Real Madryt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Football pictogram.svg Real Madryt
Real Madrid CF
Real Madryt
Pełna nazwa Real Madrid Club de Fútbol[1]
Przydomek Los Merengues, Los Blancos, Los Galacticos, Los Vikingos, w Polsce także Królewscy[2]
Barwy białe
Data założenia 6 marca 1902 jako Madrid Club de Fútbol[3]
Liga Primera División
Debiut w najwyższej lidze 10 lutego 1929
Adres Concha Espina 1 – 28036, Madryt
Stadion Santiago Bernabéu
(Pojemność: 85 454)
Prezes Florentino Pérez[4]
Trener Carlo Ancelotti[5]
Asystent trenera Fernando Hierro
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Real Madrid Club de Fútbolhiszpański klub sportowy powstały w 1902 roku[6]. Słynie głównie z sukcesów istniejącej od chwili założenia drużyny piłkarskiej, która trzydzieści dwa razy zdobyła mistrzostwo Hiszpanii, dziesięć razy Puchar Europy/Ligę Mistrzów, a także wiele innych trofeów, w tym przyznany w 2000 roku przez FIFA tytuł najlepszego klubu w XX wieku[7]. Od 1947 roku drużyna ta rozgrywa domowe spotkania na stadionie Santiago Bernabéu[8], nazwanym na cześć byłego prezesa[9], za czasów którego klub zdobył najwięcej trofeów[9].

Real Madryt odegrał ważną rolę w historii hiszpańskiej i światowej piłki nożnej – to z inicjatywy jego działaczy powstał Puchar Króla[10]. Klub reprezentował również Hiszpański Związek Piłki Nożnej, stając się jednym ze współzałożycieli FIFA w 1904 roku[11]. W 1928 roku znalazł się w pierwszym zestawie drużyn tworzących Primera División, zaś w 1955 roku stał się jedną z drużyn biorących udział w pierwszej edycji Pucharu Europy, którą następnie wygrał, broniąc to trofeum cztery razy z rzędu. Na całym świecie znana jest też wypełniona podtekstami polityczno-historycznymi rywalizacja tegoż klubu z FC Barceloną. Real zajmuje pierwsze miejsce w tabeli wszech czasów ligi hiszpańskiej[12].

Od 1931 roku Real Madryt posiada też utytułowaną drużynę koszykarską[13], która zdobyła trzydzieści jeden tytułów mistrza kraju i odniosła osiem triumfów w Eurolidze. W przeszłości istniały także inne sekcje, m.in. siatkówki, tenisa i piłki ręcznej[14].

Głównym sponsorem sekcji piłkarskiej są linie lotnicze Emirates, której logo widnieje na koszulkach „Los Blancos”. Inni oficjalni sponsorzy drużyny to producent bezalkoholowych napojów gazowanych Coca-Cola, firma odzieżowa Adidas, firma motoryzacyjna Audi, telefonia komórkowa Movistar oraz browar Mahou[15]. Według rankingu firmy Deloitte, Real Madryt jest najbogatszym klubem piłkarskim na świecie[16].

Garnitury zawodnikom Realu Madryt dostarcza firma Versace[17].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Realu Madryt sięgają końca XIX wieku, kiedy to około 1896 roku grupa absolwentów Oxbridge założyła drużynę Foot Ball Sky, rozgrywającą mecze w każdy niedzielny poranek[18]. W 1900 roku klub ten rozdzielił się na dwie drużyny – New Foot-Ball de Madrid i Español de Madrid, gdzie funkcję prezesa pełnił Julián Palacios[19]. To właśnie ta drużyna została dwa lata później, 6 marca 1902 roku, oficjalnie zarejestrowana przez Katalończyka Juana Padrósa Rubió, jako Madrid Foot Ball Club[18][19] (niektóre źródła podają datę 18 marca 1902 roku[20]).

Członkami pierwszego zarządu drużyny byli oprócz Rubio też: Enrique Varela (wiceprezes), Manuel Mendía (sekretarz), José de Gorostizaga (skarbnik) oraz Antonio Neyra, Mario Giralt, Carlos Mertens, Álvaro Spottorno i Arturo Meléndez (członkowie zarządu)[21].

Przed powstaniem ligi[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy mecz Madrid FC rozegrał trzy dni później, 9 marca 1902 na boisku przy ulicy noszącej obecnie imię Filipa II. Drużyna nie grała jednak wówczas z zewnętrznym przeciwnikiem – był to tylko wewnętrzny mecz mający pomóc w wyłonieniu podstawowej jedenastki oraz rozreklamowaniu nowo powstałej ekipy. Zmierzyły się w nim składy „czerwony” (J. Giralt, Meléndez, Molera, Salvador, Valcárcel, Spottorno, Stampher, J. Palacios, Varela, Celada, Bueno) i „niebieski” (Meléndez, J. Padrós, Spottorno, Gorostizaga, Mendía, Páramo, Neyra, A. Giralt, F. Palacios, Martens, Rodero), a zakończyło się wynikiem 1:0 dla „niebieskich”. Kilkanaście dni później Madrid FC zyskał pierwszego trenera – został nim Anglik Arthur Johnson, autor instrukcji, jak grać w piłkę, opublikowanej w Heraldo del Sport. Oficjalnymi siedzibami klubu stały się zaś zaplecze sklepu Al Capricho należącego do braci Padrós oraz tawerna La Taurina, z której zawsze wyruszali na mecze.

Już w kwietniu klub przedstawił burmistrzowi Madrytu propozycję zorganizowania turnieju piłkarskiego dla uczczenia koronacji króla Alfonsa XIII – to właśnie z tego turnieju później wyewoluował Copa del Rey, czyli Puchar Króla. W jego pierwszej edycji, rozegranej w dniach 13 – 15 maja, wzięło udział pięć drużyn. I już pierwszego dnia turnieju odbył się mecz o prawo gry w finale między późniejszym Realem Madryt a przybyłym ze stolicy Katalonii FC Barcelona, który w następnych latach stał się największym rywalem Los Blancos. Spotkanie ze starszym o trzy lata i mającym już wówczas w składzie wielu obcokrajowców klubem z Barcelony zakończyło się przegraną gospodarzy 1:3[22]. Barcelona w finale przegrała z Vizcayą[22], zaś Madrid FC w meczu z przegranym drugiego półfinału, którym był Club Español Foot Ball, zwyciężył 3:2, wygrywając tym samym Copa de la Gran Peña[22], pierwsze trofeum w swojej historii. W następnej edycji udało się mu już dojść do finału tych rozgrywek, ale tam uległ Athleticowi Bilbao 2:3[23].

W styczniu 1904 Carlos Padrós zrezygnował ze stanowiska prezesa Madryckiej Federacji Klubów Futbolowych (Federación Madrileña de Clubs de Foot-Ball) i zajął miejsce brata, Juana, na stanowisku prezesa Madrid FC. Jeszcze w tym samym miesiącu Madrid dzięki fuzji z drużynami Moderno i Amicale zyskał do składu francuskich zawodników tego drugiego.

Madrid FC między 1905 a 1906: Berraondo, Alcalde, Joaquín Yarza, Paragés, Prast, Alonso, Revuelto, Armando Giralt, Manolo Yarza, Normand i „Patache” Giralt

Pierwszy Puchar Hiszpanii (będący wówczas także mistrzostwem Hiszpanii) Madrid zdobył 18 kwietnia 1905, pokonując w finale Atheltic 1:0 po golu Prasta[24]. Kilka miesięcy później, 23 października, odbył się pierwszy mecz międzynarodowy Madridu – dla uczczenia wizyty Émile’a Loubeta w Hiszpanii Carlos Padrós zorganizował mecz z paryskim Galia Sport, który zakończył się remisem 1:1[25].

W latach 1906–1908 Madrid FC również triumfował w Pucharze Hiszpanii[26][27][28], co dało mu łącznie cztery zwycięstwa z rzędu, tracąc trofeum dopiero w 1909 na rzecz Club Ciclista San Sebastián[29]. Również w 1908 zmienił się prezes klubu – stanowisko to zajął Adolfo Meléndez, a jego poprzednik, Carlos Padrós, został mianowany honorowym prezesem na zawsze.

Następny ważny dzień w historii klubu nastąpił 31 października 1912, kiedy to na ziemi dzierżawionej klubowi przez Laureano Garcíę Comiso za 1000 peset miesięcznie otwarto nowy stadion – O´Donnell. W tym samym sezonie występować w białych barwach zaczął młody napastnik, Santiago Bernabéu, choć akurat wtedy rozpoczynał się słabszy okres dla klubu z Madrytu, który trwać miał do drugiej połowy dekady, kiedy to 15 maja 1917 odzyskał prymat na krajowej arenie, pokonując w finale Arenas Club de Getxo 2:1[30].

29 czerwca 1920 król Alfons XIII nadał klubowi tytuł Real (hiszp. Królewski) – Madrid Foot Ball Club zmienił się w ten sposób w Real Madrid Club de Fútbol, zmieniono bowiem także drugi człon dotychczasowej nazwy na hiszpański. Niespełna pół roku później Real Madryt rozpoczął swoje pierwsze zagraniczne tournée, w ramach którego rozegrał mecze w Lizbonie, Porto, Turynie, Livorno, Bolonii i Genui[31].

W następnych latach Real Madryt dwukrotnie zmieniał stadion – najpierw 29 kwietnia 1923 otwarto Ciudad Lineal (w meczu otwarcia gospodarze pokonali Real Unión Club Irún 2:0 po golach José Maríi Ubedy)[32], a następnie, 17 maja 1924, Estadio Chamartín. Inaugurację tego spotkania uświetnił mecz z Newcastle United[33], a honorowego pierwszego kopnięcia piłki dokonał syn królewski, Gonzalo.

Od założenia ligi do zakończenia wojny domowej[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki ligowe w Hiszpanii zainaugurowano 10 lutego 1929 meczem Realu Madryt przeciwko CE Europa z Barcelony. Zakończyło się ono zwycięstwem Los Blancos 5:0 (cztery gole Lazcano, jeden gol Morery)[34], dzięki czemu klub z Madrytu stał się pierwszym w historii liderem Primera División. Sezon zakończył jednak na drugim miejscu, z dwoma punktami straty do FC Barcelona[34]. Najlepszymi strzelcami drużyny zostali Jaime Lazcano (ściągnięty na mocy samodzielnej decyzji ówczesnego sekretarza klubu, Santiago Bernabéu, za 6000 peset wbrew zaleceniom zarządu) i Gaspar Rubio Meliá – po jedenaście trafień w siedemnastu meczach.

Pierwszy tytuł mistrza Hiszpanii zdobyty w lidze przyszedł dopiero w sezonie 1931/1932[35] – mając w składzie takich graczy jak Jacinto Quincoces, Manuel Olivares Lapeña czy Ricardo Zamora, którego we wrześniu 1930 ściągnięto z Espanyolu za 150 tysięcy peset, Real Madryt zdobył w osiemnastu meczach 28 punktów, nie ponosząc przy tym ani jednej porażki[35]. Dwa lata później Los Blancos odzyskali krajowy puchar, pokonując w finale Valencię 2:1[36].

21 czerwca 1936 miało miejsce wydarzenie z pozoru mało znaczące, które jednak z czasem urosło do miana legendy – Ricardo Zamora w swoim ostatnim oficjalnym meczu w barwach Realu Madryt obronił bardzo silny strzał José Escoli w końcówce finałowego meczu Pucharu Hiszpanii z FC Barcelona, kiedy to Los Blancos, grając w dziesięciu, bronili prowadzenia 2:1[37].

W wojnie domowej klub poniósł ciężkie straty – zginęło lub musiało opuścić Madryt wielu członków klubu, w tym ówczesny prezes, Rafael Sánchez Guerra, a stadion, zamieniony na więzienie, uległ zniszczeniu. Na szczęście dla Realu Madryt zarząd pod kierunkiem Pedro Paragesa i Adolfo Meléndeza był w stanie rozpocząć długotrwały proces odbudowy potęgi klubu. Długo nie był jednak w stanie wygrać ligi, a za czasów następcy Meléndeza, Antonio Santosa Peralby, zajął w sezonie 1942/1943 10. miejsce – wówczas najsłabsze w historii Los Blancos[38].

W ostatnich tygodniach pełnienia funkcji przez Santosa Peralbę Real Madryt rozegrał kolejny mecz, który przeszedł do legendy. W półfinale krajowego pucharu Los Blancos mierzyli się z Barceloną i w pierwszym meczu na Camp de Les Corts przegrali 0:3[39], ale rewanżu, 13 czerwca 1943, odnieśli najwyższe zwycięstwo w swojej historii, pokonując Blaugranę aż 11:1[39]. Mecz ten budzi kontrowersje, z powodu szantażu dokonanego rzekomo przez frankistowskie tajne służby: przed rozpoczęciem gry dyrektor służb specjalnych wszedł do szatni Barçy – [...] – przypomniał zawodnikom, że wielu z nich dopiero co wróciło do Hiszpanii z wychodźstwa wojennego dzięki amnestii, która wybaczała ucieczkę[40]. W finale Real Madryt przegrał z Athletikiem Bilbao 0:1[39].

Prezesura Santiago Bernabéu[edytuj | edytuj kod]

Trzy miesiące później, 15 września 1943, klub zyskał nowego prezesa – na stanowisko jednogłośnie wybrano Santiago Bernabéu, człowieka mającego już za sobą pracę w klubie jako piłkarz, menadżer i dyrektor, który w ciągu trzydziestu pięciu lat prezesury stał się najlepszym i odnoszącym największe sukcesy prezesem w historii Realu Madryt, początkowo sam, a następnie wspólnie z Raimundo Saportą budując potęgę klubu. W ciągu kilku miesięcy rozpoczął realizację planów budowy nowego stadionu – grunty na ten cel zakupiono w czerwcu następnego roku, a już 27 października 1944 rozpoczęły się prace. Trwały do grudnia 1947, a pierwszym przeciwnikiem Realu Madryt na nowym stadionie był portugalski klub Os Belenenses; mecz zakończył się zwycięstwem gospodarzy 3:1[41].

1 września 1950 ukazał się pierwszy numer „Biuletynu informacyjnego Realu Madryt” (hiszp. Boletín Informativo), który na najbliższe 40 lat stał się organem prasowym klubu i kibiców Realu Madryt. Na okładce pierwszego numeru pojawił się krótki list od prezesa Bernabéu:

Życzę wielu sukcesów redakcji Biuletynu madridistów. Rada od starego człowieka: traktujcie dobrze przyjaciół, ale dużo lepiej wrogów. Uściski dla wszystkich madridistas[42].

Obecnie oficjalnym wydawnictwem prasowym klubu jest „Magazyn Realu Madryt” (hiszp. Revista Real Madrid).

W sezonie 1951/1952, w trakcie którego klub świętował 50. rocznicę istnienia (w ramach obchodów rozegrano mecz z Club Deportivo Los Millonarios z Alfredo Di Stéfano w składzie), Real Madryt ukończył ligę na trzecim miejscu[43], 2 punkty za Athletikiem i 5 za Barceloną. Jedynym sukcesem Los Blancos okazał się tytuł króla strzelców dla Pahiño, który w 27 meczach zdobył 28 goli, jednego więcej niż Ladislao Kubala[43].

W 1953 zawodnikiem Realu Madryt został Argentyńczyk Alfredo Di Stéfano. Stało się to po długim sporze z FC Barcelona, do którego zawodnik ten trafił najpierw. Oba kluby zapłaciły poprzedniej drużynie Di Stéfano kwotę odstępnego, wobec czego ostatecznie Królewska Hiszpańska Federacja Piłkarska poprosiła FIFA o rozsądzenie kwestii, którego klubu zawodnikiem jest Argentyńczyk. Ta najpierw oznajmiła, iż „Di Stéfano nie może zagrać w żadnym klubie hiszpańskim do chwili, gdy jego sytuacja [...] nie zostanie całkowicie wyjaśniona”[44], a następnie poprosiła o arbitraż byłego prezesa RFEF, Armado Muñoza Calero, który zaproponował, aby Di Stéfano rozegrał sezony 1953/1954 i 1955/1956 w barwach Realu Madryt, a 1954/1955 i 1956/1957 w barwach Barcelony. Oba kluby oprotestowały takie rozwiązanie i odwołały się do Narodowej Delegacji Sportów, która zadecydowała o zakazie dalszego transferowania do hiszpańskich klubów piłkarzy z zagranicy. Di Stéfano zaś, po rezygnacji Barcelony i za zgodą krajowej Federacji, ostatecznie trafił do Madrytu, gdzie zadebiutował 22 września 1953 (dzień po oficjalnym potwierdzeniu transferu) w towarzyskim meczu z nieistniejącym już FC Nancy.

