Bombardowanie Frampola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bombardowanie Frampola
II wojna światowa, Kampania wrześniowa 1939
Czas 13 września 1939
Miejsce Frampol
Terytorium II Rzeczpospolita
Przyczyna Nalot eksperymentalny
Wynik Zniszczenie miasta
Strony konfliktu
 III Rzesza  Polska
Siły
12-125 Do17 Brak
Straty
Brak Zniszczenie miasta. Kilkanaście do 1500 ofiar śmiertelnych
Kampania wrześniowa (1 IX – 6 X 1939)

Wybrzeże i Bałtyk (Westerplatte • Gdańsk • Kępa Oksywska • Hel) • granica państwa • Boża Góra • Żory • Krojanty • Chojnice • Lasy Królewskie • Mokra (1 IX) • Pszczyna (1–2 IX) • Częstochowa • Wyry • Mława (1–3 IX) • Grudziądz (1–4 IX) • Bory Tucholskie (1–5 IX) • Jordanów (2 IX) • Węgierska Górka (2–3 IX) • Bukowiec (3 IX) • Borowa Góra (3–6 IX) • Rajsko (4 IX) • Różan (4–6 IX) • Piotrków (5–6 IX) • Tomaszów Mazowiecki (6 IX) • Pułtusk (6–7 IX) • Łódź (6–8 IX) • Łomża • Wizna (7–10 IX) • Wola Cyrusowa (8 IX) • Barak (8 IX) • Iłża (8–9 IX) • Nowogród (8–10 IX) • Warszawa (8–28 IX) • Bzura (9–22 IX) • Jarosław (10–11 IX) • Kałuszyn (11/12 IX) • Przemyśl (11–14 IX) • Brwinów (12 IX) • Lwów (12–22 IX) • Mińsk Mazowiecki (13 IX) • Sochaczew (13–16 IX) • Boratycze (14 IX) • Brześć (14–17 IX) • Modlin (14–29 IX) • Jaworów (15–16 IX) • Hajnówka (17 IX) • Krasnystaw • Kobryń (17–18 IX) • Lasy janowskie (17–20 IX) • Tomaszów Lubelski (17–20 IX i 22–27 IX) • Wilno (18–19 IX) • Wólka Węglowa (19 IX) • Grodno (20–22 IX) • Palmiry (21 IX) • Łomianki (22 IX) • Cześniki (22 IX) • Krasnobród (23 IX) • Husynne (24 IX) • Władypol (26–27 IX) • Szack (28–29 IX) • Parczew (29–30 IX) • Wytyczno (1 X) • Kock (2–6 X)

Bombardowanie Frampola miało miejsce podczas kampanii wrześniowej; jest ono często przywoływane jako przykład nieuzasadnionego terroru niemieckiego lotnictwa.

Przebieg nalotu[edytuj | edytuj kod]

Miasto zostało zniszczone 13 września 1939 około godz. 15 przez bombowce 8 Korpusu Lotniczego Luftwaffe Wolframa von Richthofena.

Według Pawła Puzio[1] i Ryszarda Jasińskiego[2] w mieście nie znajdowały się żadne cele wojskowe, nalot miał na celu ocenę skuteczności taktyki bombardowania w warunkach polowych.

9 września samolot zwiadowczy wykonał zdjęcia Frampola[1]. Miasto było celem drobnych nalotów 8, 11 i 12 września. Zdaniem Normana Daviesa, Roberta Horbaczewskiego i Pawła Puzia, Niemcy zdecydowali się wykorzystać unikatową zabudowę miasta. Frampol, ze swoim bardzo regularnym planem ulic i największym rynkiem w Europie, przypominał swoistą tarczę strzelecką[3][2]. Regularna zabudowa miasta umożliwiała trening i ocenę skuteczności bombardowania, w szczególności z użyciem nowych bomb zapalających (na bazie tlenku żelaza i aluminium)[4][1][2]. Dodatkowo, Frampol nie miał żadnej obrony przeciwlotniczej[1][2]. Według naocznych świadków, przed nalotem do miasta mogli też przybyć agenci niemieckiej V kolumny, którzy dodatkowo na rogach rynku rozłożyli krzyże z białego płótna[1][2].

Istnieją spore rozbieżności co do liczby samolotów niemieckich - źródła podają od 4 do 125[3][5]. Samoloty leciały na wysokości 1000 m, z prędkością 200 km/h[2][1]. Zrzucono bomby burzące i zapalające[5]. Na skutek bombardowania w mieście były ofiary, jednak nieliczne (do 10 osób), gdyż mieszkańcy spodziewali się nalotu i mieli zawczasu przygotowane schrony i plany ucieczki[5][1][2]. Spłonęło jednak od 60%[6][5] do 90%[7] budynków. Norman Davies opisuje kilkugodzinny nalot 125 Dornierów, które w celach treningowych zrzuciły 700 ton bomb zabijając niemal połowę (1500) mieszkańców; następnie niemieckie myśliwce ćwiczyły w strzelaniu do uciekającej ludności cywilnej[3].

Niemiecki pisarz Wolfgang Schreyer tak opisał planowe bombardowanie miasta przez Luftwaffe w książce Augen am Himmel wydanej w 1968 r.:

Quote-alpha.png
Frampol został wybrany jako eksperymentalny obiekt, ponieważ bombowce, latające przy małej prędkości, nie były zagrożone przez ogień przeciwlotniczy. Również centralnie położony ratusz był idealnym punktem orientacyjnym dla załogi. Patrzyliśmy na możliwość zorientowania po widocznych oznakach, a także wielkości miejscowości, co zagwarantowało, że bomby spadają na Frampol. Z jednej strony ułatwiło to próbę, z drugiej strony potwierdziło skuteczność stosowanych bomb[8].

Kilka dni po nalocie, 18 września, nad miastem przeleciał niemiecki samolot zwiadowczy. Zrobione wówczas zdjęcia poddano analizie skuteczności i rozrzutu bombardowania[1][2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Paweł Puzio, Żywy poligon Luftwaffe, "Dziennik Wschodni", 5 września 2009
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Robert Horbaczewski, Jak bombardowano Frampol
  3. 3,0 3,1 3,2 Norman Davies, Europa Walczy, str. 378
  4. Dariusz Tyminski i Grzegorz Slizewski, "13 September 1939, the town of Frampol", w: Poland 1939 – The Diary of Luftwaffe Atrocities.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 FRAMPOL – KALENDARIUM
  6. Frampol Gmina Page
  7. Historia Frampola
  8. Schreyer, Wolfgang: Die Piratenchronik. Augen am Himmel: Eine Piratenchronik 1968

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski et al. (1979). Wojna obronna Polski 1939. Warsaw, Wydawnictwo MON. ISBN 8311063141.
  • Świerkowski R., Zagłada miasteczka, Perspektywy;, nr 35/1977, s.8-11, KUL, Sygn. V-15456/9

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]