Flunitrazepam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flunitrazepam
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C16H12FN3O3
Masa molowa 313,28 g/mol
Wygląd biały lub żółtawy krystaliczny proszek
Identyfikacja
Numer CAS 1622-62-4
PubChem 3380[1]
DrugBank DB01544[2]
Podobne związki
Podobne związki nitrazepam, klonazepam
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N05 CD03
Legalność w Polsce substancja psychotropowa grupy III-P

Flunitrazepamzwiązek organiczny, pochodna benzodiazepiny zsyntetyzowana w 1962 roku przez absolwenta Uniwersytetu Jagiellońskiego Leona Sternbacha (1908–2005). Opatentowany w roku 1970. Próby kliniczne rozpoczęto w roku 1972, natomiast wprowadzono do lecznictwa w 1975 roku (Szwajcaria) pod nazwą handlową Rohypnol przez koncern farmaceutyczny Hoffmann-La Roche początkowo w Europie, a od 1980 r. do lecznictwa światowego. W 1984 roku preparat wprowadzono do polskiego lecznictwa[5]. W szczytowym okresie Rohypnol był dostępny w ponad 80 krajach[6][7].

Flunitrazepam klinicznie odznacza się bardzo silnym działaniem hipnotycznym (nasennym). Wykazuje także działanie sedatywne, anksjolityczne, miorelaksacyjne oraz względnie słabe (w porównaniu z klonazepamem) przeciwdrgawkowe[8]. Spośród innych związków z tej grupy chemicznej wyróżnia się dużą siłą działania, np. jego działanie jest ok. 10 razy silniejsze niż diazepamu[9]. Wykazuje duże powinowactwo do ośrodkowego receptora benzodiazepinowego. Stosowany jest w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi oraz jako lek nasenny w klinicznie poważnych zaburzeniach snu, w których inne leki są przeciwwskazane lub nieskuteczne[10]. Podany doustnie w jednorazowej dawce 2 mg wywołuje w ciągu 20 minut długotrwały sen (7–8 godzin)[11]. Objawy zatrucia flunitrazepamem obejmują odhamowanie zachowań i obniżenie stanu świadomości, które może gwałtownie postępować aż do śpiączki[12].

Metabolizm[edytuj | edytuj kod]

Flunitrazepam jest bardzo łatwo wchłaniany z przewodu pokarmowego, osiągając po 60–70 minutach maksymalne stężenie we krwi. Okres półtrwania wynosi 16–35 h. Silnie wiąże się z białkami osocza krwi (78%), uzyskując objętość dystrybucji 3–5 l/kg. Związek jest intensywnie metabolizowany w ustroju (zaledwie 0,2% przyjętej dawki jest wydalane w formie niezmienionej) poprzez redukcję w wątrobie grupy nitrowej do aminowej, z wytworzeniem głównego metabolitu 7-aminoflunitrazepamu ulegającego dalszym, wielorakim szlakom metabolicznym – przemianie do 7-acetamidoflunitrazepamu (poprzez acetylację), desmetyloflunitrazepamu (poprzez N-demetylację), 3-hydroksyflunitrazepamu (poprzez 3-hydroksylację). Metabolity z grupą hydroksylową ulegają sprzęganiu z kwasem glukuronowym do odpowiednich glukuronianów[9].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Po połączeniu z alkoholem powoduje trwającą kilka godzin amnezję. Ta właściwość flunitrazepamu sprawia, że bywa on używany w celach przestępczych jako składnik pigułki gwałtu. Z tego powodu w wielu krajach został wycofany z lecznictwa, a w tych których pozostał zaostrzono nad nim kontrolę (np. w Holandii i Niemczech jest dostępny wyłącznie na receptę narkotyczną – Rp.w) oraz wycofano z obrotu tabletki w dawce 2 mg, wprowadzając w zamian mniejszą dawkę 0,5 mg.[13]

Tabletki Rohypnolu produkowane przed 1997 rokiem były niepowlekane, koloru białego, co ułatwiało ich podstępne podanie, np. w drinkach. Z tego względu w 1998 roku ówczesny producent (Roche) opracował nową postać farmaceutyczną tabletek powlekanych, dodając do ich rdzenia niebieski barwnik (indygotynę)[14]. Jednak w niektórych krajach (m.in. w Belgii) są dostępne generyczne preparaty flunitrazepamu w niepowlekanych i niebarwionych tabletkach w dawce 2 mg. Dawniej Rohypnol był produkowany także w dawce 5 mg (tabletki), którą szybko wycofano z produkcji oraz w ampułkach (iniekcje dożylne) 2 mg oraz w czopkach 1 mg i 2 mg.[15][16]

W 2013 roku koncern Roche zakończył globalnie produkcję Rohypnolu, odsprzedając licencję na lek innym producentom – Cheplapharm GmbH (Niemcy), Eisai Co., Ltd. (Japonia), CPS Cito Pharma Services GmbH (Szwajcaria)[17][18]

W USA flunitrazepam wycofano z lecznictwa 1996 r. Został zaklasyfikowany jako substancja o dużym potencjale nadużycia i braku zastosowań medycznych[19].