Pierwszy sezon z Di Stéfano w składzie zakończył się tytułem mistrzowskim dla Los Blancos[45], a sam Don Alfredo zdobył trzy gole w meczu z Valencią, który ostatecznie zapewnił klubowi pierwsze miejsce w lidze. Sam Di Stéfano został królem strzelców z 27 bramkami na koncie. W następnej edycji rozgrywek ligowych Real Madryt obronił mistrzostwo[46], a Di Stéfano zdobył 25 goli z łącznie 80 strzelonych przez klub[46].

Triumfy w Pucharze Mistrzów[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1955 rozpoczęła się pierwsza edycja Pucharu Mistrzów – w pierwszym meczu w historii rozgrywek Sporting CP i FK Partizan Belgrad zremisowały 3:3[47], a pierwszy mecz Realu Madryt, rozegrany 8 września, zakończył się zwycięstwem 2:0 nad Servette FC w Genewie; bramki strzelali Miguel Muñoz w 74. minucie i Héctor Rial w 89[47]. W rewanżu Los Blancos wygrali 5:0 po golach Di Stéfano (dwa), Joseíto, Riala i Molownego[47]. Następnie klub eliminował kolejno[48]: Partizan w 1/4 finału (4:0 i 0:3) oraz A.C. Milan (4:2 i 1:2). W finale rozegranym 13 czerwca 1956 Real Madryt zmierzył się ze Stade de Reims z Raymondem Kopą w składzie. Mecz zakończył się zwycięstwem drużyny hiszpańskiej 4:3 po golach Di Stéfano (14'), Riala (30', 79') i Marquitosa (67') dla Realu Madryt oraz Leblonda (6'), Templina (10') i Hidalgo (62') dla Reims[47].

W następnym sezonie Real Madryt, już z Kopą we własnej drużynie, nie tylko odzyskał mistrzostwo Hiszpanii, kończąc sezon z pięcioma punktami przewagi nad Sevillą[49], ale też drugi raz z rzędu zagrał w finale Pucharu Mistrzów. Wyeliminowawszy w półfinale Manchester United (3:1 i 2:2)[50], w finale rozegranym 30 maja 1957 na Estadio Santiago Bernabéu przy obecności 124 tysięcy widzów na trybunach Los Blancos pokonali Fiorentinę 2:0 po golach Di Stéfano w 70. i Francisco Gento w 76. minucie[51].

Kolejny rok przyniósł obronę obu trofeów – w lidze klub o trzy punkty wyprzedził Atlético Madryt[52] (Di Stéfano, Rial i Marsal strzelili razem 48 goli), zaś w finale Pucharu Mistrzów zmierzył się z Milanem na stadionie Heysel. Wszystkie gole zdobyte w regulaminowym czasie gry padły w ciągu dziesięciu minut; strzelali je kolejno: 0:1 Juan Schiaffino (69'), 1:1 Di Stéfano (74'), 1:2 Grillo (78'), 2:2 Rial (79'). Mecz został rozstrzygnięty w dogrywce dzięki bramce Gento w 107. minucie[53].

Sezon 1957/1958 był ostatnim w piłkarskiej karierze Miguela Muñoza (rozegrał w jego trakcie tylko cztery mecze ligowe, ostatni w marcu przeciwko Sportingowi Gijón). W jego miejsce po długich i trudnych negocjacjach sprawdzono Węgra Ferenca Puskása. Ten w pierwszym roku gry w Madrycie strzelił 21 goli w 24 meczach ligowych[54], ale Real Madryt zajął w końcowej klasyfikacji drugie miejsce[54], 4 punkty za FC Barcelona. Zdobył za to już czwarty z rzędu Puchar Mistrzów – finałowym przeciwnikiem znów był Stade de Reims, ale tym razem Los Blancos nie pozwolili Francuzom strzelić ani jednego gola, sami zaś zdobyli dwa[55]. Dzięki trafieniom Mateosa i Di Stéfano (król strzelców ligi hiszpańskiej z 23 bramkami) mecz w Stuttgarcie zakończył się zwycięstwem Realu Madryt.

W sezonie ligowym 1959/1960 sytuacja się powtórzyła – Real Madryt znów zajął drugie miejsce, wyprzedzony przez FC Barcelona[56], choć tym razem oba klub zdobyły po tyle samo punktów (46), ale ekipa z Katalonii wygrała rywalizację dzięki lepszemu bilansowi bramek. Los Merengues okazali się za to lepsi w Pucharze Mistrzów, pokonując Barcelonę w półfinale (3:1 u siebie po dwóch golach Di Stéfano i jednym Puskása oraz również 3:1 na wyjeździe po dwóch trafieniach Puskása i jednym Gento)[57]. W meczu finałowym (18 maja 1960 na Hampden Park) rywalem Madrytu był Eintracht Frankfurt. Choć pierwszą bramkę strzelili Niemcy (Richard Kress w 18. minucie), to do przerwy wynik brzmiał 3:1 dla Realu Madryt (dwa razy Di Stéfano, raz Puskás). W 26 minut drugiej połowy Real Madryt strzelił kolejne trzy bramki, a zdobywcą wszystkich był Puskás. Minutę po trafieniu na 6:1 gola zdobył Erwin Stein, następnie na 7:2 podwyższył Di Stéfano, a wynik trafieniem na 7:3 ustalił Stein w 76. minucie[58]. Dla trenowanego już wówczas przez swojego byłego piłkarza, Miguela Muñoza, Realu Madryt był to piąty z rzędu triumf w europejskich rozgrywkach.

18 maja 1960 Real Madryt 7:3 Eintracht Frankfurt Hampden Park, Glasgow
Widzów: 127 621
Sędzia: John „Jack” Alexander Mowatt (Szkocja)
Alfredo Di Stéfano Bramka 27', Bramka 30', Bramka 75'
Ferenc Puskás Bramka 45+1', Bramka 56' (k.), Bramka 60', Bramka 71'
3:1 Richard Kress Bramka 18'
Erwin Stein Bramka 72', Bramka 74'


Rogelio DomínguezMarquitos, José Santamaría, Pachín, José María Vidal, José María Zárraga (kapitan), Canario, Luis del Sol, Alfredo Di Stéfano, Ferenc Puskás, Francisco Gento; Trener: Miguel Muñoz Egon Loy – Friedel Lutz, Hans-Walter Eigenbrodt, Hermann Höfer, Hans Weilbächer, Dieter Stinka, Richard Kress, Dieter Lindner, Erwin Stein, Alfred Pfaff (kapitan), Erich Meier: Trener: Paul Oßwald

We wrześniu tego samego roku Real Madryt pokonał w dwumeczu urugwajski Club Atlético Peñarol[59], zdobywając pierwszy w historii Puchar Interkontynentalny.

Lata 60.[edytuj | edytuj kod]

Skład Realu z 1966 roku

Świetna passa Realu Madryt w Pucharze Klubowych Mistrzów Europy dobiegła końca w następnym sezonie – już w drugiej rundzie (czyli 1/8 finału) klub został wyeliminowany przez FC Barcelona (2:2 w Madrycie, 2:1 dla gospodarzy w Barcelonie)[60]. Rezultat ten wzbudził kontrowersje, gdyż w pierwszym meczu angielski sędzia Arthur Ellis, ten sam, który sędziował finał w 1956, podyktował wątpliwego karnego dla Barcelony (na bramkę zamienił go Luis Suárez), zaś w drugim jego rodak, Reg Leafe, nie uznał aż czterech goli zdobytych przez Real Madryt na Camp Nou[61]. Barcelona ostatecznie doszła do finału, gdzie stosunkiem 3:2 pokonała ją SL Benfica[60]. W lidze hiszpańskiej Madryt zajął za to pierwsze miejsce z aż dwunastoma punktami przewagi nad Atlético[62], zaś Ferenc Puskás z 28 golami w 28 meczach został królem strzelców[62]. Był to pierwszy z serii pięciu tytułów mistrza Hiszpanii dla Los Blancos.

W tym samym roku, dokładnie 8 lutego 1961, Real Madryt po raz pierwszy zagrał na słynnym stadionie Maracanã – przeciwnikiem Los Blancos był Club de Regatas Vasco da Gama. Do przerwy goście prowadzili 2:0 po golach Luisa del Sola i Canario, ale w drugiej połowie Vasco da Gama wyrównał do 2:2 i takim wynikiem zakończyło się spotkanie[63].

2 maja 1962 Real Madryt znów zagrał w finale najbardziej prestiżowych europejskich rozgrywek piłkarskich, ale tym razem nie sprostał lizbońskiej Benfice – mimo że dwa pierwsze gole były golami dla Los Blancos (zdobywcą obu był Puskás, który przed przerwą zdobył jeszcze jednego gola), spotkanie ostatecznie zakończyło się rezultatem 5:3 dla Benfiki[64]. Klub ostatecznie zdobył jednak podwójną koronę, dodając do mistrzostwa kraju[65] Puchar Hiszpanii wywalczony w lipcu (po raz pierwszy od 15 lat) w meczu z Sevillą[66].

18 maja 1963 klub otwiera nowy kompleks sportowy – Ciudad Deportiva (hiszp. „Miasto Sportowe”), w którym odtąd trenować będą także piłkarze młodzieżowi. 20 sierpnia tego samego roku wenezuelskie komando antyrządowe Fuerzas Armadas de Liberación Nacional postanowiła porwać Alfredo Di Stéfano. Udało im się uzyskać pożądany rozgłos, a sam piłkarz został po pewnym czasie uwolniony. Niedługo potem Real Madryt znów grał w finale Pucharu Mistrzów, ale tam uległ włoskiemu Internazionale. Końcowy wynik: 3:1 dla drużyny Helenio Herrery[67]. Był to ostatni mecz Alfredo Di Stéfano w barwach Realu Madryt. Zawodnik znany jako Blond Strzała odszedł do Espanyolu wskutek sporu z trenerem Miguelem Muñozem popieranym przez prezesa Bernabéu, mimo że ten drugi oferował Di Stéfano pozostanie w klubie na stanowisku pozaboiskowym[61].

W kwietniu 1965 Real Madryt zapewnił sobie wywalczenie wspomnianego piątego tytułu mistrza kraju z rzędu[68]. Był to zarazem debiutancki sezon w klubie dla pierwszych z grupy piłkarzy zwanych generacją ye-yé lub hippisami – pierwszymi jej przedstawicielami w Madrycie byli Grosso, Pirri, Sanchís, De Felipe, Morollón.

Rok później Królewscy musieli co prawda uznać wyższość lokalnego rywala, Atlético, w lidze (jeden punkt straty; najlepszy strzelec zespołu, Grosso, uzyskał tylko 11 goli)[69], ale za to odzyskali najcenniejsze europejskie trofeum – Puchar Mistrzów. Finał, rozegrany znów na Heysel, zakończył się zwycięstwem 2:1 nad belgradzkim Partizanem[70].

Odzyskawszy Puchar Europy, Real Madryt mógł znów skoncentrować się na walce o ligę hiszpańską. Na arenie międzynarodowej odpadł już w ćwierćfinałowym dwumeczu z Interem[71], ale w Primera División zajął pierwsze miejsce[72], które następnie obronił dwa razy z rzędu[73][74].

Lata 70.[edytuj | edytuj kod]

Walka o przedłużenie serii tytułów mistrzowskich do czterech nie powiodła się – Los Blancos zajęli zaledwie piąte miejsce (co ciekawe, ekipy z miejsc 3. – 6. miały po tyle samo punktów, trzydzieści pięć)[75]. Udało się za to pokonać Valencię w finale Copa del Generalísimo[76], dzięki czemu klub mógł wystąpić w Pucharze Zdobywców Pucharów. W maju roku następnego prowadzony wciąż przez Miguela Muñoza Real Madryt doszedł do finału tych rozgrywek – pierwszy i przedostatni raz w historii – gdzie nie sprostał Chelsea Londyn. W pierwszym meczu w Pireusie padł remis 1:1, w powtórzonym finale londyńczycy wygrali 2:1 po golach Dempseya i Osgooda. Jedyny gol dla Realu Madryt padł po strzale Fleitasa[77]. Był to zarazem ostatni mecz w karierze Francisco Gento.

W 1972 Real Madryt zdobył kolejne, piętnaste już mistrzostwo Hiszpanii[78], ale w następnym ukończył rozgrywki na zaledwie czwartym miejscu[79]. Kiedy po 18. kolejce sezonu 1973/1974, w której przegrał z broniącym się przed spadkiem Club Deportivo Castellón, klub znalazł się na siódmej pozycji w tabeli, Santiago Bernabéu rozwiązał umowę z Muñozem. Na jego miejsce zatrudniony został Luis Molowny, również od lat związany z klubem, ale nie pomógł wiele. Real Madryt zakończył sezon na ósmym miejscu[80], ponosząc jeszcze – już pod batutą Molownego – pamiętną porażkę 0:5 na własnym stadionie z FC Barcelona Rinusa Michelsa. Luis Molowny musiał pożegnać się ze stanowiskiem. 5 lipca 1974 jego następcą został Miljan Miljanić, któremu w trzy sezony udało się zdobyć dwa mistrzostwa Hiszpanii[81][82] i jeden Puchar Hiszpanii (dublet w 1975)[83].

Miljanić odszedł we wrześniu 1977, po sezonie, w którym Real Madryt zajął dziewiąte miejsce w lidze (najniższe od 1948)[84], a na stanowisko powrócił Luis Molowny. Tym razem pozostał w klubie dłużej, do czerwca 1979, i z lepszym skutkiem – dwukrotnie wygrał ligę[85][86].

W międzyczasie miały miejsce dwa ważne wydarzenia pozasportowe. Najpierw w 1977 klub obchodził 75. rocznicę istnienia, która jednak nie była obchodzona zbyt radośnie ze względu na fatalne wyniki sportowe (dokładnie w „urodziny” Real Madryt zremisował 1:1 z Valencią[87] i zajmował 7. miejsce w tabeli, zaś z Pucharem Mistrzów pożegnał się już w drugiej rundzie, po dwumeczu Club Brugge[88]. Niemniej jednak zorganizowano miniturniej z udziałem reprezentacji Argentyny, reprezentacji Iranu oraz marokańskiego klubu Mouloudia. W finale Los Merengues pokonali Argentynę 1:0 po golu Vicente del Bosque[87]. Prezes Santiago Bernabéu był już wówczas bardzo słabego zdrowia i zmarł rok i trzy miesiące później, po trzydziestu pięciu latach rządów w klubie. Jego tymczasowym następcą został wiceprezes Raimundo Saporta, a oficjalnym nowym prezesem został przez aklamację wybrany Luis de Carlos, były skarbnik klubu. Pozostał na stanowisku do 1985, kiedy to zastąpił go Ramón Mendoza.

Prezesi Luis de Carlos i Ramón Mendoza[edytuj | edytuj kod]

31 sierpnia 1979 został rozegrany pierwszy turniej o Trofeo Santiago Bernabéu, turniej ku pamięci wielkiego prezesa. Udział wzięły, poza Realem Madryt prowadzonym już przez Vujadina Boškova, trzy kluby: Ajax Amsterdam, Bayern Monachium i A.C. Milan. Puchar trafił w ręce Bayernu Monachium[89].

4 czerwca 1980 rozegrany został biały finał Pucharu Hiszpanii (znanego już jako Copa del Rey, a nie Copa del Generalísimo) – Real Madryt zmierzył się w nim ze swoją filialną drużyną, Castillą. Real Madryt wygrał to spotkanie 6:1[90][91]. Sezon 1979/1980 był więc bardzo udany dla Los Blancos, gdyż oprócz krajowego pucharu zdobyli też mistrzostwo Hiszpanii (znów trzecie z rzędu)[92], a w Pucharze Mistrzów doszli do półfinałów, gdzie jednak lepszym okazał się Hamburger SV (wygrana 2:0 w Madrycie, ale przegrana aż 1:5 na wyjeździe)[93]. W uznaniu tych sukcesów magazyn „France Football” uznał Real Madryt najlepszym klubem Europy 1980.

27 maja 1981 Królewscy stanęli przed szansą zdobycia siódmego Pucharu Mistrzów – eliminując kolejno: Limerick United, Budapest Honvéd Futball Club, Spartak Moskwa i Inter Mediolan, doszli do finału na paryskim Parc des Princes, gdzie ich rywalem był Liverpool F.C. Boba Paisleya. Długo utrzymywał się wynik bezbramkowy i dopiero w 82. minucie gola zdobył Alan Kennedy. Real Madryt nie zdążył już wyrównać i puchar trafił do Liverpoolu[94].

