Borussia DortmundWłochy Juventus Turyn 3:1 (2:0) Niemcy Stadion Olimpijski w Monachium
20.05.1998 Hiszpania Real MadrytWłochy Juventus Turyn 1:0 (0:0) Holandia Amsterdam ArenA w Amsterdamie
26.05.1999 Anglia Manchester United F.C.Niemcy Bayern Monachium 2:1 (0:1) Hiszpania Camp Nou w Barcelonie
24.05.2000 Hiszpania Real MadrytHiszpania Valencia CF 3:0 (1:0) Francja Stade de France w Paryżu
23.05.2001 Niemcy Bayern MonachiumHiszpania Valencia CF 1:1 (0:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 5:4 Włochy Stadion Giuseppe Meazzy w Mediolanie
15.05.2002 Hiszpania Real MadrytNiemcy Bayer 04 Leverkusen 2:1 (2:1) Szkocja Hampden Park w Glasgow
28.05.2003 Włochy AC MilanWłochy Juventus Turyn 0:0 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce, karne 3:2 Anglia Old Trafford w Manchesterze
26.05.2004 Portugalia FC PortoFrancja AS Monaco 3:0 (1:0) Niemcy Veltins-Arena w Gelsenkirchen
25.05.2005 Anglia Liverpool F.C.Włochy AC Milan 3:3 (0:3, 3:3, 3:3), po dogrywce, karne 3:2 Turcja Atatürk Olimpiyat w Stambule
17.05.2006 Hiszpania FC BarcelonaAnglia Arsenal F.C. 2:1 (0:1) Francja Stade de France w Paryżu
23.05.2007 Włochy AC MilanAnglia Liverpool F.C. 2:1 (1:0) Grecja Stadion Olimpijski w Atenach
21.05.2008 Anglia Manchester United F.C.Anglia Chelsea F.C. 1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 6:5 Rosja Stadion Łużniki w Moskwie
26.05.2009 Hiszpania FC BarcelonaAnglia Manchester United F.C. 2:0 (1:0) Włochy Stadion Olimpijski w Rzymie
22.05.2010 Włochy Inter MediolanNiemcy Bayern Monachium 2:0 (1:0) Hiszpania Santiago Bernabéu w Madrycie
28.05.2011 Hiszpania FC BarcelonaAnglia Manchester United F.C. 3:1 (1:1) Anglia Stadion Wembley w Londynie
19.05.2012 Anglia Chelsea F.C.Niemcy Bayern Monachium 1:1 (0:0, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 4:3 Niemcy Allianz Arena w Monachium
25.05.2013 Niemcy Bayern MonachiumNiemcy Borussia Dortmund 2:1 (0:0) Anglia Stadion Wembley w Londynie
24.05.2014 Hiszpania Real MadrytHiszpania Atlético Madryt 4:1 (0:1, 1:1, 4:1), po dogrywce Portugalia Estádio da Luz w Lizbonie
2015 Niemcy Stadion Olimpijski w Berlinie
2016 Włochy Stadion Giuseppe Meazzy w Mediolanie

Osiągnięcia według klubów[edytuj | edytuj kod]

