Meczet w Bohonikach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Meczet w Bohonikach
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. A-60 z 07.11.1966[1]
Meczet w Bohonikach
Meczet w Bohonikach
Państwo  Polska
Miejscowość Bohoniki
Wyznanie Islam
Rodzaj Sunnicki
Historia
Data budowy XIX/XX wiek
Data zniszczenia II wojna światowa
Dane świątyni
Budulec drewno
Położenie na mapie gminy Sokółka
Mapa lokalizacyjna gminy Sokółka
Meczet w Bohonikach
Meczet w Bohonikach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Meczet w Bohonikach
Meczet w Bohonikach
Ziemia 53°23′25″N 23°35′30″E/53,390278 23,591667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wnętrze meczetu w Bohonikach
Przewodniczka – Eugenia Radkiewicz

Meczet w Bohonikach – jeden z pięciu – obok meczetu w Kruszynianach, Warszawie, Poznaniu i Gdańsku – czynnych meczetów w Polsce. Znajduje się we wsi Bohoniki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Meczet zbudowany został na przełomie XIX i XX wieku, prawdopodobnie w 1873. Dokumentacja historyczna nie zachowała się, ale taką datę odkryto w 2005 podczas kapitalnego remontu ścian budynków na futrynie drzwi wejściowych. Świątynia powstała po pożarze wcześniejszego meczetu osadników tatarskich, który miał być zlokalizowany w pobliżu zabytkowego cmentarza położonego we wschodniej części wsi, a istniejącego prawdopodobnie od XVIII w., a być może nawet od XVII wieku.[potrzebne źródło]

Podczas II wojny światowej meczet został zdewastowany przez hitlerowców, którzy urządzili w nim szpital polowy. Po 1945 meczet kilkakrotnie przechodził drobne remonty. Pojawiły się plany rozbudowy, lecz konserwator zabytków nie zgodził się na rozbudowę.

W 2003 przeprowadzony został remont dachu; zmieniono wtedy dach blaszany na gontowy. w 2005 przeprowadzono remont generalny. Został on zrealizowany przy pomocy środków finansowych:

22 października 2012 roku zarządzeniem Prezydenta RP meczet został uznany za pomnik historii Polski[2]

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Jest to prosta budowla drewniana o kubaturze 460 m³[3] zbudowana na planie prostokąta o wymiarach 11,49 m x 8,03 m[3].

Meczet podzielony jest na trzy części: męską i żeńską (zgodnie z wymogami islamu) oraz wspólny przedsionek, w którym zostawia się obuwie. Większa część – męska – od mniejszej – damskiej – oddzielona jest drewnianą ścianką (przepierzeniem) z poziomą szczeliną, zasłoniętą przejrzystą firanką pozwalającą obserwować przebieg nabożeństwa w części kobiecej. W części męskiej znajduje się powiększająca powierzchnię dla wiernych galeria wsparta na dwóch słupach. Oba pomieszczenia moją osobne wejścia ze wspólnego przedsionka z półkami na obuwie.

Najważniejszą częścią sali męskiej jest mihrab – wnęka wskazująca kierunek Mekki oraz minbar – kazalnica, używana w czasie południowej piątkowej modlitwy (w tym meczecie odbywa się raz w miesiącu)[4].

Zgodnie z wymogami religii muzułmańskiej w meczecie nie ma żadnych wizerunków, a na zdobionych motywami pnącej winorośli (tzw. arabeską) ścianach zawieszono jedynie muhiry (cytaty wersetów z Koranu po arabsku). Podłogę meczetu wyłożono dywanami.

Meczet nie posiada minaretu, a jedynie cebulowato zakończoną kopułę ze złoconym półksiężycem. Drewniane ściany zewnętrzne pomalowane były na zielono[5]. Budynek przykryty jest czterospadowym dachem namiotowym krytym gontem[6]. Z zewnątrz i wewnątrz wyłożony jest deską szalunkową (obecnie lakierowaną), od wewnątrz – lakierowaną.

Wejście do meczetu wyłożone jest polbrukiem. Działka na której zbudowano meczet ma powierzchnię 44 arów, porośnięta jest lipami, klonami i topolami i ogrodzona metalową siatką. Brama wejściowa ma kształt półkolisty, jest koloru zielonego i jest zawsze otwarta. Przy meczecie znajdują się w ziemi fundamenty po niezrealizowanej rozbudowie meczetu. Pod ziemią mieszczą się przeciwpożarowe zbiorniki wodne[3].

Przypisy

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. podlaskiego. [dostęp 2010-02-01].
  2. Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 22 października 2012 (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 1275)
  3. 3,0 3,1 3,2 Artur Konopacki: Bohoniki – Meczet. Świat Islamu. [dostęp 27 lipca 2009].
  4. W pierwszy piątek miesiąca, liczony od nowiu księżyca, a nie wg kalendarza gregoriańskiego.
  5. Po remoncie w 2006 ściany mają kolor naturalnego drewna i taki ma pozostać.
  6. Do 1985 – blachą ocynkowaną, wymiana gontu na nowy w 2005.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rąkowski Grzegorz: Polska egzotyczna I. Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 2005. ISBN 83-89188-37-6
  • Podlaski Szlak Tatarski – Bohoniki. Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w Bohonikach przy pomocy finansowej Starosty Sokólskiego, Bohoniki 2006. ISBN 83-922665-2-8