Rok później Real Madryt, który tym razem zajął trzecie miejsce w lidze[95], a w Pucharze UEFA odpadł w 1/4 finału[96], stał się gospodarzem finałowego meczu Mistrzostw Świata 1982 – 11 lipca 1982 na Estadio Santiago Bernabéu Włosi pokonali Niemców 3:1[97].

Minęło osiem dni od tego meczu do chwili, w której Luis De Carlos zaprezentował nowych trenerów pierwszej i drugiej drużyny. Zostali nimi byli wielcy piłkarze Realu Madryt, odpowiednio Alfredo Di Stéfano i Amancio Amaro. Blond strzała dwa razy z rzędu zakończył ligę na drugim miejscu za Athletikiem Bilbao[98][99] i znów musiał pożegnać się z klubem, a na sezon 1984/1985 na stanowisko trenera powołano Amaro. W pierwszej drużynie grał już wówczas wychowanek Castilli, Emilio Butragueño, który w debiucie w barwach Los Blancos 5 lutego 1984 – w wyjazdowym meczu z Cádiz CF – strzelił dwa gole[100]. Rozgrywki ligowe sezonu 1984/1985 nie były udane dla Królewskich – zajęli piąte miejsce[101], a Amancio Amaro jeszcze przed ostatnią kolejką stracił pracę na rzecz Luisa Molownego, ale za to w Pucharze UEFA udało się dojść do finału, eliminując po drodze RSC Anderlecht, który co prawda w pierwszym meczu wygrał 3:0, to w rewanżu w Madrycie Los Blancos wygrali aż 6:1[102]. W ostatnim dwumeczu Real Madryt zmierzył się z węgierskim Videotonem – w pierwszym meczu, rozegranym w Székesfehérvárze, Los Blancos wygrali 3:0 po golach Míchela, Santillany i Jorge Valdano, zaś w rewanżu w Madrycie przegrali 0:1 (bramkę strzelił Lajos Májer)[103].

Były to już czasy formacji znanej jako Quinta del Buitre – Piątka Sępa, nazywanej tak od noszącego przezwisko „Sęp” Emilio Butragueño (pozostałymi członkami tej grupy byli Manolo Sanchís, jedyny w tej grupie obrońca, Martín Vázquez, Míchel i Miguel Pardeza). Rok później Real Madryt stał się pierwszą w historii drużyną, która obroniła Puchar UEFA. W pierwszej odsłonie finałowego dwumeczu (30 kwietnia 1986) Los Blancos pokonali 1. FC Köln 5:1, a w rewanżu przegrali 0:2[104]. Było to jedno z dwóch w tym sezonie trofeów Realu Madryt – drugim stało się mistrzostwo Hiszpanii zdobyte z 11 punktami przewagi nad FC Barcelona[105]. Hugo Sánchez, Meksykanin, dla którego był to pierwszy sezon w Realu Madryt, obronił koronę króla strzelców zdobytą rok wcześniej w barwach Atlético Madryt[101]. Zdobył ją później jeszcze cztery razy (kolejno: 22, 34 (co dało mu Złotego Buta), 29 i 38 goli), zaś Los Blancos kończyli na pierwszym miejscu w tabeli ligowej kolejne cztery sezony[106][107][108][109]. Drugą w historii serię pięciu tytułów z rzędu Real Madryt zakończył, zdobywając w sezonie 1989/1990 aż 107 goli w 38 meczach[109] (aż dwanaście razy strzelał cztery lub więcej goli w meczu), co jest niepobitym do dziś rekordem.

17 listopada 1990 pracę w Madrycie stracił John Toshack. Prezes Mendoza tymczasowo zatrudnił trenerski duet Alfredo Di Stéfano-José Antonio Camacho i zaczął starania, aby posadę szkoleniowca objął Luis Aragonés pracujący wówczas w Espanyolu. Negocjacje zakończyły się fiaskiem i ostatecznie trenerem Realu Madryt został Radomir Antić.

14 kwietnia 1991 Ramón Mendoza po raz drugi wygrał wybory na stanowisko prezesa klubu. W trakcie sezonu 1991/1992 zwolnił Anticia i zastąpił go Holendrem Leo Beenhakkerem. W tamtym momencie Real Madryt miał jeszcze cztery punkty przewagi nad drugą w tabeli Barceloną, ale w ciągu osiemnastu kolejek roztrwonił ją, ostatecznie przegrywając mistrzostwo w ostatnim meczu ligowym – po 37. rundzie spotkań przewaga Los Blancos nad Azulgraną wynosiła jeden punkt, Barcelona wygrała mecz z Athletikiem Bilbao u siebie 2:0, ale Real Madryt przegrał na wyjeździe z CD Tenerife prowadzonym przez Jorge Valdano 2:3, mimo że prowadził już 2:0[110]. Tytuł mistrzowski trafił do Barcelony[111].

Smutny dla Realu Madryt scenariusz powtórzył się w identyczny sposób sezon później: po 37. kolejce Los Blancos, już z Benito Floro na ławce trenerskiej, mieli jeden punkt przewagi nad Barceloną Johana Cruijffa i znów czekał ich mecz na Teneryfie. Przegrali 0:2 po golach Oscara Dertycii i Chano[112], co wobec wygranej FC Barcelona z Realem Sociedad oznaczało, że tytuł mistrzowski trafił do Katalonii[113]. Sama Teneryfa zyskała wówczas wśród kibiców Realu Madryt miano „wyspy przeklętej”[114].

7 maja 1994 zakończyły się prace przy przebudowie stadionu Santiago Bernabéu – jeszcze tego samego dnia rozegrano nań ligowy mecz z FC Barcelona w ramach 37. kolejki Primera División. Goście wygrali spotkanie 1:0 po golu Guillermo Amora[115]. Niedługo potem tymczasowy trener Vicente del Bosque pożegnał się z posadą, a na jego miejsce przyszedł Argentyńczyk Jorge Valdano, ten sam, który jako trener Tenerife dwukrotnie pozbawił Los Blancos mistrzostwa. W tym samym okresie piłkarzami Realu Madryt zostali między innymi Fernando Redondo, Michael Laudrup (sprowadzony z FC Barcelona) i Santiago Cañizares. Z Valdano na ławce klub z Estadio Bernabéu odzyskał tytuł mistrzowski[116], pokonując po drodze broniącą tytułu Barçę 5:0 (klasyczny hat-trick Ivána Zamorano, po jednym Luisa Enrique i José Emilio Amaviski)[117].

W międzyczasie, 19 lutego 1995, Ramón Mendoza został ponownie wybrany na stanowisko prezesa. Miesiąc później, 28 marca, w Madrycie doszło do spotkania prezesów Realu Madryt (Ramón Mendoza), Benfiki (Manuel Dalmaciu) oraz przedstawicieli Juventusu (Roberto Bettega) i Milanu (Adriano Galliani), na którym zadecydowano o powołaniu do życia Związku Europejskich Klubów Mistrzowskich, zalążka późniejszej G-14.

Kiedy na jaw wyszły wielkie długi Realu Madryt, Ramón Mendoza podał się do dymisji. 20 listopada 1995 przestał pełnić funkcję prezesa, a jego miejsce na mocy artykułu 49. ówczesnego statutu klubu zajął członek zarządu, Lorenzo Sanz. 52-letni wówczas nowy włodarz Los Blancos w styczniu następnego roku rozwiązał umowę z Valdano, a po zakończeniu sezonu zatrudnił na stanowisku pierwszego trenera Włocha Fabia Capella, sprowadzając też nowych piłkarzy: Clarence’a Seedorfa, Davora Šukera, Predraga Mijatovicia i Roberto Carlosa.

Prezesura Lorenzo Sanza[edytuj | edytuj kod]

Skład Realu Madryt na mecz finałowy Ligi Mistrzów 1998

W sezonie 1996/1997 Real Madryt prowadzony przez Capello zdobył w 42 meczach 92 punkty i o dwa „oczka” wyprzedził FC Barcelona[118], który jednak strzelił 17 goli więcej (aż 102 wobec 85 dla ekipy z Madrytu)[118]. W trakcie tego sezonu Real Madryt rozegrał swój dwutysięczny mecz ligowy, zarazem tysięczny w roli gospodarza, w którym pokonał CF Extremadura 5:0[119]. Mimo sukcesu Capello stracił pracę i już z Juppem Heynckesem na ławce w meczu o Superpuchar Hiszpanii Los Blancos pokonali Blaugranę (porażka 1:2 na Camp Nou, wygrana 4:1 u siebie)[120].

12 stycznia 1998 Real Madrid Club de Fútbol, sześciokrotny triumfator Pucharu Mistrzów, uznany został przez FIFA za najlepszy klub XX wieku. Dwa miesiące później w ćwierćfinale edycji 1997/1998 tych rozgrywek Los Blancos pokonali Bayer Leverkusen (1:1 i 3:0)[121], następnie Borussię Dortmund[121], a wreszcie 20 maja w rozgrywanym na Amsterdam ArenA meczu finałowym pokonał Juventus Marcello Lippiego 1:0 po golu Mijatovicia w 67. minucie[121]. Real Madryt odzyskał najcenniejsze europejskie trofeum pod dokładnie 32 latach i 9 dniach[122].

Podobnie jak Fabio Capello, również Jupp Heynckes stracił pracę mimo wzbogacenia klubowej galerii trofeów – przyczyną zwolnienia niemieckiego szkoleniowca była bardzo słaba postawa w lidze: zaledwie 4. miejsce[123], jedenaście punktów za Barceloną. Nadszedł czasu Guusa Hiddinka, który dopiero co zajął również 4. miejsce – z reprezentacją Holandii na Mundialu 1998[124]. Holender co prawda zdobył ze swoim nowym klubem Puchar Interkontynentalny, pokonując w Tokio 2:1 Club de Regatas Vasco da Gama[125], ale wytrwał na stanowisku tylko do lutego 1999, kiedy to po dwóch z rzędu porażkach (0:3 z FC Barcelona, 0:1 z Athletikiem[126]) został zastąpiony przez Johna Toshacka. Walijczyk pomógł Realowi Madryt wspiąć się z szóstego na drugie miejsce w tabeli, ale nie dał rady wywalczyć tytułu mistrzowskiego (między 23. a 38., ostatnią kolejką strata Los Blancos do Azulgrany powiększyła się z siedmiu do jedenastu punktów)[127], zaś w 1/4 finału Ligi Mistrzów przegrał z Dynamem Kijów[128].

Następny sezon podopieczni Toshacka zaczęli źle i po jedenastu kolejkach Toshack musiał odejść z klubu. Na tymczasowego następcę powołany został Vicente del Bosque. Prowadzona przezeń drużyna początkowo grała jeszcze gorzej niż w czasach Toshacka, spadając po 14. kolejce i porażce 1:5 u siebie z Realem Saragossa[129] na 17. miejsce, ale potem zaczęła się wspinać w tabeli i po 22. kolejce była już na 5. miejscu. Trener zwany „Sfinksem” ostatecznie nie zdołał wprowadzić Realu Madryt do pierwszej czwórki drużyn mających prawo gry w Lidze Mistrzów[130], ale za to udało mu się osiągnąć zwycięstwo w samej Champions League – pod jego kierunkiem Los Blancos wyeliminowali Manchester United[131] i Bayern Monachium[131], by w finale na Stade de France zmierzyć się z Valencią; był to pierwszy w historii finał tych rozrywek, w którym zagrały dwa kluby z jednego kraju. Real Madryt wygrał mecz 3:0 po golach Fernando Morientesa, Steve’a McManamana i Raúla, najlepszego strzelca tej edycji Ligi Mistrzów[131]. Wygrana na Stade de France pozwoliła Realowi Madryt zagrać w Lidze Mistrzów 2000/2001, gdyż zaledwie piąta pozycja w lidze hiszpańskiej kwalifikowałaby go tylko do Pucharu UEFA; w tej sytuacji jednak to Los Blancos trafili do Champions League, zaś do Pucharu UEFA przesunięto czwarty w tabeli Real Saragossa.

Florentino Pérez i Galaktyczni[edytuj | edytuj kod]

Luís Figo – pierwszy „Galaktyczny”
Zinedine Zidane (u dołu) i David Beckham (wyżej)

Krótko po finale Ligi Mistrzów odbyły się kolejne wybory na stanowisko prezesa. Ubiegający się o reelekcję Lorenzo Sanz obiecał socios, iż w razie zwycięstwa sprowadzi do klubu napastnika Diego Tristána, ale jego główny rywal, Florentino Pérez, który już raz przegrał wybory z Ramónem Mendozą, przebił tę ofertę, deklarując, że jeśli to jego kibice powołają do roli prezesa, na Estadio Santiago Bernabéu zagra gwiazdor FC Barcelona, Luís Figo. Ta obietnica pozwoliła mu w wyborach 16 czerwca pokonać Lorenzo Sanza. Pérez szybko zapłacił Barcelonie kwotę 56 milionów dolarów[132] odstępnego, którą Portugalczyk miał zapisaną w kontrakcie z katalońskim klubem i ściągnął Figo do Madrytu, ustalając tym samym nowy rekord świata w dziedzinie sumy transferu.

5 listopada 2000 Alfredo Di Stéfano został mianowany dożywotnim honorowym prezesem klubu, a 11 grudnia podczas odbywającej się w Rzymie gali FIFA Real Madryt otrzymuje oficjalny tytuł Najlepszego Klubu XX wieku wraz z pamiątkową statuetką. Przełom lat 2000/2001 był zresztą bardzo przyjemny dla kibiców Los Merengues, gdyż 14 stycznia Figo otrzymał przyznawaną przez France Football Złotą Piłkę, natomiast 5 lutego zarząd klubu, rozpoczynając obchody jego setnych urodzin, podjął decyzję o zaproponowaniu królowi Janowi Karolowi I tytułu drugiego honorowego prezesa Realu Madryt; monarcha ofertę przyjął.

Przy dużym wkładzie najdroższego piłkarza świata (34 mecze, 2955 minut na boisku i 9 goli) Real Madryt zdobywa mistrzostwo Hiszpanii za sezon 2000/2001[133], ostatecznie zapewniając sobie końcowy triumf 26 maja, zwycięstwem 5:0 nad Deportivo Alavés[134]. Nie udało się jednak obronić pucharu Ligi Mistrzów – w fazach grupowych edycji 2000/2001 Los Blancos dwukrotnie zajęli pierwsze miejsce, następnie w ćwierćfinale bez większych problemów wyeliminowali Galatasaray SK, ale już w półfinale nie sprostali Bayernowi, z którym przegrali 0:1 u siebie i 1:2 na wyjeździe[135].

9 lipca 2001 Florentino Pérez zaprezentował nowy nabytek z Juventusu, rozgrywającego reprezentacji Francji, Zinedine’a Zidane’a, który stał się zarazem nowym najdroższym piłkarzem świata – Real Madryt zapłacił zań Juventusowi 64,5 miliona dolarów[136]. Od nazwiska tego piłkarza oraz wychowanka Madrytu, Francisco Pavóna, wzięła nieformalną nazwę strategia transferowa Péreza, Zidanes y Pavones (hiszp. „Zidane’owie i Pavónowie”) polegająca na sprowadzaniu tylko graczy słynnych i prezentujących wielkie umiejętności (właśnie „Galaktycznych”) i uzupełnianiu składu zdolnymi wychowankami, takimi jak Pavón. Początkowo taktyka ta przynosiła rezultaty – już z Francuzem w składzie drużyna Vicente del Bosque zdobyła Superpuchar Hiszpanii[137]. Ostatecznie w sezonie 2001/2002 drużyna zajęła co prawda dopiero trzecie miejsce w lidze[138], ale doszła zarówno do finału Copa del Rey, jak i Ligi Mistrzów.

Finał Pucharu Hiszpanii rozegrano w Madrycie 6 marca 2002 – dokładnie w setne urodziny Los Merengues. Triumf w tym meczu miał być uświetnieniem obchodów rocznicowych, ale Real Madryt przegrał z Deportivo La Coruña 1:2[139]. Pozostała więc walka o Ligę Mistrzów – w finale tych rozgrywek przeciwnikiem był Bayer Leverkusen. Na Hampden Park w Glasgow, dokładnie tam, gdzie Real Madryt czterdzieści lat wcześniej wygrał Puchar Mistrzów w meczu z Eintrachtem, Los Blancos w 8. minucie dzięki bramce Raúla objęli prowadzenie, które stracili sześć minut później po strzale Lúcio. Pod koniec pierwszej połowy strzał z woleja Zinedine’a Zidane’a znów przechylił szalę zwycięstwa na rzecz Madrytu. Mimo trwającego pod koniec meczu oblężenia bramki Ikera Casillasa (który w 68. minucie zmienił kontuzjowanego Césara) Niemcy nie zdołali już wyrównać i dziewiąty Puchar Mistrzów trafił do Madrytu[140]. W sierpniu tego samego roku Real Madryt zdobył pierwszy Superpuchar Europy, pokonując Feyenoord Rotterdam 3:1[141].

