Meczet w Bohonikach
| Meczet w Bohonikach | |
 nr rej. A-60 z 07.11.1966[1] |
|
 Meczet w Bohonikach |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Bohoniki |
| Wyznanie | islam |
| Historia | |
| Data budowy | XIX/XX wiek |
| Data zniszczenia | II wojna światowa |
| Dane świątyni | |
| Budulec | drewno |
|
Położenie na mapie Polski
|
|
 53°23′25″N 23°35′30″E / 53.390277777778, 23.591666666667Na mapach: 53°23′25″N 23°35′30″E / 53.390277777778, 23.591666666667 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Meczet w Bohonikach – jeden z pięciu – obok meczetu w Kruszynianach, Warszawie, Poznaniu i Gdańsku – czynnych meczetów w Polsce. Znajduje się we wsi Bohoniki.
Historia [edytuj]
Meczet zbudowany został na przełomie XIX i XX wieku, prawdopodobnie w 1873. Dokumentacja historyczna nie zachowała się, ale taką datę odkryto w 2005 podczas kapitalnego remontu ścian budynków na futrynie drzwi wejściowych. Świątynia powstała po pożarze wcześniejszego meczetu osadników tatarskich, który miał być zlokalizowany w pobliżu zabytkowego cmentarza położonego we wschodniej części wsi, a istniejącego prawdopodobnie od XVIII w., a być może nawet od XVII wieku.[potrzebne źródło]
Podczas II wojny światowej meczet został zdewastowany przez hitlerowców, którzy urządzili w nim szpital polowy. Po 1945 meczet kilkakrotnie przechodził drobne remonty. Pojawiły się plany rozbudowy, lecz konserwator zabytków nie zgodził się na rozbudowę.
W 2003 przeprowadzony został remont dachu; zmieniono wtedy dach blaszany na gontowy. w 2005 przeprowadzono remont generalny. Został on zrealizowany przy pomocy środków finansowych:
- Ministerstwa Kultury w ramach programu operacyjnego "dziedzictwo kulturowe", priorytet 1: "Rewaloryzacja zabytków nieruchomych i ruchomych;
- Funduszu Kościelnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
- sponsorów prywatnych i
- budżetu Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej Bohoniki.
22 października 2012 roku zarządzeniem Prezydenta RP meczet został uznany za pomnik historii Polski[2]
Architektura [edytuj]
Jest to prosta budowla drewniana o kubaturze 460 m³[3] zbudowana na planie prostokąta o wymiarach 11,49 m x 8,03 m[3].
Meczet podzielony jest na trzy części: męską i żeńską (zgodnie z wymogami islamu) oraz wspólny przedsionek, w którym zostawia się obuwie. Większa część – męska – od mniejszej – damskiej – oddzielona jest drewnianą ścianką (przepierzeniem) z poziomą szczeliną, zasłoniętą przejrzystą firanką pozwalającą obserwować przebieg nabożeństwa w części kobiecej. W części męskiej znajduje się powiększająca powierzchnię dla wiernych galeria wsparta na dwóch słupach. Oba pomieszczenia moją osobne wejścia ze wspólnego przedsionka z półkami na obuwie.
Najważniejszą częścią sali męskiej jest mihrab – wnęka wskazująca kierunek Mekki oraz minbar – kazalnica, używana w czasie południowej piątkowej modlitwy (w tym meczecie odbywa się raz w miesiącu)[4].
Zgodnie z wymogami religii muzułmańskiej w meczecie nie ma żadnych wizerunków, a na zdobionych motywami pnącej winorośli (tzw. arabeską) ścianach zawieszono jedynie muhiry (cytaty wersetów z Koranu po arabsku). Podłogę meczetu wyłożono dywanami.
Meczet nie posiada minaretu, a jedynie cebulowato zakończoną kopułę ze złoconym półksiężycem. Drewniane ściany zewnętrzne pomalowane były na zielono[5]. Budynek przykryty jest czterospadowym dachem namiotowym krytym gontem[6]. Z zewnątrz i wewnątrz wyłożony jest deską szalunkową (obecnie lakierowaną), od wewnątrz – lakierowaną.
Wejście do meczetu wyłożone jest polbrukiem. Działka na której zbudowano meczet ma powierzchnię 44 arów, porośnięta jest lipami, klonami i topolami i ogrodzona metalową siatką. Brama wejściowa ma kształt półkolisty, jest koloru zielonego i jest zawsze otwarta. Przy meczecie znajdują się w ziemi fundamenty po niezrealizowanej rozbudowie meczetu. Pod ziemią mieszczą się przeciwpożarowe zbiorniki wodne[3].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. podlaskiego. [dostęp 2010-02-01].
- ↑ Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 22 października 2012 (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 1275)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Artur Konopacki: Bohoniki – Meczet. Świat Islamu. [dostęp 27 lipca 2009].
- ↑ W pierwszy piątek miesiąca, liczony od nowiu księżyca, a nie wg kalendarza gregoriańskiego.
- ↑ Po remoncie w 2006 ściany mają kolor naturalnego drewna i taki ma pozostać.
- ↑ Do 1985 – blachą ocynkowaną, wymiana gontu na nowy w 2005.
Linki zewnętrzne [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Rąkowski Grzegorz: Polska egzotyczna I. Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 2005. ISBN 83-89188-37-6
- Podlaski Szlak Tatarski – Bohoniki. Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w Bohonikach przy pomocy finansowej Starosty Sokólskiego, Bohoniki 2006. ISBN 83-922665-2-8