Preparaty – Polska[edytuj | edytuj kod]

Do 2006 roku preparat był w Polsce zarejestrowany i dostępny w aptekach pod nazwą handlową: Rohypnol[20]. Obecnie brak preparatów zawierających flunitrazepam zarejestrowanych w Polsce[21].

W Polsce flunitrazepam należy do wykazu środków psychotropowych w grupie III-P.

Preparaty dostępne w krajach UE[edytuj | edytuj kod]

  • Rohypnol, tabletki powlekane / Cheplapharm Arzneimittel GmbH – Niemcy[22][23]

W Polsce dostępny w aptekach wyłącznie w trybie importu docelowego[24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Rzewuska: Leczenie zaburzeń psychicznych. Wyd. 3. Warszawa: PZWL, 2006. ISBN 83-200-3354-3.

Przypisy

  1. Flunitrazepam (CID: 3380) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b Flunitrazepam (DB01544) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. Flunitrazepam (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine. [dostęp 2011-12-28].
  4. a b Department of Chemistry, The University of Akron: Flunitrazepam (ang.). [dostęp 2011-12-28].
  5. USL (1984)
  6. Erika M Alapi and Janos Fischer. Table of Selected Analogue Classes. Part III of Analogue-based Drug Discovery Eds Janos Fischer, C. Robin Ganellin. John Wiley & Sons, 2006 ​ISBN 9783527607495Pg 537 which refers to US patent 3,116,203 Oleaginous systems
  7. Jenny Bryan for The Pharmaceutical Journal, Landmark drugs: The discovery of benzodiazepines and the adverse publicity that followed, 18.09.2009.
  8. Pharmindex – Apteka 2002 r. – str. 936
  9. a b Bogdan Szukalski, Marta Bykas-Strękowska, Dariusz Błachut, Ewa Taracha. Flunitrazepam – benzodiazepina wykorzystywana w celach przestępczych. Identyfikacja metodą chromatografii gazowej ze spektrometrią mas (GC/MS). „Alkoholizm i Narkomania”. 15 (3), s. 355–365, 2002. [dostęp 2017-05-16]. 
  10. Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia – podstawy farmakoterapii: podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 1569. ISBN 8320033527.
  11. Leki Współczesnej Terapii – J.K.Podlewski, A.Chwalibogowska-Podlewska 1978 r. – pierwszy polski opis flunitrazepamu.
  12. Schwartz RH., Milteer R., LeBeau MA. Drug-facilitated sexual assault ('date rape'). „Southern Medical Journal”. 6 (93), s. 558–561, 2000. DOI: 10.1097/00007611-200006000-00002. PMID: 10881768. 
  13. Fünfundzwanzigste Verordnung zur Änderung betäubungsmittelrechtlicher Vorschriften. Verordnung der Bundesregierung, Bundesrat Drucksache 130/11 vom 3. März 2011.
  14. Kiss, B et al. Assays for Flunitrazepam. Chapter 48 in Neuropathology of Drug Addictions and Substance Misuse Volume 2: Stimulants, Club and Dissociative Drugs, Hallucinogens, Steroids, Inhalants and International Aspects. Editor, Victor R. Preedy. Academic Press, 2016 ​ISBN 9780128003756Page 513ff
  15. Rohypnol® / Rohypnols® / Rohypnole® (Flunitrazepam) 2mg 30tabs, Roche, www.steroidportal.com [dostęp 2017-11-23] (ang.).
  16. http://www.apotheekvandijck.be/producten/flunitrazepam-e-g-10-tabl-1-mg?brandId=179
  17. News Release | Eisai Co., Ltd, www.eisai.com [dostęp 2017-11-23] (ang.).
  18. Rohypnol, Filmtabletten - compendium.ch, compendium.ch [dostęp 2017-11-23].
  19. Center for Substance Abuse Research at the University of Maryland Flunitrazepam (Rohypnol) Last Updated on Tuesday, October 29, 2013
  20. Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych i Materiałów Medycznych 2006 r – s. 712 – preparat w ówczesnym czasie zarejestrowany w PL
  21. Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2014-11-09]. (pol.)
  22. Suchergebnisse für Produkte mit "rohypnol" | arzneimittel-datenbank.de
  23. Cheplapharm :: Arzneimittel, cheplapharm.webjazz.de [dostęp 2017-11-23].
  24. Rohypnol, tabletki powlekane, 1 mg, 10 tabl., ulotka, zamienniki, interakcje, www.osoz.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.