Następnego dnia kontrakt z Realem Madryt podpisał król strzelców Mundialu 2002, dotychczas zawodnik Interu Mediolan, Brazylijczyk Ronaldo Luís Nazário de Lima – sumę odstępnego oceniono na 44,5 miliona dolarów[142]. 3 grudnia 2002, z trójką Los Galácticos w składzie, Real Madryt wygrał ostatnie trofeum, jakie było do wygrania w tym roku – Puchar Kontynentalny, który zdobyli, pokonując w Jokohamie paragwajski Club Olimpia Asunción po golach Ronaldo i Gutiego[143]. A 18 grudnia, na oficjalne zakończenie obchodów stulecia, klub rozegrał mecz z drużyną Reszty Świata; rozegrane w ulewnym deszczu spotkanie zakończyło się remisem 3:3[144].

Wyjściowe ustawienie w meczu ostatniej kolejki sezonu 2002/2003

22 czerwca 2003, pokonując w ostatniej kolejce Athletic Bilbao 3:1 po dwóch golach Ronaldo i jednym Roberto Carlosa[145], zdobył 29. tytuł mistrza Hiszpanii, wyprzedzając o dwa punkty Real Sociedad[146]. Dla Athleticu zaś porażka oznaczała utratę prawa startu w Pucharze UEFA na rzecz FC Barcelona. Ronaldo zdobył 23 gole w 32 meczach, zdobywając tym samym tytuł króla strzelców La Liga[147].

Mimo sukcesu ligowego Vicente del Bosque, podobnie jak kilka lat wcześniej Fabio Capello, stracił pracę[148], a wraz z nim kapitan drużyny, Fernando Hierro[149]. Nowym szkoleniowcem Realu Madryt został Portugalczyk Carlos Queiroz, dotychczasowy asystent Aleksa Fergusona w Manchesterze United[150]. Wkrótce, 2 lipca, z tego samego klubu przybywa do Madrytu angielski prawy pomocnik David Beckham, za którego Florentino Pérez zapłacił Czerwonym Diabłom 41 milionów dolarów[151]. Łącznie na „Galaktycznych” Real Madryt wydał więc równowartość 205,5 miliona dolarów.

Jedna z gwiazd w tamtym czasie -Guti

27 sierpnia 2003 Real Madryt zdobył ostatnie trofeum przed blisko czteroletnią przerwą – Superpuchar Hiszpanii. Po przegranej 1:2 w wyjazdowym meczu z RCD Mallorca, w rewanżu Los Blancos wygrali 3:0 dzięki golom Raúla, Ronaldo i debiutującego przed własną publicznością Beckhama[152]. Był to obiecujący początek sezonu, a dalszy jego przebieg potwierdzał optymistyczne prognozy: po 19. kolejce ligowej Real Madryt zajmował drugie miejsce w tabeli, tracąc tylko punkt do Valencii, zaś w grupie F pierwszej rundy Ligi Mistrzów zajął bez problemu pierwsze miejsce, nie przegrywając żadnego z sześciu meczów[153]. Jeszcze w 1/8 finału (28 lutego i 9 marca) Los Blancos poradzili sobie z Bayernem[154], ale już w ćwierćfinałowym dwumeczu, po porażce w finale Copa del Rey z Saragossą[155], nie sprostali późniejszemu finaliście, AS Monaco – mimo że w pierwszym meczu wygrali 4:2 (jeden gol wypożyczonego z Madrytu do Monaco Morientesa)[156], porażka 1:3 w rewanżu dała awans Monaco na mocy reguły bramki wyjazdowej[157]. W tamtym momencie Real Madryt zajmował jeszcze pierwsze miejsce w lidze (było to po 31. kolejce), ale w ostatnich siedmiu meczach zdobył tylko trzy punkty (jedno zwycięstwo przy sześciu porażkach) i spadł na czwartą lokatę w tabeli[158].

Ostatnia, 1:4 z Realem Sociedad na własnym boisku, miała miejsce 23 maja[159]. Jeszcze tego samego dnia został rozwiązany kontrakt Carlosa Queiroza[160], który niedługo potem wrócił do Manchesteru na posadę asystenta Fergusona, a nowym szkoleniowcem został kolejny były piłkarz Los BlancosJosé Antonio Camacho. W tym samym czasie jako nowego zawodnika zaprezentowano obrońcę Waltera Samuela, pierwszego gracza defensywnego sprowadzonego za kadencji Florentina Péreza, który 11 lipca 2004, zdobywając 94,25% oddanych głosów, uzyskał reelekcję na stanowisko prezesa Realu Madryt, a niedługo później ściągnął do Madrytu ostatniego zawodnika mogącego uchodzić za „Galaktycznego” – zdobywcę Złotej Piłki, Michaela Owena. Po tygodniu do Los Blancos trafił jeszcze jeden Anglik, Jonathan Woodgate, który jednak więcej czasu spędzonego jako piłkarz Realu Madryt poświęcił na leczenie kontuzji niż granie.

Camacho przepracował w Madrycie tylko kilka miesięcy, w czasie których między innymi wyeliminował Wisłę Kraków w III rundzie eliminacyjnej Ligi Mistrzów (2:0 i 3:1)[161], i już jesienią odszedł, ustępując miejsca asystentowi, również niegdyś zawodnikowi Realu Madryt, Mariano Garcíi Remónowi. Także ten były bramkarz nie zagrzał długo miejsca na ławce Los Merengues, gdyż już w grudniu Pérez zatrudnił Brazylijczyka Vanderleia Luxemburgo, czwartego szkoleniowca na przestrzeni półtora roku. Luxemburgo rozpoczął pracę od zwycięskiego dokończenia przerwanego wcześniej, jeszcze za kadencji Garcíi Remóna, meczu ligowego z Realem Sociedad – 12 grudnia 2004 spotkanie przerwano przy stanie 1:1 w 87. minucie z powodu fałszywego alarmu bombowego[162], a w dokończeniu, 5 stycznia 2005 gola dla Los Blancos strzelił Zidane[163].

W tamtym sezonie Luxemburgo zajął ostatecznie drugie miejsce z czterema punktami straty do Barcelony[164]. W letnim oknie transferowym drużynę znacząco wzmocniono – przybyli zawodnicy młodzi i utalentowani, jak Sergio Ramos, Robinho i Carlos Diogo, ale też mający już doświadczenie w lidze hiszpańskiej Pablo García i Júlio Baptista. Mimo takich transferów Real Madryt ponownie spisywał się poniżej oczekiwań i również Luxemburgo został zwolniony z pracy – gdy odchodził, Real Madryt zajmował 4. miejsce w lidze, tracąc sześć punktów do współliderujących Barçy i Osasuny. Następca Luxemburgo, dotychczasowy trener Realu Madryt Castilla, Juan Ramón López Caro, ostatecznie zdołał awansować na drugie miejsce w tabeli[165], ale strata do Barcelony powiększyła się do 12 punktów. W Lidze Mistrzów Real Madryt odpadł w 1/8 finału po dwumeczu z Arsenalem[166], natomiast w Copa del Rey dotarł do półfinału, gdzie w pierwszym meczu przegrał z Saragossą aż 1:6[167], ale w rewanżu wygrał 4:0, prowadząc 3:0 już po dziesięciu minutach (gole czterech Brazylijczyków: Cicinho, Robinho, Ronaldo i Roberto Carlos)[168], wobec czego do awansu zabrakło tylko jednego gola.

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Real Madryt w Łodzi

Zmiana na stanowisku szkoleniowca nastąpiła jeszcze w grudniu 2005, natomiast 27 lutego 2006 do dymisji po pięciu i pół roku pełnienia funkcji podał się prezes Floretnino Pérez. Początkowo jego miejsce zajął Fernando Martín Álvarez, członek zarządu (podobnie jak wcześniej Lorenzo Sanz), ale i on niedługo potem, 26 kwietnia, ustąpił, zarządzając zarazem rozpisanie oficjalnych wyborów. Tymczasowym prezesem został Luís Gómez-Montejano Arroyo. Jeszcze za jego urzędowania dokonano oficjalnej inauguracji Estadio Alfredo Di Stéfano wchodzącego w skład Ciudad Deportiva de Valdebebas. W pierwszym meczu na jego murawie Real Madryt pokonał Stade de Reims 6:1[169].

Ramón Calderón[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Dudek – pierwszy Polak reprezentujący barwy Realu Madryt.

2 lipca 2006 socios wybrali na stanowisko prezesa Ramóna Calderóna ubiegającego się o głosy wraz z Predragiem Mijatoviciem mającym zająć stanowisko dyrektora sportowego. Trzy dni po uzyskaniu nominacji Calderón zatrudnił na stanowisku trenera Włocha Fabia Capella oraz rozpoczął gruntowną przebudowę składu, sprowadzając kapitana drużyny Mistrzów Świata 2006 Fabia Cannavara i defensywnego pomocnika reprezentacji Brazylii Emersona ze zdegradowanego do Serie B Juventusu, Ruuda van Nistelrooya z Manchesteru United i Mahamadou Diarrę z Olympique’u Lyon. Następnymi zakupami nowego prezesa stali się José Antonio Reyes (Arsenal FC), Gonzalo Higuaín (CA River Plate)), Marcelo (Fluminense) i Fernando Gago (CA Boca Juniors).

Drużyna Capello i długo nie mogła się przebić powyżej trzeciego miejsca w tabeli, a w Champions League ponownie odpadła, tym razem po dwumeczu z Bayernem Monachium, w 1/8 finału[170]. Ostatecznie dopiero po 34. kolejce, w której Real Madryt pokonał Espanyol 4:3 (gol Higuaína w 88. minucie)[171], a Barcelona zremisowała u siebie z Realem Betis[172], Los Blancos zostali liderem Primera División[173]. Madryt utrzymał pozycję do końca mimo remisu z Saragossą w przedostatnim meczu[174] i zwycięstwem nad Mallorcą[175] zapewnił sobie zdobycie 30. tytułu piłkarskiego mistrza kraju[176].

Mimo tego sukcesu Capello, podobnie jak dziesięć lat wcześniej i jak Vicente del Bosque przed czterema laty, musiał opuścić klub; jego następcą został szkoleniowiec Getafe CFNiemiec Bernd Schuster, podobnie jak między innymi del Bosque czy Muñoz były zawodnik Los Blancos. Rozpoczęto też wzmacnianie składu – z wypożyczenia powrócił Roberto Soldado, a oprócz zakontraktowanego wcześniej Christopha Metzeldera do klubu trafili Pepe, Javier Saviola, Jerzy Dudek, Royston Drenthe, Wesley Sneijder, Arjen Robben i Gabriel Heinze. Do pierwszego składu przesunięto także kilku zawodników Castilli.

Sezon 2007/2008 Los Blancos rozpoczęli od dwumeczu z Sevillą o Superpuchar Hiszpanii. W pierwszym spotkaniu, na Estadio Ramón Sánchez Pizjuán, gospodarze wygrali 1:0, a w rewanżu w Madrycie 5:3 (bramki dla Madrytu: Drenthe, Cannavaro, Sergio Ramos)[177]. Bez sukcesów zakończyła się także walka o Ligę Mistrzów i Puchar Króla, ale 4 maja 2008 piłkarze Madrytu pokonali na wyjeździe Osasunę Pampeluna 2:1[178] i na trzy kolejki przed końcem sezonu ligowego zapewnili sobie zdobycie 31. tytuł mistrza Hiszpanii[179].

Arjen Robben w barwach Królewskich.

Tuż po zakończeniu sezonu Real Madryt zapewnił sobie zakup argentyńskiego stopera Ezequiela Garaya za około 10 milionów euro; na mocy umowy z Racingiem piłkarz pozostał w dotychczasowym klubie jeszcze przez następny rok na zasadzie wypożyczenia[180]. Później dokupiono dwóch wychowanków Castilli: Rubéna de la Reda z Getafe CF i Javiego Garcíę z Osasuny Pampeluna oraz holenderskiego pomocnika Rafaela van der Vaarta z Hamburgera SV za łączną kwotę 23,7 milionów euro[181]. Ze składu ubyli: Júlio Baptista, Javier Balboa, Roberto Soldado oraz Robinho.

Sezon 2008/2009 Królewscy zaczęli od zdobycia Superpucharu Hiszpanii. W pierwszym meczu konfrontacji z Valencią na Estadio Mestalla ekipa Los Ches wygrała 3:2. W rewanżu na Estadio Santiago Bernabéu Real w dramatycznych okolicznościach (czerwone kartki dla Rafaela van der Vaarta i Ruuda van Nistelrooya) wygrał 4:2 i zdobył jedyne trofeum w tamtym sezonie[182]. Duża liczba kontuzji[183], piąte miejsce w tabeli ligowej[184], oraz wypowiedź Schustera po porażce z Sevillą 3:4[185] sprawiły, iż 9 grudnia niemiecki trener został zwolniony. Tego samego dnia nowym szkoleniowcem zespołu został ogłoszony Juande Ramos[186]. Podpisał półroczny kontrakt z możliwością przedłużenia. W zimowym oknie transferowym zakupieni zostali Klaas-Jan Huntelaar z Ajaxu Amsterdam za 27 mln euro oraz Lassana Diarra z Portsmouth F.C. za 20 mln euro.

Na początku 2009 hiszpańska prasa odkryła, iż Ramón Calderón poprzez podstawionych delegatów zmanipulował wynikami Walnego Zgromadzenia socios, które odbyło się w grudniu 2008[187][188]. 16 stycznia 2009 złożył dymisję. Jego następcą został Vicente Boluda, dotychczasowy wiceprezes. Równocześnie ogłoszono, iż nowe wybory odbędą po zakończeniu sezonu 2008/2009[189]. Później termin ten ustalono na dzień 14 czerwca 2009[190]. Po objęciu stanowiska przez Ramosa Real Madryt był niepokonany w lidze przez osiemnaście meczów z rzędu[191]. Passa ta została przerwana porażką 2:6 z FC Barceloną na Santiago Bernabéu[192]. Drużyna przegrała pozostałe mecze sezonu[193] i ostatecznie zakończyła rozgrywki ligowe na drugim miejscu, ze stratą dziewięciu punktów do zwycięskiej Barcelony[194]. W rozgrywkach Ligi Mistrzów Real Madryt po raz piąty z rzędu odpadł w 1/8 finału[195]. Tym razem lepszy był Liverpool F.C.[196]

Powrót Florentino Péreza[edytuj | edytuj kod]

Kaká – Pierwszy zawodnik sprowadzony po powrocie Florentina Péreza

Po odejściu Ramóna Calderóna, w wyborach na prezesa klubu jedynym kandydatem był Florentino Pérez, który po 3,5-letniej przerwie ponownie objął to stanowisko. Tego samego dnia – 1 czerwca 2009 roku – podjął on pierwszą decyzję, zatrudniając na stanowisku głównego trenera Chilijczyka Manuela Pellegriniego[197]. 8 czerwca do drużyny za kwotę około 65 milionów euro dołączył brazylijski pomocnik Kaká, stając się drugim po Zinedinie Zidanie najdroższym piłkarzem w historii madryckiego klubu[198]. Trzy dni później Manchester United zaakceptował ofertę Realu Madryt za Cristiano Ronaldo opiewającą na kwotę 80 milionów funtów (93 miliony euro), w wyniku czego Portugalczyk stał się najdroższym piłkarzem świata[199]. Pod koniec miesiąc zarząd z Pérezem na czele dokonał kolejnych dwóch ruchów transferowych. Najpierw za kwotę około 15 milionów euro zawodnikiem Królewskich został Raúl Albiol[200], a 26 czerwca zespół na rzecz portugalskiego klubu SL Benfica opuścił Javier Saviola[201]. Tego samego dnia odbyła się również oficjalna prezentacja w białych barwach „Galaktycznych” Cristiano Ronaldo[202]. Nie był to jednak koniec ruchów Realu po powrotnym objęciu stanowiska prezesa klubu przez Florentina Péreza. Pierwszego dnia lipca Real nabył kartę zawodniczą Karima Benzemy[203], a w ciągu kolejnych tygodni do Madrytu trafili także Álvaro Arbeloa oraz Xabi Alonso z Liverpoolu, Álvaro Negredo z Almeríi i Esteban Granero z Getafe CF.

