Montana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy stanu w USA. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Montana
State of Montana
stan
41. stan od 8 listopada 1889
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Złoto i srebro (Oro y plata)
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Helena
Kod ISO 3166-2 US-MT
Gubernator Steve Bullock (D)
Powierzchnia 380 831[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

1 050 493[2]
• gęstość 2,39 os./km²
Strefa czasowa UTC-07:00
UTC-06:00
Języki urzędowe angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone

Montana (wymowa:/mɒnˈtænə/ i) – stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, przy granicy z Kanadą.

Nazwa prawdopodobnie pochodzi od hiszpańskiego słowa „montaña”, które znaczy „góra”. Chociaż Montana kojarzona jest przede wszystkim z położonymi na jej obszarze górami, około 60% terytorium stanu pokrywa preria, wchodząca w skład Wielkich Równin. Region nazywany jest Stanem Skarbów, Krainą lśniących gór i Krainą wielkiego nieba. Montana jest czwartym co do wielkości stanem Stanów Zjednoczonych, co w połączeniu ze stosunkowo małym zaludnieniem plasuje ją wśród regionów o wyjątkowo niskiej gęstości zaludnienia. Gospodarka Montany bazuje na rolnictwie, górnictwie i przemyśle drzewnym. Duże znaczenie ma także rozwinięta turystyka. W Montanie znajduje się Park Narodowy Glacier oraz północny, niewielki fragment Parku Narodowego Yellowstone. Przez stan przechodzi wododział kontynentalny Ameryki[3].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Jezioro St. Mary’s Lake w Parku Narodowym Glacier
Piramida wieku
Mapa Montany

Z powierzchnią równą 376 978 km², Montana jest czwartym co do wielkości stanem Stanów Zjednoczonych (po Alasce, Teksasie i Kalifornii). Montana graniczy od północy z kanadyjskimi prowincjami Kolumbia Brytyjska, Alberta oraz Saskatchewan, od wschodu z Północną Dakotą i Południową Dakotą, od południa z Wyoming, od południowego zachodu i zachodu z Idaho.

Na zachodzie stanu dominują wysokie, skaliste góry stanowiące podział kontynentalny Ameryki, zaś na wschodzie rozległe równiny. Góry leżące w Montanie należą do Gór Skalistych, a właściwie ich północnej części (ang. Northern Rocky Mountains). Główne rzeki Montany to Missouri, Milk, Flathead i Yellowstone.

W Montanie znajduje się kilka rezerwatów indiańskich:

  • Fort Peck Indian Reservation
  • Northern Cheyenne Indian Reservation
  • Crow Indian Reservation
  • Rocky Boys Indian Reservation
  • Blackfeet Indian Reservation
  • Flathead Indian Reservation

Historia[edytuj | edytuj kod]

Montana stała się integralną częścią Stanów zjednoczonych 26 maja 1864.

Montana była ostatnim silnym punktem oporu Indian przed kolonizatorami z Europy.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Montana liczy 989 415 mieszkańców, co oznacza wzrost o 87 220 (9,7%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,0% populacji, 21,8% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 18,1% to osoby mające 65 i więcej lat. 49,6% ludności stanu stanowią kobiety[4].

Język[edytuj | edytuj kod]

Najpowszechniej używanymi językami są[5]:

Rasy i pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Według spisu z 2010 roku, 89,1% mieszkańców stanowiła ludność biała (86,2% nie licząc Latynosów), 6,7% to rdzenna ludność Ameryki, 2,8% miało rasę mieszaną, 0,8% to Azjaci, 0,6% to Murzyni lub Afroamerykanie, 0,1% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 3,8% ludności stanu[4].

Największe grupy stanowią osoby pochodzenia niemieckiego (25,5%), irlandzkiego (13,9%), angielskiego (11,0%), norweskiego (9,4%), „amerykańskiego” (6,0%) i szkockiego (5,0%). Obecne są także duże grupy (ponad 10 tys.) osób pochodzenia francuskiego, włoskiego, szwedzkiego, meksykańskiego, polskiego, holenderskiego, duńskiego, walijskiego i rosyjskiego[6].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 2014 r.[7]:

Prawo i administracja[edytuj | edytuj kod]

Stolicą stanu Montana jest Helena. Obecnie funkcję gubernatora pełni demokrata Brian Schweitzer. Stan posiada dwóch przedstawicieli w senacie – demokratę Maxa Baucusa oraz republikanina Conrada Burnsa. Przedstawicielem Montany w kongresie Stanów Zjednoczonych jest Denny Rehberg (Partia Republikańska).

Główne miasta[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze miasta Montany to:

Informacje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-06].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Montana Population estimates, U.S. Department of Commerce [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Continental Divide, Mountain Ridge, North America (ang.). Encyclopædia Britannica. [dostęp 2018-01-18].
  4. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: Montana; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-01-26] (ang.).
  5. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-26].
  6. U.S. Census Bureau, 2016 American Community Survey 1-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-01-26] (ang.).
  7. Adults in Montana. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-01-16].
  8. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]