Westerplatte

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy Westerplatte w Gdańsku. Zobacz też: inne znaczenie tej nazwy.

Westerplatte po zakończeniu walk

Półwysep Westerplatte dziś

Pomnik Obrońców Wybrzeża

Tablica w Kościele Mariackim w Gdańsku

Wartownia nr 1

Wnętrze wartowni nr 1

Ruiny budynku koszar

"Nigdy Więcej Wojny"

Gdansk Nowy Port – zdjęcie satelitarne Landsat
Na zdjęciu zaznaczono m.in. teren Westerplatte (nr 1)

Makieta

Widok z góry

Pomnik widziany z przystani promowej

Westerplatte – półwysep w Gdańsku, przy ujściu Martwej Wisły.

W latach 1926-39 na terenie półwyspu funkcjonowała Wojskowa Składnica Tranzytowa, której obrona we wrześniu 1939 stała się jednym z najbardziej znanych symboli polskiego oporu. Walczyła samotnie, jedynie źródła niemieckie podają o ataku żywych torped na stanowiska ostrzeliwujące Westerplatte z Nowego Portu

Obecnie w parku stoi Pomnik Obrońców Wybrzeża. Ma on 25 metrów wysokości (nie licząc podstawy, którą jest 20-metrowy kopiec). Pomnik ten, swoim kształtem przypomina wyszczerbiony bagnet wbity w ziemię.

[edytuj] Historia

w maju 1734 wylądował tu 2,5 tysięczny francuski korpus interwencyjny hrabiego Ludwika de Plélo (który sam tam zginął) próbujący przełamać oblężenie Gdańska przez Rosjan w czasie wojny o sukcesję polską.
14 marca 1924 – Rada Ligi Narodów przyznaje Polsce teren na półwyspie Westerplatte, u ujścia kanału portowego do morza, naprzeciw przedmieścia Nowy Port.
31 października 1925 – obszar na terenie Wolnego Miasta Gdańska na półwyspie Westerplatte zostaje oficjalnie przekazany w bezterminowe i bezpłatne użytkowanie Polsce.
7 grudnia 1925 – Liga Narodów przyznała Polsce prawo do utrzymania straży wojskowej na Westerplatte.
18 stycznia 1926 o godz. 14.00 przybył na trałowcu ORP Mewa pierwszy oddział i rozpoczął pełnienie służby wartowniczej
25 sierpnia 1939 – przybycie z rzekomo kurtuazyjną wizytą niemieckiego pancernika szkolnego Schleswig-Holstein do Gdańska (w rzeczywistości dobrze uzbrojonego okrętu przygotowanego do ataku na Westerplatte).
- 1-7 września 1939 – obrona pod dowództwem mjr. Henryka Sucharskiego (od 2 do 7 września dowodził zastępca kpt. Franciszek Dąbrowski)
10 października 1939 – przewiezienie przez hitlerowców na Westerplatte polskich więźniów w celu uporządkowania terenu po walkach
marzec 1940 formalne utworzenie na Westerplatte podobozu (Abteilung Aussenstelle) obozu koncentracyjnego w Stutthofie. Jego komendantami byli: SS-Hauptsturmführer Franz Christoffel, SS-Untersturmführer Paul Ehle i SS-Untersturmführer Kurt Mathesius.
maj 1941 zakończenie prac rozbiórkowych na Westerplatte (rozebranie koszar) przez ostatnią grupę więźniów i rozwiązanie podobozu.
wiosna 1946 – rozpoczęcie rozminowywania terenu na Westerplatte
1946 – na miejscu Wartowni nr 5 ustawiono krzyż i tablicę z nazwiskami poległych tworząc symboliczny cmentarz poległych
2 lipca 1962 – usunięcie krzyża i postawienie na jego miejscu czołgu T-34 z 1945
9 października 1966 – odsłonięcie Pomnika Obrońców Wybrzeża
12 czerwca 1987 – spotkanie papieża Jana Pawła II na Westerplatte z 38 westerplatczykami i młodzieżą

[edytuj] Wydawnictwa, publikacje, multimedia

Film autorstwa Stanisława Różewicza z 1967,
Film dokumentalny wyprodukowany w Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi ze zlotu obrońców Westerplatte w 1988 w Gdańsku z udziałem 30 westerplatczyków,
Lwy Westerplatte Film dokumentalny autorstwa Krzysztofa Pulkowskiego z 1997
książka Zbigniewa Flisowskiego Tu na Westerplatte, Warszawa 1969,
książka Melchiora Wańkowicza Westerplatte, Warszawa 1959,
książka Rafała Witkowskiego, Westerplatte. Historia i dzień dzisiejszy, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1977,
Album Stanisławy Górnikiewicz,
Paradokumentalny komiks wojenny Westerplatte: Załoga śmierci Mariusza Wójtowicz-Podhorskiego i Krzysztofa Wyrzykowskiego,
Gra java,