Mimo tak licznych wzmocnię, Real Madryt podobnie jak przez poprzednie pięć lat zakończył rozgrywki Ligi Mistrzów na 1/8 finału, przegrywając niespodziewanie z Olympique’em Lyon (0-1 na wyjeździe i 1-1 u siebie), a w lidze ustąpił, tak jak przed rokiem, miejsca Barcelonie. Wówczas z funkcji trenera zwolniono Manuela Pellegriniego, a na jego stanowisku zatrudniono Joségo Mourinho.

Era José Mourinho[edytuj | edytuj kod]

Pod wodzą Mourinho, Real trzykrotnie był w 1/2 finału LM.

Pierwszym nowym zawodnikiem Realu pozyskanym przed sezonem 2010/2011 został Ángel Di María z Benfiki za kwotę około 25 mln euro. Następnie na Santiago Bernabeu powędrowali Pedro León z Getafe CF, Sergio Canales z Racingu Santander, Sami Khedira z VfB Stuttgart, Ricardo Carvalho z Chelsea FC i Mesut Özil z Werderu Brema. Kolejne wzmocnienia spowodowały, że zabrakło w klubie miejsca dla madryckich legend: Raúla, który odszedł do Schalke, i Gutiego do Beşiktaşu. Zespół opuścił także Rafael van der Vaart.

W pierwszym sezonie pod wodzą Joségo Mourinho drużyna „Królewskich” zajęła drugie miejsce w lidze, tracąc na koniec sezonu do mistrzowskiej Barcelony cztery punkty. Po sześciu kolejnych latach porażek w 1/8 finału Ligi Mistrzów klub z Madrytu awansował do półfinału, a następnie po golu Cristiano Ronaldo w dogrywce meczu z Barceloną wygrał Copa del Rey. Na zakończeniu rozgrywek z funkcji dyrektora zespołu został zwolniony Jorge Valdano, a Mourinho pozostał trenerem na kolejny rok. Podczas rozgrywek La Ligi 2011/12 Real Madryt zanotował rekordową liczbę 100 punktów, zdobywając tym samym tytuł mistrzów Hiszpanii i wyprzedzając odwiecznego rywala FC Barceloną o dziewięć punktów. Podopieczni José Mourinho ponadto ustanowili rekord w ilości zdobytych bramek w meczach ligowych. Zespół zdobył 121 bramek. W Lidze Mistrzów powtórzono wynik z przed roku – Real Madryt odpadł w półfinale przegrywając po karnych z Bayernem Monachium 1:3. W tym sezonie piłkarzom Los Blancos nie udało się obronić Pucharu Króla. Królewcy odpadli w ćwierćfinale z FC Barcelona.

Przed trzecim dla „The Special One” na stanowisku trenerskim w Realu Madryt do zespołu sprowadzono za około 30 mln euro Lukę Modrića. Z Chorwatem w składzie, „Galaktyczni” zajęli drugie miejsce swojej grupie Ligi Mistrzów, za Borussią Dortmund, a następnie w 1/8 finału pokonali Manchester United. Po pierwszym ćwierćfinałowym meczu szansę na awans Realu do 1/2 znacznie wzrosły, gdyż pokonali oni Galatasaray 3:0. W meczu u siebie turecki klub zwyciężył 3:2, jednak to drużyna Realu awansował do półfinału, dzięki lepszemu bilansowi bramek. Tam ich przeciwnikiem był grupowy rywal – Borussia Dortmund. W pierwszym spotkaniu w Dortmundzie, Real uległ Borussii 4:1, przez co ich szansę na awans znacznie zmalały[204]. Jednakże klub oraz kibice wierzyli w kolejną w historii klubu Remontadę[205]. Już na początku meczu Real stworzył sobie kilka dogodnych sytuacji, jednakże nie potrafił ich wykorzystać[206]. W końcówce meczu udało im się strzelić dwa gole, jednakże do awansu i kolejnej historycznej remontady zabrakło jednego trafienia[207]. Tym samym Real po raz trzeci z rzędu zakończył swoją przygodę z Ligą Mistrzów na 1/2 finału[206]. 20 maja 2013 r. Florentino Pérez potwierdził odejście Mourinho z klubu[208].

Przybycie Carlo Ancelottiego[edytuj | edytuj kod]

Obecny szkoleniowiec drużyny, Carlo Ancelotti.

Po sezonie 2012/2013 w roli trenera Królewskich w miejsce José Mourinho zatrudniono Włocha Carla Ancelottiego, który z PSG zdobył mistrzostwo Francji. Jego asystentem został były zawodnik Realu, Zinedine Zidane. Pierwszym transferem Włocha był sprowadzony z Bayeru Leverkusen wychowanek Realu Madryt, Daniel Carvajal. Później do klubu trafili Isco, Casemiro i Asier Illarramendi. Do SSC Napoli sprzedano aż trzech zawodników. Zaliczją się do nich José María Callejón, Raúl Albiol i Gonzalo Higuaín. 1 września za sumę 91 mln euro kontrakt z klubem podpisał Walijczyk Gareth Bale. Przed zamknięciem okienka transferowego transfer do Arsenalu wymusił Mesut Özil. Kwota transferu wyniosła 50 mln euro. W fazie grupowej Ligi Mistrzów, Królewscy mierzyć musieli się z włoskim Juventusem, tureckim Galatasarayem oraz duńską Kopenhagą. Królewscy zajęli pierwsze miejsce w grupie, a w 1/8 finału mierzyli się z FC Schalke 04 w dwumeczu pokonując Niemców 9:2. Rywalem w ćwierćfinale była Borussia Dortmund wynik dwumeczu 3:2 dla madryckiego klubu.

29 kwietnia 2014 w półfinale Real po uprzednim zwycięstwie 1:0 rozbił Bayern Monachium na wyjeździe 4:0 i awansował do finału Ligi Mistrzów. 24 maja 2014 Real wygrał w finale z Atletico Madryt 4:1 pierwszego gola po rzucie rożnym w 93 minucie zdobył Sergio Ramos, pozostałe padały w dogrywce strzelali: Gareth Bale, Marcelo oraz z rzutu karnego Cristiano Ronaldo. Jest to 10 triumf Realu Madryt w europejskich pucharach, upragniona La Decima.

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Trofea międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

FIFA Logo (2010).svg Zdobyte trofea w rozgrywkach międzynarodowych
(Stan na 25-05-2014)
Generic football.png
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
Copa Intercontinental.svg
Puchar Interkontynentalny
zdobywca 3 1960, 1998, 2002
finalista 2 1966, 2000
Coppacampioni.png
Puchar Europy/ Liga Mistrzów
zdobywca 10*
(rekord)
1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002, 2014
finalista 3 1962, 1964, 1981
UEFA Cup (adjusted).png
Puchar UEFA/ Liga Europy
zdobywca 2 1985, 1986
finalista 0
Coppacoppe.png
Puchar Zdobywców
zdobywca 0
finalista 2 1971, 1983
Supercup.png
Superpuchar UEFA
zdobywca 1 2002,
finalista 2 1998, 2000
Coppa Intertoto.svg
Puchar Intertoto
zdobywca 0
finalista 0
UEFA - Inter-Cities Fairs Cup.svg
Puchar Miast Targowych
zdobywca 0
finalista 0

Trofea krajowe[edytuj | edytuj kod]

Wyniki uzyskane przez Real Madryt w Primera Division (w latach 1937–1939 z powodu Wojny Domowej w Hiszpanii nie prowadzono rozgrywek)
Hiszpania Zdobyte trofea w rozgrywkach Hiszpanii
(Stan na 17-05-2014)
Generic football.png
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)


Liga.png
Mistrzostwo
I miejsce 32*
(rekord)
1932, 1933, 1954, 1955, 1957, 1958, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1972, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1995, 1997, 2001, 2003, 2007, 2008, 2012
II miejsce 21 1929, 1934, 1935, 1936, 1942, 1945, 1959, 1960, 1966, 1981, 1983, 1984, 1992, 1993, 1999, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013
III miejsce 8 1949, 1952, 1953, 1956, 1982, 1991, 2002, 2014
RFEF - Copa del Rey.svg
Puchar
zdobywca 19 1905, 1906, 1907, 1908, 1917, 1934, 1936, 1946, 1947, 1962, 1970, 1974, 1975, 1980, 1982, 1989, 1993, 2011, 2014
finalista 20 1903, 1916, 1918, 1924, 1929, 1930, 1933, 1940, 1943, 1958, 1960, 1961, 1968, 1979, 1983, 1990, 1992, 2002, 2004, 2013
RFEF - Supercopa de España.svg
Superpuchar
zdobywca 9 1988, 1989, 1990, 1993, 1997, 2001, 2003, 2008, 2012
finalista 4 1982, 1995, 2007, 2011
Copa de Liga de España2.svg
Puchar Ligi
zdobywca 1 1985
finalista 1 1983
Pięć pucharów za mistrzostwo Real Madryt posiada na własność – są przyznawane drużynie, która zdobędzie mistrzostwo co najmniej trzy razy z rzędu.

Trofea towarzyskie[edytuj | edytuj kod]

El Derbi[edytuj | edytuj kod]

El Derbi Madrileño[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: El Derbi Madrileño.

Zarówno Real Madryt, jak i Atlético Madryt różnią się pod wieloma względami, w tym także w aspekcie politycznym czy kibicowskim. Na początku istnienia obu klubów zarysował się wyraźny podział pomiędzy kibicami obu klubów. Szefostwo Realu podniosło ceny biletów, w związku z tym na mecze Królewskich przychodzili jedynie bogaci mieszkańcy Madrytu, czyli burżuazja i bogaci mieszczanie. Natomiast publiczność rywala Realu stanowiła w głównej mierze biedniejsza część miasta, jak robotnicy czy proletariat. Pierwsi często utożsamiali się z poglądami prawicowymi, drudzy – z lewicą. Róźnice widać także w przypadku stadionów obu klubów. Stadion Realu Estadio Santiago Bernabéu został wybudowany przy arystokratycznej ulicy Castellana, podczas gdy stadion Atlético Estadio Vicente Calderón powstał przy browarze nad rzeką Manzanares.

Początkowo Atlético było ulubionym zespołem reżimu generała Franco, zwłaszcza w okresie, gdy klub otrzymywał dotacje z Hiszpańskich Sił Powietrznych. Sytuacja zmieniła się w latach 50., gdy reżim z czasem zaczął popierać „Królewskich” z Madrytu. Zespół otrzymał wsparcie rządu także w początkowych czasach po utworzeniu Pucharu Europy, gdy pięciokrotnie zdobywał to trofeum. Z tej też okazji kibice Atlético utworzyli przyśpiewkę ze słowami „Real Madrid, Real Madrid, el equipo del gobierno, la verguenza del país” („Real Madryt, Real Madryt, drużyna rządu, wstyd dla kraju”).

Pierwsze w historii derby Madrytu rozegrano 2 grudnia 1903 i w meczu tym 1:0 zwyciężyło Atlético, grające wówczas pod nazwą Athletic. W tym samym roku rozegrano jeszcze dwa kolejne spotkania pomiędzy tymi drużynami. W pierwszym zwyciężył Real 2:0, w drugim Athletic 5:0. Natomiast pierwsze derby w rozgrywkach ligi hiszpańskiej odbyły się 24 lutego 1929. Real wygrał 2:1, a gole w tym meczu zdobywali: dwukrotnie Ramón Triana dla Królewskich i Luis Marín Sabater dla Los Colchoneros[209].

El Clásico[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: El Clásico.

Rywalizacja obu klubów, Realu Madryt i Barcelony, ma podłoże przede wszystkim polityczne i wynika w dużej mierze z identyfikowania się dążących do niepodległości katalońskich nacjonalistów z Barçą (Manuel Vázquez Montalbán w powieści kryminalnej Środkowy napastnik zginie o zmierzchu określił Barçę jako „epicką broń kraju bez państwa”[210]), podczas gdy hiszpański dyktator Francisco Franco powszechnie uznawany był za kibica Realu Madryt.

Istnieją relacje mówiące, iż przed wspomnianym wyżej wygranym 11:1 meczem z Barceloną do szatni Blaugrany wszedł dyrektor hiszpańskich służb specjalnych, który powiedział zawodnikom, aby pamiętali, iż niektórzy w czasie wojny opuścili kraj, a wrócić mogli jedynie „dzięki wspaniałomyślności władz”, które wybaczyły im „brak patriotyzmu”[40].

Stadion[edytuj | edytuj kod]

Estadio Chamartín[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Estadio Chamartin.
  • NazwaEstadio Chamartin
  • MiastoMadryt
  • Pojemność – 22.500 widzów
  • Inauguracja – 17 maja 1923
  • Zamknięcie – 1947
  • Rozmiar boiska – 107 × 72 m
  • Architekt – José María Castell

Estadio Chamartin był wielofunkcyinym stadionem Realu Madryt przed budową Estadio Santiago Bernabéu. 17 maja 1923 roku został rozegrany mecz inauguracyjny, a rywalem Realu był Newcastle United. Mógł pomieścić 22,5 tys. widzów.

Estadio Alfredo Di Stéfano[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Estadio Alfredo Di Stéfano.

Estadio Alfredo Di Stéfano jest stadionem niższych kategorii Realu, a przede wszystkim Realu Madryt Castilla. Oficjalna inauguracja miała miejsce 9 maja 2006 roku. Z tej okazji rozegrano mecz towarzyski z francuskim Stade de Reims, klubem, który grał z madryckim zespołem w pierwszym finale Pucharu Europy w 1956 roku. Los Merengues wygrali wynikiem 6:1, po bramkach Antonio Cassano-2, Roberto Soldado-2, José Jurado i Segio Ramosa. Estadio Alfredo Di Stéfano jest obecnie w rozbudowie, po jej zakończeniu będzie mógł pomieścić 22 tysiące widzów.

Estadio Santiago Bernabéu[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Estadio Santiago Bernabéu.
  • NazwaEstadio Santiago Bernabéu
  • MiastoMadryt
  • Pojemność – 85.454 widzów
  • Inauguracja – 14 grudnia 1947
  • Rozmiar boiska – 107 × 72 m
  • Adres – Concha Espina 1, 28036 Madrid
  • Renowacja – 1953, 1982, 1992, 1998, 2004
  • Inne budynkiCiudad Real Madrid

Stadion Santiago Bernabéu został oficjalnie otwarty 14 grudnia 1947 roku – z tej okazji Real Madryt rozegrał mecz towarzyski z Os Belenenses. Był wielokrotnie przebudowywany – po przebudowie w 1954 roku zyskał miano największego stadionu świata, obecnie mieści na trybunach ponad 80 tysięcy ludzi. Jest też siedzibą między innymi klubowego muzeum. Stadion Realu Madryt był areną finału drugiej edycji Pucharu Mistrzów, finału ME 1964, finału MŚ 1982, a także kilku finałów Copa del Rey i spotkania papieża Jana Pawła II z młodzieżą w 1982 roku. W klasyfikacji UEFA oceniającej jakość stadionu, a tym samym jego przydatność do rozgrywania meczów finałowych europejskich pucharów, jest jednym z dwudziestu sześciu obiektów, którym przyznano pięć na pięć gwiazdek. W 2010 roku na Santiago Bernabéu był rozegrany finał Ligi Mistrzów.

Symbole i barwy[edytuj | edytuj kod]

Herby[edytuj | edytuj kod]

  • 1902 Herb Realu Madryt został po raz pierwszy pokazany w dniu 6 marca 1902, kiedy to grupka ludzi założyła ten klub. Pierwszy wygląd herbu powstał od inicjałów: C, F, M. jednak w oficjalnych meczach regulacje odnoszące się do stowarzyszeń sportowych określały, że herb miasta Madrytu musi być bardziej przejrzysty. Często się z tym sprzeczano, ponieważ wszyscy chcieli mieć na swoim Herbie inicjały M, C i F.
  • 1908 Tym razem zmiany były już bardzo niewiele widoczne. Chodziło głównie o to, by ten herb był bardziej nowoczesny. Inicjały dotykały obwodu herbu, niebieski pasek się zwężył, złote linie zostały lekko pogrubione i korona została lekko zmodyfikowana.

W 1908 udało się zmienić herb tak, by w środku znajdowały się inicjały. Umieszczono je na sobie tak, by M było największe (M oznacza Madryt). Kolory pozostały jak takie same jak na pierwszym herbie. Napisy ciemno-niebieskie, a tło białe.