Drużyna Triumfator Finalista Triumfator (lata) Finalista (lata) Triumfator po 1992 Finalista po 1992
Hiszpania Real Madryt 10 3 (1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002, 2014) (1962, 1964, 1981) 4 (1998, 2000, 2002, 2014) 0
Włochy AC Milan 7 4 (1963, 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007) (1958, 1993, 1995, 2005) 3 (1994, 2003, 2007) 3 (1993, 1995, 2005)
Niemcy Bayern Monachium 5 5 (1974, 1975, 1976, 2001, 2013) (1982, 1987, 1999, 2010, 2012) 2 (2001, 2013) 3 (1999, 2010, 2012)
Anglia Liverpool F.C. 5 2 (1977, 1978, 1981, 1984, 2005) (1985, 2007) 1 (2005) 1 (2007)
Hiszpania FC Barcelona 4 3 (1992, 2006, 2009, 2011) (1961, 1986, 1994) 3 (2006, 2009, 2011) 1 (1994)
Holandia Ajax Amsterdam 4 2 (1971, 1972, 1973, 1995) (1969, 1996) 1 (1995) 1 (1996)
Włochy Inter Mediolan 3 2 (1964, 1965, 2010) (1967, 1972) 1 (2010) 0
Anglia Manchester United F.C. 3 2 (1968, 1999, 2008) (2009, 2011) 2 (1999, 2008) 2 (2009, 2011)
Portugalia SL Benfica 2 5 (1961, 1962) (1963, 1965, 1968, 1988, 1990)
Włochy Juventus F.C. 2 5 (1985, 1996) (1973, 1983, 1997, 1998, 2003) 1 (1996) 3 (1997, 1998, 2003)
Anglia Nottingham Forest F.C. 2 0 (1979, 1980)
Portugalia FC Porto 2 0 (1987, 2004) 1 (2004) 0
Anglia Chelsea F.C. 1 1 (2012) (2008) 1 (2012) 1 (2008)
Niemcy Hamburger SV 1 1 (1983) (1980)
Rumunia Steaua Bukareszt 1 1 (1986) (1989)
Francja Olympique Marsylia 1 1 (1993) (1991) 1 (1993) 0
Szkocja Celtic F.C. 1 1 (1967) (1970)
Niemcy Borussia Dortmund 1 1 (1997) (2013) 1 (1997) 1 (2013)
Holandia Feyenoord Rotterdam 1 0 (1970)
Anglia Aston Villa F.C. 1 0 (1982)
Holandia PSV Eindhoven 1 0 (1988)
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Crvena Zvezda Belgrad 1 0 (1991)
Hiszpania Atlético Madryt 0 2 (1974, 2014) 0 1 (2014)
Francja Stade de Reims 0 2 (1956, 1959)
Hiszpania Valencia CF 0 2 (2000, 2001) 0 2 (2000, 2001)
Włochy ACF Fiorentina 0 1 (1957)
Niemcy Eintracht Frankfurt 0 1 (1960)
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Partizan Belgrad 0 1 (1966)
Grecja Panathinaikos AO 0 1 (1971)
Anglia Leeds United 0 1 (1975)
Francja AS Saint-Étienne 0 1 (1976)
Niemcy Borussia Mönchengladbach 0 1 (1977)
Belgia Club Brugge 0 1 (1978)
Szwecja Malmö FF 0 1 (1979)
Włochy AS Roma 0 1 (1984)
Włochy Sampdoria Genua 0 1 (1992)
Niemcy Bayer 04 Leverkusen 0 1 (2002) 0 1 (2002)
Francja AS Monaco 0 1 (2004) 0 1 (2004)
Anglia Arsenal F.C. 0 1 (2006) 0 1 (2006)

Triumfator i finalista po 1992 dotyczą osiągnięć klubów, po zmianach w 1992 roku

Osiągnięcia według państw[edytuj | edytuj kod]

Lp. Kraj Zwycięzca Finalista
1.  Hiszpania 14 10
2.  Włochy 12 14
3.  Anglia 12 7
4.  Niemcy 7 10
5.  Holandia 6 2
6.  Portugalia 4 5
7.  Francja 1 5
8.  Jugosławia 1 1
 Rumunia 1 1
 Szkocja 1 1
11.  Belgia 0 1
 Grecja 0 1
 Szwecja 0 1

Od czasu rozpoczęcia rozgrywek, pięciokrotnie miało miejsce rozgrywanie finału Ligi Mistrzów przez drużyny ligowe z tego samego państwa. W finale grały drużyny z Hiszpanii w 2000 oraz w 2014, z Włoch w 2003, z Anglii w 2008 i z Niemiec w 2013[4].

Najlepsi strzelcy[edytuj | edytuj kod]

Zestawienie piłkarzy, którzy zdobyli najwięcej goli we wszystkich meczach w Lidze Mistrzów UEFA (od 1955 roku, łącznie z meczami kwalifikacyjnymi, bez Pucharu Europy) według stanu na 5 listopada 2014.

Pogrubioną czcionką – zostali zaznaczeni piłkarze, którzy kontynuują karierę piłkarską.

