Podolska Brygada Kawalerii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podolska Brygada Kawalerii
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 6 Samodzielna Brygada Kawalerii
Dowódcy
Ostatni płk dypl. Leon Strzelecki
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Stanisławów
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk kawaleria
Podległość Armia „Poznań”

Podolska Brygada Kawalerii (Podol. BK) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego II RP.

W 1924 VI Brygada Jazdy przeformowana została w 6 Samodzielną Brygadę Kawalerii. 1 kwietnia 1937 brygada przemianowana została na Podolską Brygadę Kawalerii.

Organizacja pokojowa w latach 1937 - 1939[edytuj]

Obsada personalna dowództwa[edytuj]

Dowódcy brygady
Szefowie sztabu
I Oficerowie sztabu
II Oficerowie sztabu brygady
  • por. kaw. Stefan Świejkowski (1924)

Udział w kampanii wrześniowej 1939 roku[edytuj]

Kamień Ułanów Jazłowieckich w Puszczy Kampinoskiej
 Osobny artykuł: Kampania wrześniowa.

Podolska Brygada Kawalerii pod dowództwem płk. dypl. Leona Strzeleckiego zgodnie z pierwotnymi zamiarami miała być w składzie Armii "Łódź" gen. dyw. Juliusza Rómmla, ale ostatecznie skierowano ją do Armii „Poznań” gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby.

1 września przybyła na obszar operacyjny Armii. Przez pierwsze dni września Brygada była w odwrocie wraz z resztą Armii bez styczności z Niemcami. 6 września Brygada osiągnęła Kleczew, a 7 września stała w rejonie Sompolna, skąd następnie została przesunięta w rejon Dąbia nad Nerem. Od 8 września brała udział w bitwie nad Bzurą, początkowo jako osłona prawego skrzydła wojsk polskich, działając w kierunku Uniejowa. 9 września zdobyła Wartkowice i Parzęczew, dzięki czemu opanowała główną linię łączności i zaopatrzenia niemieckiego X Korpusu gen. art. Wilhelma von Ulexa. 11 września Armia "Poznań", kontynuując natarcie siłami 25 Dywizji Piechoty gen. bryg. Franciszka Altera i Podolskiej BK, walczyła na południowy zachód od Łęczycy z nadchodzącą niemiecką 221 Dywizją Piechoty gen. por. Johanna Pflugbeila. W następnych dniach Brygada przeciwdziałała kontratakowi 221 DP w kierunku na Wartkowice. Po wycofaniu się 17 września z południowego brzegu Bzury w Witkowicach, Brygada przebijała się do Puszczy Kampinoskiej. 20 września wraz z elementami Wielkopolskiej Brygady Kawalerii i Pomorskiej Brygady Kawalerii przebiła się przez Palmiry do Warszawy. W czasie tych walk szarżę pod Wólką Węglową przeprowadził 14. Pułk Ułanów Jazłowieckich. Z tych brygad kawalerii 23 września sformowano Zbiorczą Brygadę Kawalerii gen. bryg. Romana Abrahama. Walczyła ona w obronie Warszawy do jej kapitulacji 28 września.

Pozycje wojsk polskich 16/17.09.1939
Polozenie 17 09 1939.png
Polozenie 17 09 1939 t.png

Organizacja wojenna i obsada personalna brygady 1 września 1939[edytuj]

  • Dowództwo
    • dowódca – płk dypl. kaw. Leon Strzelecki
    • szef służby sprawiedliwości - mjr aud. dr Feliks Serbeński
    • oficer ordynansowy - por. inż. Władysław Przybysławski
  • Sztab
    • szef sztabu – ppłk dypl. Witold Święcicki
    • oficer operacyjny - rtm. dypl. Stanisław Łubieński
    • oficer informacyjny - kpt. dypl. Marian Winogrodzki
    • dowódca łączności - mjr Ferdynand Beck
    • kwatermistrz – mjr dypl. kaw. Grzegorz Dobrowolski-Doliwa
    • szef intendentury - kpt. int. Ludwik Haslinger
    • szef sanitarny - kpt. lek. Franciszek Jakubczak
    • szef służby weterynaryjnej - mjr lek. wet. Mieczysław Zagajewski
    • komendant Kwatery Głównej – rtm. Stanisław Muszyński
  • Szwadron Sztabowy – dowódca por. Niemirowski

Działania brygady wspierał przydzielony do niej I pluton 36 Eskadry Obserwacyjnej pod dowództwem por. obs. Jana Szyszki.

Na obszarze krajowym podporządkowanym Ministrowi Spraw Wojskowych sformowany został Ośrodek Zapasowy Kawalerii "Stanisławów". Ośrodek zmobilizował 6 Pułk Ułanów w Stanisławowie (w przypadku wojny z ZSRR ośrodek miał być mobilizowany w Kraśniku). Zadaniem ośrodka była szkolenie rezerwistów i uzupełnianie nimi oddziałów Podolskiej BK.

Obsada personalna OZ Kaw. "Stanisławów"

  • dowódca ośrodka - płk Tadeusz Kazimierz Kurnatowski
  • I zastępca dowódcy - ppłk Włodzimierz Gilewski
  • II zastępca dowódcy - mjr Karol Dillenius
  • dowódca nadwyżek 14 puł. - mjr Stefan Starnawski
  • dowódca nadwyżek 6 dak - kpt. Stanisław Szewalski

Tradycje[edytuj]

Tradycje Podolskiej BK kultywowała 6 Brygada Kawalerii Pancernej ze Stargardu.

Przypisy

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 11 marca 1926 roku, s. 83.
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 34 z 25 sierpnia 1926 roku, s. 278.
  3. O kawalerii polskiej XX wieku s. 66

Bibliografia[edytuj]

  • Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, , uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975
  • Marian Winogrodzki, Podolska Brygada Kawalerii w działaniach wojennych 1939 r., cz. I Mobilizacja, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (129), Warszawa 1989, s. 326-342.
  • Bogusław Polak: Lance do boju: szkice historyczne z dziejów jazdy wielkopolskiej X wiek – 1945 r.. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 251-252. ISBN 83-03-01373-4.