  • 1920 To była prawdopodobnie przełomowa chwila dla historii tego herbu. 29 czerwca 1920 roku król Alfonso VIII nazwał Real Madryt „Królewskimi”, przy tym dodając koronę herbowi. Jednak na oficjalne mecze Real używał innego herbu, który także powstał w roku 1920. Wyglądał on tak samo jak herb na mecze oficjalne z roku 1902, tylko ze z korona.
  • 1931 Nadszedł czas zmian: Króla nie było w tym roku w Hiszpanii, więc to państwo stało się republiką. Stało się to 14 kwietnia 1931 roku. Także z herbu Realu musiała zniknąć korona. Wtedy „Królewscy” nosili nazwę Madryt F.C. Herb Realu znowu musiał przybrać bardzo ponurych ciemno-niebieskich i białych kolorów.
  • 1941 Po wojnie Herb Realu znów zyskał koronę. Tym razem zyskał także barwy. Jednak w tych barwach wiele się zmieniło. Herb został zmieniony na kolor żółty, a środkiem przebiegał dawniej używany ciemno-niebieski kolor. Taki wygląd utrzymał się prawie do końca XX wieku.
  • 2001 Herb po latach zostaje ulepszony, i nie zmieniony do dziś.

Stroje[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia strojów Realu Madryt.
Strój z początku XX stulecia

Real Madryt od początku występował w białych strojach. Początkowo ubiór do gry składał się z białej, zapinanej na guziki koszuli z długimi rękawami i kołnierzykiem, białych spodenek z poziomym pasem w barwach flagi hiszpańskiej oraz czarnych getrów z takim samym pasem.

Oba pasy, na getrach i spodenkach, usunięto w 1911. Wtedy też kolor getrów zmieniono na granatowy – taki układ utrzymał się do 1955, z krótką przerwą w latach 20., kiedy to jedyny raz w historii klubu górna część stroju była beżowa (spodenki i getry natomiast miały kolor czarny, dziś spotykany w alternatywnym komplecie). Jeśli nie liczyć tej czasowej zmiany, jedynymi modyfikacjami w okresie 1911–1955 były drobne zmiany kształtu kołnierza, który w końcu ostatecznie usunięto.

W 1955 przeprowadzono zmianę polegającą na zmianie koloru getrów na biały – taki wzór utrzymał się nieprzerwanie do 1980, w którym skrócono rękawy i wprowadzono niebieskie akcenty na koszulkach i spodenkach. Dwa lata później pojawiła się pierwsza reklama sponsora – była nim firma Zanussi, po trzech latach zastąpiona przez Parmalat. W tym okresie Real Madryt grał już w strojach Hummela.

W 1992 klub rozpoczął dziewięcioletnią współpracę z producentem sprzętu AGD – Teka. W tym samym roku wprowadzono granatowe kołnierzyki, które następnie stały się białe, gdy w 1994 producentem strojów dla Realu Madryt została firma Kelme. Rok później na plecach koszulek wraz z numerami pojawiły się nazwiska zawodników. Od tego momentu co sezon wprowadza się nowy model strojów. Od 1998 ich producentem jest Adidas.

Na sezon 2001/2002 klub nie pozyskał sponsora, wobec czego na koszulkach reklamowano oficjalną stronę internetową klubu – Realmadrid.com. W 2002 z kolei Real Madryt grał nie tylko bez sponsora, ale też bez jakichkolwiek elementów w innym kolorze niż białe (poza herbem i logiem producenta, a także trzema paskami na mecze w Lidze Mistrzów) – było to nawiązanie do strojów z okresu największych sukcesów w latach 50. wprowadzone na obchody stulecia klubu.

W ostatnich sezonach sponsorami koszulkowymi były kolejno firmy Siemens Mobile, Siemens, BenQ Siemens i bwin.com, a same koszulki zyskiwały barwne – srebrne, białe lub czarne – elementy graficzne w postaci biegnących z góry na dół pasów. W 2006 obok herbu pojawiło się też wyobrażenie trofeum dla Najlepszego Klubu XX Wieku przyznanego przez FIFA[211].

W sezonie 2011/12 gracze Realu Madryt będą nosić tradycyjne białe trykoty ze złotymi wstawkami. Wyjazdowe stroję będą czarne. Kontrowersje wywołały trzecie stroję „Królewskich”, które granatowo-czerwone. Takie barwy nosi największy rywal Realu – Barcelona.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Początkowo klub nosił nazwę angielską: Madrid Football Club (ang. Madrycki Klub Piłki Nożnej); w 1920 zmieniono ją dzięki królowi Alfonsowi XIII, który nadał klubowi tytuł Real (hiszp. „Królewski”), a drugą część nazwy zmieniono na hiszpańską Club de Fútbol. Przekazana listownie przez pałac na ręce ówczesnego prezesa, Pedra Paragesa, decyzja monarchy brzmiała[212]:

Jego Wysokość z łaski Boga Król zdecydował z największą satysfakcją udzielić Tytułu Królewskiego temu Klubowi Piłki Nożnej, którego Waszmość jest czcigodnym prezesem.

W Hiszpanii klub nazywa się najczęściej Real Madrid lub po prostu el Madrid (dla odróżnienia od Madrid bez rodzajnika, które to słowo odnosi się do miasta).

Hymn[edytuj | edytuj kod]

Hymn del Real Madrid[edytuj | edytuj kod]

Hymn Realu Madryt, wykonany po raz pierwszy przez Jose de Aguilara, powstał podczas podróży pociągiem z Aranjuez do Madrytu. Pierwowzór został napisany w restauracji „Zielona Żaba” przez Luisa Cisnerosa Galiane’a, choć hymn miał także innych twórców jak Marine Garcia, Amora Farińa oraz Antonio Villena Sanchez. Nagrania rozpoczęły się w wytwórni Columbia. W końcu zainteresował się tym sam Santiago Bernabéu. Wykonaniem zajął się wspomniany Jose de Aguilar. Wspomogło go trzydziestu dwóch muzyków, z czego wielu należało do uniwersyteckiego konserwatorium, jak i Hiszpańskiej Orkiestry Narodowej. Jako anegdotę warto wspomnieć, ze Santiago Bernabéu spytał Luisa Galiane’a o to, czy jest pracownikiem Realu. Galiane, mający zawsze dobre poczucie humoru odpowiedział, że nie pracuje dla tego klubu, dodając że jest związany z Atlético Madryt. Widząc zawód na twarzy Bernabéu, Galiane przyznał, ze żartował oraz dodał, że niejednokrotnie starał się o posadę w Realu, ale nigdy nie było wolnych etatów. Bernabéu rozmawiając w międzyczasie z kimś przez telefon w pewnym momencie powiedział tak: „Do tego wykonania musi zostać załączona fotografia twórcy, a jutro zostanie ono przedstawione zarządowi. Wydamy płytę z tą pieśnią, która stanie się jednym z symboli klubu” – powiedział oczarowany prezes – legenda Realu. Historię tę opowiedział syn Luisa Galiany, a miała ona miejsce w 1952. Od tej pory twory utwór ten jest oficjalnym hymnem Realu Madryt.

Himno del centenario[edytuj | edytuj kod]

Himno del centenarioHymn stulecia – ułożono w 2002, właśnie na stulecie istnienia Realu Madryt. Autorem melodii i tekstu jest hiszpański kompozytor José Cano, zaś pierwszego wykonania nowego hymnu podjął się kibic Madrytu, śpiewak Plácido Domingo w towarzystwie 82-osobowego chóru. Utwór ten nie zastąpił dotychczasowego hymnu, lecz stał się drugim, obok stworzonego 50 lat wcześniej.

Wersja hiszpańska

¡Hala Madrid! ¡Hala Madrid!
Campo de estrellas
donde crecí.
¡Hala Madrid!
Juegas en verso,
que sepa el Universo
cómo juega el Madrid.
Sale el Madrid a luchar,
sale el Madrid a ganar.
¡Hala Madrid! ¡Hala Madrid!

Wersja polska

Naprzód Madrycie! Naprzód Madrycie!
Boisko gwiazd,
gdzie dorastałem.
Naprzód Madrycie!
Ty grasz bajecznie
i niech wszechświat wie,
jak gra Madryt.
Madryt wyrusza, by walczyć,
Madryt wyrusza, by wygrywać.
Naprzód Madrycie! Naprzód Madrycie![213]

Kibice[edytuj | edytuj kod]

Michael Jordan, 2006 rok.

Real Madryt to klub mogący się poszczycić największą liczbą kibiców w Europie – jest ich około dwudziestu milionów[214], z czego połowa mieszka w Hiszpanii – zaś ich liczba w skali świata to ponad 228 milionów (2012 r.)[215]. Kibicami Los Blancos są także politycy (Martín Torrijos[216], Donald Tusk[217]), astronauta Michael Lopez-Alegria[218], ludzie ze świata muzyki i filmu (Fernando Argenta[219], Antonio Banderas[220], Cameron Diaz[220], Plácido Domingo[220], Julio Iglesias[220], Conrado Moreno[221], Enrique Iglesias[222], Patrick Dempsey[223]), sportowcy uprawiający inne dyscypliny (Fernando Alonso[218], Alberto Contador[224], Rafael Nadal[220][225], Roger Federer[225], Juan Carlos Ferrero[220], Michael Jordan[220], Carlos Sainz[220], Ian Thorpe[220], Boris Becker[226], Carlos Sastre, Óscar Pereiro[225], Rafael Pascual[225], David Cal, polski komentator sportowy (Mateusz Borek)[227], czy trenerzy (Jacek Gmoch[228], Jerzy Engel[229]).

Istnieją dwie zorganizowane grupy kibiców: Ultras Sur i Orgullo Vikingo.

Ultras Sur to założona w 1980 roku grupa zajmująca w czasie meczów miejsca za bramką po stronie południowej (sur po hiszpańsku znaczy „południe”). Ultrasi są oskarżani o rasizm i sympatie neonazistowskie, za co wraz z klubem byli już karani[230].

Grupa Orgullo Vikingo powstała w 1992 roku. Jej założyciele, członkowie Ultras Sur, chcieli, by zorganizowany doping zaistniał na północnej trybunie stadionu Santiago Bernabéu. Z założenia miała to być grupa apolityczna, o jasnych sposobach finansowania i zarządzania. Prezentacja nowej grupy miała miejsce przed meczem Madrytu z Realem Burgos, 13 września 1992 roku.

Sponsorzy[edytuj | edytuj kod]

Lata Sponsor odzieżowy Sponsor na koszulce
1980–1982 Adidas -
1982–1985 Zanussi
1985–1989 Hummel Parmalat
1989–1991 Reny Picot
1991–1992 Otaysa
1992–1994 Teka
1994–1998 Kelme
1998–2001 Adidas
2001–2002 Realmadrid.com
2002–2005 Siemens mobile
2005–2006 Siemens
2006–2007 BenQ Siemens
2007–2013 Bwin.com
2013– Fly Emirates

Fundacja Realu Madryt[edytuj | edytuj kod]

W ramach klubu działa Fundacja Realu Madryt (hiszp. Fundación del Real Madrid) prowadząca wszechstronne akcje charytatywne, mające na celu zarówno pomoc niepełnosprawnym i potrzebującym, rozwój edukacji w krajach o wysokim odsetku analfabetyzmu, jak oraz promocję piłki nożnej i sportu w ogóle, walka z rasizmem i ksenofobią w sporcie[231], a także dbanie o pozytywny wizerunek Realu Madryt i opieka nad klubowym muzeum usytuowanym w stadionie Santiago Bernabéu. W jej pracach na szeroką skalę pomagają piłkarze i koszykarze klubu, zarówno obecni, jak i byli.

Działania Fundacji obejmują otwieranie szkół w państwach afrykańskich[232], spotkania z ciężko chorymi dziećmi w szpitalach[233][234], pomoc w resocjalizacji osadzonych w zakładach karnych[235]. Fundacja współpracuje też z takimi organizacjami jak Caritas[236], a także z miastem Madryt[231].

Ponadto Fundacja zdecydowała się udzielić wsparcia finansowego rodzinom kibiców Recreativo Huelva, którzy zginęli w wypadku, jadąc do Madrytu na mecz swojej drużyny z Los Blancos[237].

Władze klubu[edytuj | edytuj kod]

Florentino Pérez, obecny prezes Realu Madryt
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Real Madryt

Zarząd klubu[238]:

Prezesi[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko Od Do Osiągnięcia
LH PH LM PU SH SE PI
Hiszpania Julián Palacios 1900 6 marca 1902
Hiszpania Juan Padrós Rubió 6 marca 1902 styczeń 1904
Hiszpania Carlos Padrós Rubió styczeń 1904 1908 3
Hiszpania Adolfo Meléndez 1908 lipiec 1916 1
Hiszpania Pedro Parages lipiec 1916 16 maja 1926 1
Hiszpania Luis de Urquijo 16 maja 1926 1930
Hiszpania Luis Usera Bugallal 1930 31 maja 1935 2 1
Hiszpania Rafael Sánchez Guerra 31 maja 1935 4 sierpnia 1936
Hiszpania Adolfo Meléndez 4 sierpnia 1936 1940
Hiszpania Antonio Santos Peralba 1940 11 września 1943
Hiszpania Santiago Bernabéu 11 września 1943 2 czerwca 1978 16 6 6 1
Hiszpania Luis de Carlos września 1978 24 maja 1985 2 2 1
Hiszpania Ramón Mendoza 24 maja 1985 26 listopada 1995 6 2 1 4
Hiszpania Lorenzo Sanz 26 listopada 1995 16 lipca 2000 1 2 1 1
Hiszpania Florentino Pérez 16 lipca 2000 27 lutego 2006 2 1 2 1 1
Hiszpania Fernando Martín Álvarez 27 lutego 2006 26 kwietnia 2006
Hiszpania Luis Gómez-Montejano 26 kwietnia 2006 2 lipca 2006
Hiszpania Ramón Calderón Ramos 2 lipca 2006 16 stycznia 2009 2 1
Hiszpania Vicente Boluda 16 stycznia 2009 1 czerwca 2009
Hiszpania Florentino Pérez 1 czerwca 2009 urzęduje 1 2 1 1

Źródło: Lista prezesów na oficjalnej stronie klubu

Kadra zespołu[edytuj | edytuj kod]

Stan na 22 lipca 2014
Nr Poz. Piłkarz
1 BR Hiszpania Iker Casillas (kapitan)
2 OB Francja Raphaël Varane
3 OB Portugalia Pepe (drugi wicekapitan)
4 OB Hiszpania Sergio Ramos (wicekapitan)
5 OB Portugalia Fábio Coentrão
6 PO Niemcy Sami Khedira
7 NA Portugalia Cristiano Ronaldo
8 PO Niemcy Toni Kroos
9 NA Francja Karim Benzema
10 PO Kolumbia James Rodríguez
11 PO Walia Gareth Bale
12 OB Brazylia Marcelo (trzeci wicekapitan)
13 BR Hiszpania Jesús Fernández
14 PO Hiszpania Xabi Alonso
15 OB Hiszpania Daniel Carvajal
17 OB Hiszpania Álvaro Arbeloa
18 OB Hiszpania Nacho Fernández
Nr Poz. Piłkarz
19 PO Chorwacja Luka Modrić
20 NA Hiszpania Jesé
22 PO Argentyna Ángel Di María
23 PO Hiszpania Isco
24 PO Hiszpania Asier Illarramendi
25 BR Hiszpania Diego López


Sztab szkoleniowy[edytuj | edytuj kod]

