Nebraska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Ten artykuł dotyczy amerykańskiego stanu. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Nebraska
State of Nebraska
stan
37. stan od 1 marca 1867
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Equality before the law
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Lincoln
Kod ISO 3166-2 US-NE
Gubernator Pete Ricketts (R)
Powierzchnia 200 520 km²
Populacja (2000)
• liczba ludności

1 711 263
• gęstość 8,60 os./km²
Strefa czasowa UTC-6:00 i UTC-7:00
UTC-5:00 i UTC-6:00
Języki urzędowe angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Ziemia 41°30′N 100°00′W/41,500000 -100,000000
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Piramida wieku
Nebraska
Pieczęć Nebraski

Ten artykuł jest częścią serii:
Polityka stanu
Nebraska

Nebraska (wymowa:/nəˈbræskə/ i) – stan w środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych.

Nazwa pochodzi z języka Indian Oto i znaczy płaska woda, odnosząc się do rzeki Platte która przepływa przez stan.

Historia[edytuj | edytuj kod]

30 maja 1854 r. na mocy Ustawy o Kansas i Nebrasce powstało Terytorium Kansas i Terytorium Nebraski ze stolicą w Omaha.

Zaraz po wojnie secesyjnej, w 1867 r. Nebraska została uznana za 37 stan. W tym samym czasie stolica została przeniesiona z Omahy do miasta Lancaster, które zmieniło nazwę na Lincoln (na cześć prezydenta Abrahama Lincolna).

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W 2004 r. Produkt stanowy brutto wyniósł 68 miliardów dolarów, a miesięczny dochód brutto na osobę fizyczną 3 339 USD. W styczniu 2010 poziom bezrobocia w Nebrasce wynosił 4,6%.

Nebraska posiada bardzo dobrze rozwinięty sektor rolniczy i jest krajowym liderem w produkcji wołowiny, wieprzowiny, kukurydzy i soi.

Ważnymi sektorami gospodarki są również transport towarowy (kolejowy i drogowy), przemysł, telekomunikacja, informatyka i ubezpieczenia.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Nebraska graniczy ze stanem Dakota Południowa na północy, ze stanem Iowa na wschodzie, ze stanem Missouri na południowym wschodzie (granicą jest rzeka Missouri), ze stanem Kansas na południu, ze stanem Kolorado na południowym zachodzie i ze stanem Wyoming na zachodzie. Składa się z 93 hrabstw. Nebraska leży w dwóch strefach czasowych: większość hrabstw w UTC-6:00, a w Panhandle (zachodnia część stanu) UTC-7:00.

Stan Nebraska przecinają 3 rzeki z zachodu na wschód. Platte, powstająca z połączenia Platte Północnej i Platte Południowej, płynie przez centralną część stanu, Niobrara płynie przez północną część stanu, a Republican River płynie przez południową część stanu. Nebraska składa się z dwóch głównych form powierzchni: Wielkie Równiny i Równiny Centralne.

Największe miasta[edytuj | edytuj kod]

Największe miasta według spisu z roku 2004:

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2006 stan zamieszkuje 1 768 331 osób, co stanowi wzrost o 10 168 osób (0,6%) względem roku 2005 i o 57 066 osób (3,4%) względem roku 2000.

Nebraska posiada najwyższy współczynnik populacji czesko-amerykańskiej (4,9%) w kraju. Ponadto stan zamieszkuje 38,6% Amerykanów pochodzenia niemieckiego, 12,4% Amerykanów pochodzenia irlandzkiego, 9,6% Amerykanów pochodzenia brytyjskiego oraz 4,9% Amerykanów ze szwedzkim rodowodem.

89% miast stanu zamieszkuje mniej niż 3000 osób, setki miast zamieszkuje mniej niż 1000 osób. 53 z 93 hrabstw stanu zanotowało spadek populacji w latach 1990-2000, od 0,06% (Hrabstwo Froniter) do nawet 17,04% spadku (Hrabstwo Hitchcock).

Szkolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Wyższe uczelnie: University of Nebraska, Lincoln, University of Nebraska, Omaha, University of Nebraska, Kearney, University of Nebraska-Akademia Medyczna, Omaha, Creighton University, Omaha, Doane College, Crete, St. Elias School of Orthodox Theology, Seward.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Zróżnicowanie religijne w stanie (2008)[1]:

Największymi grupami religijnymi w 2010 roku, były[2]:

System polityczny[edytuj | edytuj kod]

Jest jedynym stanem, gdzie legislatura stanowa jest jednoizbowa (stanowy Senat został zlikwidowany w 1934 r.). Do maja 2009 roku był jedynym z 38 stanów, gdzie karę śmierci wykonywano nie poprzez śmiertelny zastrzyk, a krzesło elektryczne.

Władzę ustawodawczą sprawuje Legislatura Nebraski, licząca 49 członków wybieranych na cztery lata, przy czym co dwa lata odnawiana jest połowa składu. Na czele władzy wykonawczej stoi gubernator, pochodzący z przeprowadzanych co cztery lata wyborów bezpośrednich.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Nebraska ma bogatą historię kolejnictwa. Union Pacific Railroad, z siedzibą w Omaha, została zarejestrowana 1 lipca 1862 roku, przy uchwalaniu Pacific Railway Act.

Linie kolejowe w Nebrasce:

Linie towarowe:

  • Brandon Railroad (BRAN)
  • BNSF Railway (BNSF)
  • Canadian National Railway (CN) through subsidiary Chicago Central and Pacific Railroad (CC)
  • Canadian Pacific Railway (CP) through subsidiary Dakota, Minnesota and Eastern Railroad (DME)
  • Fremont Northwestern Railroad (FNW)
  • Iowa Interstate Railroad (IAIS)
  • Kansas City Southern Railway (KCS)
  • Nebkota Railway (NRI)
  • Nebraska Central Railroad (NCRC)
  • Nebraska Kansas Colorado Railway (NKCR)
  • Nebraska Northeastern Railway (NENE)
  • Nebraska Northwestern Railroad (NNW)
  • Omaha, Lincoln and Beatrice Railway (OLB)
  • Sidney and Lowe Railroad (SLGG)
  • Union Pacific Railroad (UP)

Linie pasażerskie:

  • Amtrak (AMTK)
  • Fremont and Elkhorn Valley Railroad
  • Omaha Zoo Railroad

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Autostrady międzystanowe w Nebrasce:

  • Interstate 76
  • Interstate 80
  • Interstate 129
  • Interstate 180
  • Interstate 480
  • Interstate 680

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy