Podolska Brygada Kawalerii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podolska Brygada Kawalerii
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 6 Samodzielna Brygada Kawalerii
Dowódcy
Ostatni płk dypl. Leon Strzelecki
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Stanisławów
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk kawaleria
Podległość Armia „Poznań”
Podolska BK w 1938

Podolska Brygada Kawalerii (Podol. BK) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego II RP.

W 1924 VI Brygada Jazdy przeformowana została w 6 Samodzielną Brygadę Kawalerii. 1 kwietnia 1937 brygada przemianowana została na Podolską Brygadę Kawalerii.

Organizacja pokojowa w latach 1937 - 1939[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna dowództwa[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy brygady
Szefowie sztabu
I Oficerowie sztabu
Obsada personalna w 1939 roku

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[13][a]

  • dowódca brygady – gen. bryg. Juliusz Kleeberg
  • szef sztabu – ppłk dypl. Witold II Święcicki
  • I oficer sztabu – rtm. dypl. Stanisław Łubieński
  • II oficer sztabu – rtm. adm. (kaw.) Stanisław Kiczan
  • dowódca łączności – mjr Ferdynand Stanisław Beck
  • oficer intendentury – kpt. int. Ludwik Józef Jan Haslinger

Udział w kampanii wrześniowej 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Kamień Ułanów Jazłowieckich w Puszczy Kampinoskiej
 Osobny artykuł: Kampania wrześniowa.

Podolska Brygada Kawalerii pod dowództwem płk. dypl. Leona Strzeleckiego zgodnie z pierwotnymi zamiarami miała być w składzie Armii „Łódź” gen. dyw. Juliusza Rómmla, ale ostatecznie skierowano ją do Armii „Poznań” gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby.

1 września przybyła na obszar operacyjny Armii. Przez pierwsze dni września Brygada była w odwrocie wraz z resztą Armii bez styczności z Niemcami. 6 września Brygada osiągnęła Kleczew, a 7 września stała w rejonie Sompolna, skąd następnie została przesunięta w rejon Dąbia nad Nerem. Od 8 września brała udział w bitwie nad Bzurą, początkowo jako osłona prawego skrzydła wojsk polskich, działając w kierunku Uniejowa. 9 września zdobyła Wartkowice i Parzęczew, dzięki czemu opanowała główną linię łączności i zaopatrzenia niemieckiego X Korpusu gen. art. Wilhelma von Ulexa. 11 września Armia „Poznań”, kontynuując natarcie siłami 25 Dywizji Piechoty gen. bryg. Franciszka Altera i Podolskiej BK, walczyła na południowy zachód od Łęczycy z nadchodzącą niemiecką 221 Dywizją Piechoty gen. por. Johanna Pflugbeila. W następnych dniach Brygada przeciwdziałała kontratakowi 221 DP w kierunku na Wartkowice. Po wycofaniu się 17 września z południowego brzegu Bzury w Witkowicach, Brygada przebijała się do Puszczy Kampinoskiej. 20 września wraz z elementami Wielkopolskiej Brygady Kawalerii i Pomorskiej Brygady Kawalerii przebiła się przez Palmiry do Warszawy. W czasie tych walk szarżę pod Wólką Węglową przeprowadził 14 pułk Ułanów Jazłowieckich. Z tych brygad kawalerii 23 września sformowano Zbiorczą Brygadę Kawalerii gen. bryg. Romana Abrahama. Walczyła ona w obronie Warszawy do jej kapitulacji 28 września.

Pozycje wojsk polskich 16/17.09.1939
Polozenie 17 09 1939.png
Polozenie 17 09 1939 t.png

Organizacja wojenna brygady we wrześniu 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Działania brygady wspierał przydzielony do niej I pluton 36 eskadry obserwacyjnej pod dowództwem por. obs. Jana Szyszki.

Na obszarze krajowym podporządkowanym Ministrowi Spraw Wojskowych sformowany został Ośrodek Zapasowy Kawalerii „Stanisławów”. Ośrodek zmobilizował 6 pułk Ułanów w Stanisławowie (w przypadku wojny z ZSRR ośrodek miał być mobilizowany w Kraśniku). Zadaniem ośrodka była szkolenie rezerwistów i uzupełnianie nimi oddziałów Podolskiej BK.

Obsada personalna OZ Kaw. „Stanisławów”

  • dowódca ośrodka - płk Tadeusz Kazimierz Kurnatowski
  • I zastępca dowódcy - ppłk Włodzimierz Gilewski
  • II zastępca dowódcy - mjr Karol Dillenius
  • dowódca nadwyżek 14 puł - mjr Stefan Starnawski
  • dowódca nadwyżek 6 dak - kpt. Stanisław Szewalski

Obsada personalna Kwatery Głównej w 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

  • dowódca brygady – płk dypl. kaw. Leon Strzelecki
  • szef służby sprawiedliwości - mjr aud. dr Feliks Serbeński
  • oficer ordynansowy - por. inż. Władysław Przybysławski
  • szef sztabu – ppłk dypl. kaw. Witold Święcicki
  • oficer operacyjny - rtm. dypl. Stanisław Łubieński
  • oficer informacyjny - kpt. dypl. Marian Winogrodzki
  • dowódca łączności - mjr Ferdynand Beck
  • kwatermistrz – mjr dypl. kaw. Grzegorz Dobrowolski-Doliwa
  • szef intendentury - kpt. int. Ludwik Haslinger
  • szef sanitarny - kpt. lek. Franciszek Jakubczak
  • szef służby weterynaryjnej - mjr lek. wet. Mieczysław Zagajewski
  • komendant Kwatery Głównej – rtm. Stanisław Muszyński
  • dowódca szwadronu sztabowego – dowódca por. Niemirowski

Tradycje[edytuj | edytuj kod]

Tradycje Podolskiej BK kultywowała 6 Brygada Kawalerii Pancernej ze Stargardu.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 100.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 46 z 23 listopada 1922 roku, s. 850.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 129 z 1 grudnia 1925 roku, s. 698.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 342.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 364.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 107.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 286.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 420.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 421.
  10. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 10.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku, s. 83.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 34 z 25 sierpnia 1926 roku, s. 278.
  13. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 543.
  14. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  15. O kawalerii polskiej XX wieku s. 66

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
  • Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, , uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975
  • Marian Winogrodzki, Podolska Brygada Kawalerii w działaniach wojennych 1939 r., cz. I Mobilizacja, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (129), Warszawa 1989, s. 326-342.
  • Bogusław Polak: Lance do boju: szkice historyczne z dziejów jazdy wielkopolskiej X wiek – 1945 r.. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 251-252. ISBN 83-03-01373-4.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.