Trenerzy[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko Od Do Statystyki ligowe
Mecze Wygr. Rem. Przegr.  %
Anglia Arthur Johnson 1910 1920  ?  ?  ?  ?
Hiszpania Juan de Cárcer 1920 1926  ?  ?  ?  ?
Hiszpania Pedro Llorente López 1926 1926  ?  ?  ?  ?
Hiszpania José Ángel Berraondo 1927 1929 18 11 1 6 61.11%
Hiszpania José Quirante 1929 1930 18 7 3 8 38.89%
Węgry Lippo Hertza 1930 1932 36 17 12 7 47.22%
Anglia Robert Firth 1932 1934 36 23 4 9 63.89%
Hiszpania Francisco Bru 1934 1941 88 52 7 29 59.09%
Hiszpania Juan Armet 1941 wrzesień 1943 28 18 7 13 64.29%
Hiszpania Ramón Encinas wrzesień 1943 maj 1945 52 29 8 15 55.77%
Hiszpania Jacinto Quincoces maj 1945 marzec 1946 26 11 9 6 42.31%
Hiszpania Baltasar Albéniz marzec 1946 kwiecień 1947 26 11 5 10 42.31%
Hiszpania Jacinto Quincoces kwiecień 1947 styczeń 1948 17 5 4 8 29.41%
Anglia Michael Keeping styczeń 1948 październik 1950 69 32 17 20 46.38%
Hiszpania Baltasar Albéniz październik 1950 marzec 1951 16 7 2 7 43.75%
Urugwaj Héctor Scarone marzec 1951 kwiecień 1952 36 18 8 10 50%
Hiszpania Juan Antonio Ipiña kwiecień 1952 maj 1953 30 18 3 9 60%
Hiszpania Enrique Fernández maj 1953 grudzień 1954 44 27 8 9 61.36%
Hiszpania José Villalonga grudzień 1954 kwiecień 1957 76 48 10 18 63.16%
Argentyna Luis Carniglia kwiecień 1957 luty 1959 52 37 8 7 71.15%
Hiszpania Miguel Muñoz luty 1959 kwiecień 1959 7 4 1 2 57.14%
Argentyna Luis Carniglia kwiecień 1959 kwiecień 1959 1 0 1 0 0%
Paragwaj Manuel Fleitas kwiecień 1959 kwiecień 1960 29 20 4 5 68.97%
Hiszpania Miguel Muñoz kwiecień 1960 styczeń 1974 417 253 96 68 60.67%
Hiszpania Luis Molowny styczeń 1974 maj 1974 16 8 0 8 50%
Serbia Miljan Miljanić maj 1974 wrzesień 1977 103 52 28 23 50.49%
Hiszpania Luis Molowny wrzesień 1977 czerwiec 1979 67 38 18 11 56.72%
Serbia Vujadin Boškov czerwiec 1979 marzec 1982 98 58 21 19 59.18%
Hiszpania Luis Molowny marzec 1982 maj 1982 4 2 1 1 50%
Argentyna Alfredo Di Stéfano maj 1982 kwiecień 1984 68 42 14 12 61.76%
Hiszpania Amancio Amaro kwiecień 1984 kwiecień 1985 33 13 10 10 39.39%
Hiszpania Luis Molowny kwiecień 1985 kwiecień 1986 35 26 4 5 74.29%
Holandia Leo Beenhakker kwiecień 1986 czerwiec 1989 120 80 30 10 66.67%
Walia John Toshack czerwiec 1989 listopad 1990 49 31 13 5 63.27%
Argentyna Alfredo Di Stéfano listopad 1990 marzec 1991 15 7 1 7 46.67%
Serbia Radomir Antić marzec 1991 styczeń 1992 31 22 5 4 70.97%
Holandia Leo Beenhakker styczeń 1992 czerwiec 1992 19 9 5 5 47.37%
Hiszpania Benito Floro czerwiec 1992 marzec 1994 65 38 15 12 58.46%
Hiszpania Vicente del Bosque marzec 1994 maj 1994 11 5 1 5 45.45%
Argentyna Jorge Valdano maj 1994 styczeń 1996 60 32 15 13 53.33%
Hiszpania Arsenio Iglesias styczeń 1996 maj 1996 19 10 4 5 52.63%
Włochy Fabio Capello maj 1996 czerwiec 1997 42 27 11 4 64.29%
Niemcy Jupp Heynckes czerwiec 1997 maj 1998 38 17 12 9 44.74%
Holandia Guus Hiddink czerwiec 1998 luty 1999 23 11 4 8 47.83%
Walia John Toshack luty 1999 listopad 1999 26 13 7 6 50%
Hiszpania Vicente del Bosque listopad 1999 czerwiec 2003 141 78 37 26 55.32%
Portugalia Carlos Queiroz czerwiec 2003 maj 2004 38 21 7 10 55.26%
Hiszpania José Antonio Camacho maj 2004 wrzesień 2004 3 2 0 1 66.67%
Hiszpania Mariano García Remón wrzesień 2004 grudzień 2004 13 7 2 4 53.85%
Brazylia Vanderlei Luxemburgo grudzień 2004 grudzień 2005 35 23 4 8 65.71%
Hiszpania Juan Ramón López Caro grudzień 2005 maj 2006 24 12 9 3 50%
Włochy Fabio Capello maj 2006 czerwiec 2007 38 22 7 8 57.89%
Niemcy Bernd Schuster lipiec 2007 grudzień 2008 75 44 9 22 58.67%
Hiszpania Juande Ramos grudzień 2008 czerwiec 2009 27 18 1 8 66.67%
Chile Manuel Pellegrini czerwiec 2009 maj 2010 38 31 3 4 81.58%
Portugalia José Mourinho maj 2010 czerwiec 2013 114 87 16 11 76.32%
Włochy Carlo Ancelotti czerwiec 2013 38 27 6 5 71.05%

Pod uwagę są brane tylko mecze ligowe. Stan na 17 maja 2014. (Po meczu z Espanyolem)

Rekordy[edytuj | edytuj kod]

W Primera División[edytuj | edytuj kod]

  • Najwięcej mistrzostw: 32 (ostatnie mistrzostwo 2011/12)
  • Najwięcej rozegranych meczów (ex aequo z FC Barcelona i Athletic Bilbao): 2644
  • Najwięcej punktów, wygranych meczów i strzelonych goli: odpowiednio 4106, 1559, 5606
  • Najdłuższe pasmo zwycięstw: 27 meczów 1968/69 i 1988/89
  • Najdłuższa seria bez porażki u siebie: 121 meczów 1957-1965
  • Najwięcej punktów w sezonie (ex aequo z FC Barceloną): 100 punktów (2011/2012)
  • Najwięcej goli w sezonie: 121 goli (2011/2012)

Ostatnia aktualizacja: 4 maja 2014

Najwięcej występów w barwach Realu Madryt[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia aktualizacja 24 maja 2014

Zawodnik Lata gry Liga Puchar Europa Inne1 Razem
1 Hiszpania Raúl 1994–2010 550 37 135 19 741
2 Hiszpania Manuel Sanchís 1983–2001 524 67 100 20 711
3 Hiszpania Iker Casillas 1999–obecnie 478 40 142 18 678
4 Hiszpania Santillana 1971–1988 461 84 87 13 645
5 Hiszpania Fernando Hierro 1989–2003 439 43 103 16 601
6 Hiszpania Francisco Gento 1953–1971 428 74 95 2 599
7 Hiszpania José Camacho 1973–1989 414 61 90 12 577
8 Hiszpania Pirri 1964–1979 417 67 75 2 561
9 Hiszpania Míchel 1981–1996 404 53 88 14 559
10 Hiszpania Guti 1995–2010 387 40 101 14 542

1(Superpuchar Hiszpanii, Superpuchar Europy, Puchar Interkontynentalny, Klubowe Mistrzostwa Świata)
2Wytłuszczoną czcionką oznaczeni są zawodnicy, którzy nadal grają w barwach Realu.

Najlepsi strzelcy w barwach Realu Madryt[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia aktualizacja 24 maja 2014

Zawodnik Lata gry Liga Puchar Europa Inne1 Razem Średnia
1 Hiszpania Raúl 1994–2010 228 (550) 18 (37) 66 (135) 11 (19) 323 (741) 0.44
2 Argentyna Alfredo Di Stéfano 1953–1964 216 (282) 39 (50) 49 (58) 1 (2) 305 (392) 0.78
3 Hiszpania Santillana 1971–1988 186 (461) 49 (84) 47 (87) 7 (13) 289 (645) 0.45
4 Portugalia Cristiano Ronaldo 2009–obecnie 177 (165) 20 (26) 52 (51) 3 (4) 252 (246) 1.03
5 Węgry Ferenc Puskás 1958–1966 156 (180) 49 (41) 35 (39) 2 (2) 242 (262) 0.92
6 Meksyk Hugo Sánchez 1985–1992 164 (207) 19 (32) 23 (39) 3 (4) 208 (282) 0.74
7 Hiszpania Francisco Gento 1952–1970 126 (428) 22 (74) 30 (95) 1 (2) 179 (599) 0.3
8 Hiszpania Pirri 1964–1979 123 (417) 25 (67) 23 (75) 0 (2) 171 (561) 0.3
Hiszpania Emilio Butragueño 1983–1995 123 (341) 16 (39) 27 (75) 5 (8) 171 (463) 0.37
10 Hiszpania Amancio Amaro 1962–1976 119 (344) 14 (58) 22 (67) 0 (2) 155 (471) 0.33

1(Superpuchar Hiszpanii, Superpuchar Europy, Puchar Interkontynentalny, Klubowe Mistrzostwa Świata)
2Wytłuszczoną czcionką oznaczeni są zawodnicy, którzy nadal grają w barwach Realu.

Inne[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia aktualizacja: 24 maja 2014

Indywidualne sukcesy piłkarzy[edytuj | edytuj kod]

Mistrzowie świata, kontynentu lub olimpijscy (44)[edytuj | edytuj kod]

MŚ – Mistrzostwa Świata
ME – Mistrzostwa Europy
CA – Copa América
IO – Igrzyska Olimpijskie

Zdobywcy Złotej Piłki lub tytułu Piłkarza Roku FIFA (9)[edytuj | edytuj kod]

Od 2010 roku plebiscyty Złota Piłka France Football i Piłkarz Roku FIFA zostały połączone. Nagroda przyznawana jest pod nazwą Złota Piłka FIFA.

Uczestnicy meczów finałowych europejskich pucharów[edytuj | edytuj kod]

169 zawodników wystąpiło w 53 finałach europejskich pucharów.

Z Realem Madryt[edytuj | edytuj kod]

116 piłkarzy wystąpiło w 17 finałach europejskich pucharów:

 
W barwach innych klubów[edytuj | edytuj kod]

55 piłkarzy wystąpiło w 40 finałach europejskich pucharów, reprezentując barwy 26 klubów:

LM – Liga/Puchar Mistrzów; PU – Puchar UEFA; PZP – Puchar Zdobywców Pucharów; LE – Liga Europy

Królowie strzelców ligi hiszpańskiej w barwach Realu Madryt[edytuj | edytuj kod]

Koronę króla strzelców zdobyło 13 zawodników, a w sumie nagroda ta została przyznana graczowi Realu 26 razy.

Królowie strzelców Primera División (zdobywcy Trofeo Pichichi) grający w drużynie Realu Madryt[147]:

Zawodnik Sezon
Gole
Hiszpania Manuel Olivares
1932/1933
16
Hiszpania Pahiño
1951/1952
28
Argentyna Alfredo Di Stéfano
1953/1954
27
1955/1956
24
1956/1957
31
1957/1958
19
1958/1959
23
Węgry Ferenc Puskás
1959/1960
26
1960/1961
27
1962/1963
26
1963/1964
20
Hiszpania Amancio Amaro
1968/1969
14
1969/1970
16
Hiszpania Juanito
1983/1984
17
Meksyk Hugo Sánchez
1985/1986
22
1986/1987
34
1987/1988
29
1989/1990
38
Hiszpania Emilio Butragueño
1990/1991
19
Chile Iván Zamorano
1994/1995
28
Hiszpania Raúl González Blanco
1998/1999
25
2000/2001
24
Brazylia Ronaldo
2003/2004
24
Holandia Ruud van Nistelrooy
2006/2007
25
Portugalia Cristiano Ronaldo
2010/2011
40
2013/2014
31

Zdobywcy Trofeo Zamora[edytuj | edytuj kod]

Nagrodę zdobyło 11 zawodników, a w sumie gracze Realu sięgali po nią 16 razy.

Zdobywcy Trofeo Zamora dla najlepszego bramkarza Primera División, grający w barwach Realu Madryt[240]:

Zawodnik Sezon Gole stracone Średnia
Hiszpania Ricardo Zamora
1931/1932
15 goli w 17 meczach
0,88
1932/1933
17 goli w 18 meczach
0,94
Hiszpania José Bañón
1945/1946
29 goli w 25 meczach
1,16
Hiszpania Juan Adelarpe Alonso
1954/1955
24 gole w 24 meczach
1,00
Hiszpania José Vicente Train
1960/1961
25 goli w 30 meczach
0,83
1962/1963
26 goli w 27 meczach
0,96
1963/1964
10 goli w 15 meczach
0,66
Hiszpania José Araquistáin
1961/1962
19 goli w 25 meczach
0,76
Hiszpania Antonio Betancort
1964/1965
15 goli w 24 meczach
0,62
1966/1967
15 goli w 22 meczach
0,68
Hiszpania Andrés Zapico Junquera
1967/1968
19 goli w 22 meczach
0,86
Hiszpania Miguel Ángel González
1975/1976
23 gole w 32 meczach
0,71
Hiszpania Agustín
1982/1983
22 gole w 29 meczach
0,75
Hiszpania Paco Buyo
1987/1988
23 gole w 35 meczach
0,65
1991/1992
27 goli w 35 meczach
0,77
Hiszpania Iker Casillas
2007/2008
32 gole w 36 meczach
0,89