Skróty:

  • FP – mecze fazy pucharowej[5]
  • FG – mecze fazy grupowej
  • FK – mecze fazy kwalifikacyjnej
# Piłkarz Państwo Gole Gole
w FP
Gole
w FG
Gole
w FK
Mecze Skuteczność Lata Kluby
1 Lionel Messi  Argentyna 75[6] 32 43 0 92 0,82 2005– FC Barcelona (75)
2 Cristiano Ronaldo  Portugalia 73[7] 34 38 1 113 0,65 2003– Manchester United F.C. (16), Real Madryt (57)
3 Raúl González Blanco  Hiszpania 71[8][9] 20 51 0 144 0,49 1995–2011 Real Madryt (66), Schalke 04 Gelsenkirchen (5)
4 Ruud van Nistelrooy  Holandia 60 6 50 4 81 0,74 1998–2012 PSV (9), Manchester United F.C. (38), Real Madryt (13)
5 Andrij Szewczenko  Ukraina 59 17 29 13 115 0,51 1994–2011 Dynamo Kijów (22), AC Milan (33), Chelsea F.C. (4)
6 Thierry Henry  Francja 51 12 38 1 114 0,45 1997–2010 AS Monaco (7), Arsenal (35), FC Barcelona (9)
7 Filippo Inzaghi  Włochy 50[10] 16 30 4 85 0,59 1997–2012 Juventus (17), AC Milan (33)
8 Alfredo Di Stéfano  Argentyna 49 58 0,84 1955–1964 Real Madryt (49)
9 Eusébio  Portugalia 47 64 0,73 1961–1974 Benfica (47)
10 Alessandro Del Piero  Włochy 44 9 33 2 92 0,48 1995–2009 Juventus (44)
11 Didier Drogba  Wybrzeże Kości Słoniowej 43[11] 14 29 0 92 0,46 2003– Olympique Marsylia (5), Chelsea (35), Galatasaray (3)
12 Zlatan Ibrahimović  Szwecja 42[12] 7 34 1 105 0,4 2005– Ajax Amsterdam (7), Juventus (3), Inter (6), FC Barcelona (4), AC Milan (9), PSG (13)
13 Karim Benzema  Francja 41[13] 11 30 0 68 0,6 2005– Olympique Lyon (12), Real Madryt (29)
14 Fernando Morientes  Hiszpania 39 9 24 6 104 0,38 1997–2009 Real Madryt (19), AS Monaco (9), Liverpool FC (3), Valencia CF (8)
15 Ferenc Puskás  Węgry 36 41 0,88 1956–1966 Budapest Honvéd FC (1), Real Madryt (35)
16 Gerd Müller  Niemcy 35 35 1,00 1972–1977 Bayern Monachium (35)
17 David Trezeguet  Francja 32 6 23 3 61 0,52 1997–2009 AS Monaco (4), Juventus (28)
Samuel Eto'o  Kamerun 32[14] 10 20 2 80 0,40 2004–2014 RCD Mallorca (1), FC Barcelona (18), Inter Mediolan (10), Chelsea (3)
19 Serhij Rebrow  Ukraina 31 1 19 11 68 0,46 1993–2007 Dynamo Kijów (31)
Rivaldo  Brazylia 31 2 25 4 78 0,40 1997–2007 FC Barcelona (25), AC Milan (2), Olympiakos SFP (3), AEK Ateny (1)
21 Francisco Gento  Hiszpania 30 89 0,34 1955–1969 Real Madryt (30)
Patrick Kluivert  Holandia 30 4 25 1 75 0,40 1994–2006 Ajax Amsterdam (9), FC Barcelona (21)
Wayne Rooney  Anglia 30[15] 14 15 1 82 0,37 2004– Manchester United F.C. (30)
Ryan Giggs  Walia 30[16] 6 22 2 149 0,20 1993– Manchester United F.C. (30)
Kaká  Brazylia 30[17] 11 19 0 88 0,34 2003–2014 Milan (25), Real Madryt (5)
26 Roy Makaay  Holandia 29 2 27 0 61 0,48 2000–2007 Deportivo La Coruña (12), Bayern Monachium (17)
27 Hernán Crespo  Argentyna 28 5 20 3 70 0,40 1997–2012 Parma (2), Lazio Rzym (5), Inter Mediolan (11), Chelsea F.C. (4), Milan (6)
Mário Jardel  Brazylia 28 3 22 3 48 0,58 1996–2001 FC Porto (19), Galatasaray SK (9)
Jean-Pierre Papin  Francja 28 12 3 13 37 0,76 1989–1994 Olympique Marsylia (19), AC Milan (7), Bayern Monachium (2)

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]