Przypisy

  1. Real Madrid Club de Fútbol (hiszp.). lfp.es. [dostęp 2 sierpnia 2009].
  2. Informacje (pol.). .real-madryt.com.
  3. Luis Miguel González: Pre-history and first official title (1900–1910) (ang.). Real Madrid C.F. – Official Web Site. [dostęp 2 siepnia 2009].
  4. Florentino Pérez, nuevo presidente del Real Madrid (hiszp.). uefa.com, 1 czerwca 2009. [dostęp 2 sierpnia 2009].
  5. Carlo Ancelotti, nuevo entrenador del Real Madrid (hiszp.). Real Madrid C.F. – Web Oficial, 25 czerwca 2013. [dostęp 25 czerwca 2013].
  6. Część I: Początki Wielkiego Realu Madryt (1902 – 1922). RealMadrid.pl. [dostęp 27 lipca 2009].
  7. Część XI: Galaktyka (2000 – 2001). RealMadrid.pl. [dostęp 27 lipca 2009].
  8. 60 lat Estadio Santiago Bernabéu. RealMadrid.pl, 14 grudnia 2007. [dostęp 27 lipca 2009].
  9. 9,0 9,1 Rocznica śmierci Santiago Bernabéu. RealMadrid.pl, 2 czerwca 2007. [dostęp 27 lipca 2009].
  10. Wielkie Kluby Europy. „Przegląd Sportowy”, s. 3, 22 maja 2007. Marquard Communication&Media Sp. z o.o.. 
  11. Wielkie Kluby Europy. „Przegląd Sportowy”, s. 4, 22 maja 2007. Marquard Communication&Media Sp. z o.o.. 
  12. Clasificación histórica de la liga (hiszp.). http://www.lfp.es.
  13. Real Madrid (hiszp.). ACB.com. [dostęp 2 sierpnia 2009].
  14. Secciones deportivas históricas del Real Madrid (hiszp.). marca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  15. Patrocinadores (ang.). Real Madrid C.F. – Official Web Site. [dostęp 27 lipca 2009].
  16. Real Madryt wciąż na czele rankingu najbogatszych klubów piłkarskich (pol.). Forsal.pl, 2 marca 2010.
  17. Real podpisał umowę z Versace. RealMadrid.pl, 6 listopada 2013. [dostęp 6 listopada 2013].
  18. 18,0 18,1 Historia klubu (pol.). realmadryt.net. [dostęp 2011-09-19].
  19. 19,0 19,1 History (ang.). W: 1900-1910 [on-line]. realmadrid.com. [dostęp 2011-09-19].
  20. Spain – List of Foundation Dates of Clubs.
  21. Historia klubu: 1902 – 1916 (pol.). W: 6. 03. 1902 r. [on-line]. losblancos.pl. [dostęp 2011-09-19].
  22. 22,0 22,1 22,2 Spain – Cup 1902 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  23. Spain – Cup 1903 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  24. Spain – Cup 1905 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  25. Temporada 1905–1906 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  26. Spain – Cup 1906 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  27. Spain – Cup 1907 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  28. Spain – Cup 1908 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  29. Spain – Cup 1909 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  30. Spain – Cup 1917 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  31. Temporada 1920–1921 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  32. Temporada 1922–1923 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  33. Temporada 1923–1924 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  34. 34,0 34,1 Spain 1928/29 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  35. 35,0 35,1 Spain 1931/32 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  36. Spain – Cup 1934 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  37. Spain – Cup 1936 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  38. Spain 1942/43 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  39. 39,0 39,1 39,2 Spain – Cup 1943 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  40. 40,0 40,1 Franklin Foer: Jak futbol wyjaśnia świat, czyli nieprawdopodobna teoria globalizacji. Red Horse Sp. z o.o., 2006, s. 218-219. ISBN 83-60504-03-2.
  41. To już 60 lat!. RealMadrid.pl, 27 października 2004. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  42. Historia 1941–1950 (hiszp.). Real Madrid C.F. – Official Web Site. [dostęp 3 lipca 2013].
  43. 43,0 43,1 Spain 1951/52 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  44. Luis Miguel González: Cien años de leyenda. León: Editorial Everest, S.A., 2002. 84-241-9216-8.
  45. Spain 1953/54 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  46. 46,0 46,1 Spain 1954/55 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  47. 47,0 47,1 47,2 47,3 Champions’ Cup 1955-56 (ang.). RSSSF. [dostęp 25 sierpnia 2007].
  48. Historyczne Mecze Realu Madryt, część pierwsza. RealMadrid.pl, 18 marca 2008. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  49. Spain 1956/57 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  50. Historyczne mecze Realu Madryt – część 2. RealMadrid.pl, 26 marca 2008. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  51. Champions’ Cup 1956-57 (ang.). RSSSF. [dostęp 28 czerwca 2007].
  52. Spain 1957/58 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  53. Historyczne mecze Realu Madryt – część 3. RealMadrid.pl, 8 kwietnia 2008. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  54. 54,0 54,1 Spain 1958/59 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  55. Historyczne mecze Realu Madryt – część 4. RealMadrdi.pl, 18 marca 2008. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  56. Spain 1959/60 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  57. Historyczne mecze Realu Madryt – część 5. RealMadrdi.pl, 24 kwietnia 2008. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  58. Champions’ Cup 1959-60 (ang.). RSSSF. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  59. Historyczne mecze Realu Madryt – część 7. RealMadrid.pl, 23 maja 2008. [dostęp 9 sierpnia 2009].
  60. 60,0 60,1 Champions’ Cup 1960-61 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  61. 61,0 61,1 Luis Miguel González: El Madrid cumple 105 años (7): El relevo generacional culminó con éxito (1961–1970) (hiszp.). Real Madrid C.F. – Official Web Site. [dostęp 3 lipca 2013].
  62. 62,0 62,1 Spain 1960/61 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  63. International Trip of Real Madrid CF 1961 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  64. Champions’ Cup 1961-62 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  65. Spain 1961/62 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  66. Spain – Cup 1962 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  67. Champions’ Cup 1963-64 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  68. Spain 1964/65 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  69. Spain 1965/66 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  70. Champions’ Cup 1965-66 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  71. Champions’ Cup 1966-67 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  72. Spain 1966/67 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  73. Spain 1967/68 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  74. Spain 1968/69 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  75. Spain 1969/70 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  76. Spain – Cup 1970 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  77. Cup Winners’ Cup 1970-71 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  78. Spain 1971/72 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  79. Spain 1972/73 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  80. Spain 1973/74 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  81. Spain 1974/75 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  82. Spain 1975/76 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  83. Spain – Cup 1975 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  84. Spain 1976/77 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  85. Spain 1977/78 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  86. Spain 1978/79 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  87. 87,0 87,1 Temporada 1976–1977 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  88. Champions’ Cup 1976-77 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  89. Trofeo Santiago Bernabéu. 1979 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  90. Spain – Cup 1980 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  91. 25-lecie „białego” finału. RealMadrid.pl, 4 czerwca 2005. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  92. Spain 1979/80 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  93. Champions’ Cup 1979-80 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  94. Champions’ Cup 1980-81 (ang.). RealMadrid.pl. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  95. Spain 1981/82 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  96. UEFA Cup 1981-82 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  97. World Cup 1982 finals (ang.). RSSSF. [dostęp 10 kwietnia 2009].
  98. Spain 1982/83 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  99. Spain 1983/84 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  100. Temporada 1983–1984 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  101. 101,0 101,1 Spain 1984/85 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  102. Wielkie Kluby Europy. „Przegląd Sportowy”, s. 19, 22 maja 2007. Marquard Communication&Media Sp. z o.o.. 
  103. UEFA Cup 1984-85 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  104. UEFA Cup 1985-86 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  105. Spain 1985/86 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  106. Spain 1986/87 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  107. Spain 1987/88 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  108. Spain 1988/89 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  109. 109,0 109,1 Spain 1989/90 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  110. Temporada 1991–1992 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  111. Spain 1991/92 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  112. Temporada 1992–1993 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  113. Spain 1992/93 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  114. Luis Miguel González: El Madrid cumple 105 años (7): El Mejor Club del Siglo XX festeja hoy un lustro más de su Centenario (hiszp.). [dostęp 3 lipca 2013].
  115. Temporada 1993-94 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  116. Spain 1994/95 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  117. Temporada1994-95 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  118. 118,0 118,1 Spain 1996/97 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  119. TEMPORADA 1996-97 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  120. Supercopa de Espańa. 1997 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  121. 121,0 121,1 121,2 Champions’ Cup 1997-98 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  122. Lat 10 i kilka dni. RealMadrid.pl, 26 maja 2008. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  123. Spain 1997/98 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  124. World Cup 1998 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  125. Intercontinental Club Cup 1998 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  126. Temporada 1998-99 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  127. Spain 1998/99 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  128. UEFA Champions’ League 1998-99 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  129. Temporada 1999–2000 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  130. Spain 1999/2000 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  131. 131,0 131,1 131,2 UEFA Champions League 1999–2000 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  132. Rob Hughes: Will Madrid Sell Redondo to Recoup Costs?: Soccer Deal for Figo: Real Politics in Spain (ang.). W: International Herald Tribune [on-line]. [dostęp 4 lipca 2007].
  133. Spain 2000/01 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  134. Temporada 2000–2001 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  135. UEFA Champions League 2000-01 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  136. Rob Hughes: Real World Record: $64.5 Million for Zidane (ang.). W: International Herald Tribune [on-line]. [dostęp 4 lipca 2007].
  137. Supercopa de Espańa. 2001 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  138. Spain 2001/02 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  139. Spain Cups 2001/02 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  140. Real Madryt – Bayer Leverkusen 2 : 1. Real Madrid.pl, 16 maja 2002. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  141. Super Cup 2002 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  142. Brazilian star will arrive in Madrid Monday (ang.). W: sportsillustrated.cnn.com [on-line]. [dostęp 21 lipca 2007].
  143. Intercontinental Club Cup 2002 (ang.). RSSSF. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  144. Real Madryt vs. Reszta Świata 3:3. RealMadrid.pl, 25 stycznia 2003. [dostęp 10 sierpnia 2009].
  145. Real Madryt vs Athletic Bilbao 3:1. RealMadrid.pl, 13 czerwca 2003. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  146. Spain 2002/03 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  147. 147,0 147,1 Spain – List of Topscorers („Pichichi”) (ang.). RSSSF. [dostęp 30 czerwca 2009].
  148. Real Madryt bez trenera!. RealMadrid.pl, 23 czerwca 2003. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  149. Hierro też bez pracy. RealMadrid.pl, 23 czerwca 2003. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  150. Carlos Queiroz nowym trenerem Realu Madryt!. RealMadrid.pl, 25 czerwca 2003. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  151. Rob Hughes: Beckham’s eye-catching knack for the soft sell (ang.). W: International Herald Tribune [on-line]. [dostęp 29 lipca 2007].
  152. Supercopa de Espańa. 2003 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  153. UEFA Champions League 2003-04 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  154. Real w ćwierćfinale!. RealMadrid.pl, 10 marca 2004. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  155. Spain Cup Tournaments 2003/04 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  156. Królewscy – Książęta 4:2. RealMadrid.pl, 25 marca 2005. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  157. Koniec marzeń, zemsta Morientesa. RealMadrid.pl, 6 kwietnia 2004. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  158. Spain 2003/04 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  159. Real Madryt – Real Sociedad 1:4. RealMadrid.pl, 23 maja 2004. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  160. Pożegnanie Queiroza. RealMadrid.pl, 23 maja 2004. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  161. Temporada 2004–2005 (hiszp.). leyendablanca.com. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  162. 5 stycznia dokończenie meczu. RealMadrid.pl, 13 grudnia 2004. [dostęp 24 stycznia 2009].
  163. Real Madryt – Real Sociedad 2:1!. RealMadrid.pl, 5 stycznia 2005. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  164. Spain 2004/05 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  165. Spain 2005/06 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  166. UEFA Champions League 2005-06 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  167. Real na deskach! Real Saragossa – Real Madryt 6:1... RealMadrid.pl, 5 września 2006. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  168. Jesteśmy z Was dumni!. RealMadrid.pl, 27 lipca 2006. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  169. Inauguracja Estadio Alfredo Di Stéfano. Real – Reims 6:1!. RealMadrid.pl, 10 maja 2006. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  170. UEFA Champions League 2006-07 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  171. Magiczny Real sięga po fotel lidera. RealMadrid.pl, 12 maja 2007. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  172. Gwiazdorzy żegnani białymi chusteczkami i gwizdami. fcbarca.com, 13 maja 2007. [dostęp 3 lipca 2013].
  173. Lider wraca do Madrytu!. RealMadrid.pl, 13 maja 2007. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  174. Sobota cudów – Real Madryt walczy nadal!. RealMadrid.pl, 11 czerwca 2007. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  175. SOMOS GANADORES! SUPER CAMPEONES!. RealMadrid.pl, 24 sierpnia 2007. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  176. Spain 2006/07 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  177. Supercopa de Espańa. 2007 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  178. Zadanie wykonane! Real Madryt zwycięski!. RealMadrid.pl, 16 maja 2008. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  179. Spain 2007/08. RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  180. Garay wypożyczony do Racingu. RealMadrid.pl, 20 maja 2008. [dostęp 24 czerwca 2009].
  181. Skarb kibica Liga Mistrzów – sezon 2008/2009. „Magazyn Sportowy Tempo”, s. 70, 12 września 2008. 
  182. Pierwsza remontada i mamy Superpuchar!. RealMadrid.pl, 24 sierpnia 2008. [dostęp 25 czerwca 2009].
  183. Real Madryt najbardziej podatną na kontuzje drużyną. RealMadrid.pl, 24 listopada 2008. [dostęp 25 czerwca 2009].
  184. Primera División: 14. kolejka. RealMadrid.pl. [dostęp 25 czerwca 2009].
  185. Schuster: Wygrana z Barceloną nie jest możliwa. RealMadrid.pl, 8 grudnia 2008. [dostęp 25 czerwca 2009].
  186. Juande Ramos nowym trenerem Realu Madryt!. RealMadrid.pl, 9 grudnia 2008. [dostęp 25 czerwca 2009].
  187. Marca ujawniła tożsamości dziesięciu fałszywych delegatów. 14 stycznia 2009. [dostęp 14 stycznia 2009].
  188. Calderón zrezygnował. 16 stycznia 2009. [dostęp 16 stycznia 2009].
  189. Wybory w maju lub czerwcu. RealMadrid.pl, 17 stycznia 2009. [dostęp 17 stycznia 2009].
  190. Komunikat oficjalny: Wybory 14 czerwca. RealMadrid.pl, 15 kwietnia 2009. [dostęp 25 czerwca 2009].
  191. Ramos idzie jak burza. RealMadrid.pl, 28 kwietnia 2009. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  192. A miało być tak pięknie... RealMadrid.pl, 3 maja 2009. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  193. Wyniki. Wszystkie rozgrywki – Sezon 2008/09. RealMadrid.pl. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  194. Spain 2008/09 (ang.). RSSSF. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  195. Piąta z rzędu europejska klęska. RealMadrid.pl, 11 marca 2009. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  196. KLĘSKA. Real Madrid.pl, 10 marca 2009. [dostęp 25 czerwca 2009].
  197. Manuel Pellegrini – nowy trener Realu Madryt. RealMadrid.pl, 1 czerwca 2009. [dostęp 25 czerwca 2009].
  198. Kaká oficjalnie piłkarzem Realu Madryt!. RealMadrid.pl, 9 czerwca 2009. [dostęp 26 czerwca 2009].
  199. Oficjalnie: Oferta za Ronaldo zaakceptowana przez MU. RealMadrid.pl, 11 czerwca 2009. [dostęp 26 czerwca 2009].
  200. Albiol zawodnikiem Realu Madryt!. RealMadrid.pl, 15 czerwca 2009. [dostęp 26 czerwca 2009].
  201. Oficjalnie: Javier Saviola odchodzi. RealMadrid.pl, 26 czerwca 2009. [dostęp 29 czerwca 2009].
  202. Cristiano Ronaldo oficjalnie w Realu Madryt!. RealMadrid.pl, 26 czerwca 2009. [dostęp 29 czerwca 2009].
  203. Oficjalnie: Karim Benzema piłkarzem Realu Madryt!. RealMadrid.pl, 1 lipca 2009. [dostęp 1 lipca 2009].
  204. LM: mecz życia Lewandowskiego. Zniszczył Real – 4 gole! (pol.). [dostęp 2013-05-03].
  205. Illgner: Remontada jest możliwa (pol.). [dostęp 2013-05-03].
  206. 206,0 206,1 LM: Nieudany pościg Realu, Borussia zagra w finale! (pol.). [dostęp 2013-05-03].
  207. Liga Mistrzów: Real Madryt – Borussia. Trzech Polaków w finale! (pol.). [dostęp 2013-05-03].
  208. Oficjalnie: Mourinho odchodzi z Realu Madryt (pol.). [dostęp 2013-05-20].
  209. Real 2–1 Atletico (hiszp.). lfp.es. [dostęp 30 czerwca 2009].
  210. Franklin Foer: Jak futbol wyjaśnia świat, czyli nieprawdopodobna teoria globalizacji. Red Horse Sp. z o.o., 2006, s. 210. ISBN 83-60504-03-2.
  211. Jak zmieniał się trykot?. RealMadrid.pl. [dostęp 26 czerwca 2009].
  212. 87 lat królewskiego Madrytu. RealMadrid.pl, 29 czerwca 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  213. http://www.realmadrid.pl/index.php?co=hymn.
  214. Real Madryt najpopularniejszym klubem. RealMadrid.pl, 21 lipca 2007. [dostęp 14 sierpnia 2009].
  215. 228 milionów madridistas na świecie. RealMadrid.pl, 29 listopada 2005. [dostęp 14 sirpnia 2009].
  216. El presidente de Panamá es madridista (hiszp.). as.com, 14 października 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  217. Premier również Królewski. RealMadrid.pl, 22 listopada 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  218. 218,0 218,1 Alonso Mistrzem Świata F1. RealMadrid.pl, 23 października 2006. [dostęp 30 czerwca 2009].
  219. Wywiad z Fernando Argentą. RealMadrid.pl, 29 czerwca 2007. [dostęp 30 czerwca 2009].
  220. 220,0 220,1 220,2 220,3 220,4 220,5 220,6 220,7 220,8 „Piłka Nożna PLUS”. 8 (200), 2002. 
  221. Conrado Moreno: Zawsze kibicowałem Realowi. RealMadrid.pl, 1 stycznia 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  222. Is Enrique Iglesias a Real Madrid supporter? (ang.). WikiAnswers. [dostęp 30 czerwca 2009].
  223. Patrick Dempsey (actor) (ang.). RealMadrid.com. [dostęp 28 września 2009].
  224. Contador jest madridistą. RealMadrid.pl, 30 lipca 2007. [dostęp 30 czerwca 2009].
  225. 225,0 225,1 225,2 225,3 Sportowa elita świata kibicuje Królewskim. RealMadrid.pl, 14 lipca 2008. [dostęp 30 czerwca 2009].
  226. Placido Domingo i Boris Becker na Bernabéu. Real Madrid.pl, 31 marca 2008. [dostęp 30 czerwca 2009].
  227. Águila Blanca: Spotkanie z Mateuszem Borkiem cz.1. Águila Blanca – kanał youtube, 29 kwietnia 2011. [dostęp 29 kwietnia 2011].
  228. Jacek Gmoch: Komentarz do wczorajszego meczu Juve-Real. Jacek Gmoch – Oficjalny blog, 30 listopada 2008. [dostęp 30 czerwca 2009].
  229. Engel chce do Realu!. RealMadrid.pl, 2001-10-23. [dostęp 2013-07-03].
  230. Roberto Carlos nie popiera walki z rasizmem?. sport.pl, 10 maja 2005. [dostęp 26 czerwca 2009].
  231. 231,0 231,1 Prezes Realu Madryt przeciw rasizmowi i ksenofobii w sporcie. RealMadrid.pl, 21 kwietnia 2006. [dostęp 26 czerwca 2009].
  232. Casillas w Sierra Leone. RealMadrid.pl, 27 czerwca 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  233. Casillas i Carreras z chorymi dziećmi. RealMadrid.pl, 15 stycznia 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  234. Najlepszy prezent. RealMadrid.pl, 15 grudnia 2005. [dostęp 26 czerwca 2009].
  235. Real Madryt w więzieniu – część druga. RealMadrid.pl, 3 lipca 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  236. Caritas na Santiago Bernabeu. RealMadrid.pl, 4 lipca 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  237. Calderón przekaże 201 tysięcy euro... RealMadrid.pl, 17 kwietnia 2007. [dostęp 26 czerwca 2009].
  238. Board of Directors (ang.). Real Madrid C.F. – Official Web Site. [dostęp 12 sierpnia 2009].
  239. Casillas, Robben, Pepe, Granero i Torres na CN Tower. RealMadrid.pl, 8 sierpnia 2009. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  240. Puchar Zamory. fcbarca.com. [dostęp 3 lipca 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]