Zagórów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Zagórów
Kościół św.Piotra i Pawła
Kościół św.Piotra i Pawła
Herb Flaga
Herb Zagórowa Flaga Zagórowa
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat słupecki
Gmina Zagórów
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1407
Burmistrz Wiesław Radniecki
Powierzchnia 3,44 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

3054
887 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 63
Kod pocztowy 62-410
Tablice rejestracyjne PSL
Położenie na mapie powiatu słupeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu słupeckiego
Zagórów
Zagórów
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Zagórów
Zagórów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zagórów
Zagórów
Ziemia 52°09′56″N 17°53′30″E/52,165556 17,891667
TERC
(TERYT)
4304123034
Urząd miejski
ul. Kościelna 4
62-410 Zagórów
Strona internetowa

Zagórów (niem. Hinterberg) – miasto w województwie wielkopolskim, powiecie słupeckim, położone nad rzeką Wartą, 16 kilometrów od Słupcy. Miasto jest siedzibą władz gminy Zagórów.

Według danych z 31 grudnia 2012 miasto liczyło 3054 mieszkańców[1].

Położone na skraju Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego. W Domu Kultury znajduje się biblioteka oraz kino. Na środku Dużego Rynku pomnik poświęcony poległym za Polskę w latach 19181920. Zgodnie z prawem nadanym miastu w XV wieku – w każdą środę odbywa się targ. Przez wiele pokoleń mieszkańcy Zagórowa słynęli z hodowli gęsi. Powstało na ten temat kilka reportaży telewizyjnych m.in. „Ludzie i gęsi” oraz „Uciec z Zagórowa”[2]. Obecnie hodowla gęsi stanowi marginalne źródło dochodu mieszkańców. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz Kościół Ewangelicko-Augsburski (filiał). Zagórów jest siedzibą dekanatu, który należy do rzymskokatolickiej archidiecezji gnieźnieńskiej. Bezpośrednie połączenia autobusami PKS do następujących miast: Konin, Słupca, Pyzdry, Golina[3].

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.

Historia[edytuj kod]

  • Pierwsza wzmianka o wsi Zagorowo z 1145 roku mówi, iż jest ona własnością opactwa cysterskiego w Lądzie.
  • Dzięki staraniom opatów lądzkich król Władysław Jagiełło w 1407 w Niepołomicach nadaje prawa miejskie dla Zagórowa. Obok wielu innych praw, król zezwala na targ w każdą środę.
  • W latach 1462-1463 miasto płaci cyzę – podatek na wojnę z zakonem krzyżackim.
  • 18 marca 1473 roku zostaje wystawiony przez legata papieskiego dokument przyłączenia parafii zagórowskiej do klasztoru cysterskiego w Lądzie.
  • W 1655 roku miasto zostaje zniszczone w czasie potopu szwedzkiego.
  • 7 września 1747 rodzina Plucińskich ufundowała na Małym Rynku figurę św. Jana Nepomucena.
  • Król Stanisław August Poniatowski – w roku 1778 – wystawia przywilej odbywania w Zagórowie jarmarku - raz w miesiącu.
  • Wielki pożar w 1790 roku.
  • Potyczka w czasie Powstania styczniowego (1863). Za wspomaganie oddziałów powstańczych, ukazem carskim, miasto traci prawa miejskie.
  • W drugiej poł. XIX w. w Zagórowie s. Sabina Kawecka przy współudziale św. Honorata Koźmińskiego zakłada zgromadzenie Sióstr Westiarek.
  • Początek XX wieku to rozkwit Zagórowa – dzięki działalności dr Lidmanowskiego powstają w Zagórowie m.in. Bank Spółdzielczy, Ochotnicza Straż Pożarna, szpital.
  • Feliks Ast zakłada jedną z pierwszych we wschodniej Wielkopolsce drużyn harcerskich.
  • W 1918 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, Zagórów ponownie otrzymuje prawa miejskie.
  • W pierwszej połowie 1936 roku dochodzi do ekscesów o podłożu antysemickim[4].
  • W roku 1939 hitlerowcy mordują członków Polskiej Organizacji Wojskowej z Zagórowa.
  • W okresie II Wojny Światowej na terenie Zagórowa powstaje getto otwarte, gdzie przebywają Żydzi z Zagórowa i okolicznych miejscowości. Zostają oni zamordowani przez hitlerowskich Niemców w lasach koło Kazimierza Biskupiego.
  • W latach 1947–1991 na trasie Zagórów – Witaszyce kursowała kolejka wąskotorowa przewożąca ludzi i towary.
  • Założenie Szkoły Przysposobienia Rolniczego – 1957.
  • W 1974 roku Henryk Burda (był organistą w zagórowskim kościele, zmarł w 1991 roku) założył chór męski pod nazwą „Quarta”. Chór ten istnieje po dzień dzisiejszy.
  • Założenie Liceum Agrobiznesu – 1999.
  • Z racji 600-lecia miasta odbyła się największa impreza rozrywkowa w historii Zagórowa – przybyło Lato z radiem – w dniu 24 czerwca 2007 roku na stadionie wystąpili: Perfect, Leszcze, Zbigniew Wodecki, Jan Pietrzak.
  • W dniu 4 października 2013 roku otwarto jedyne takie w Wielkopolsce nowe targowisko zwierzęce „Mój Rynek”[5].

Zabytki[edytuj kod]

Wpisane do rejestru zabytków NID obiekty stałe na terenie miasta Zagórowa:

  • układ urbanistyczny miasta kształtujący się od 1407 roku po XX w. (nr rej.: 465/206 z 31.12.1991 r.),
  • kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła, ul. Kościelna zbudowany w XV w., z późniejszymi przeróbkami 1740-60, 1851, (nr rej.: 767 z 13.11.1969 r.),
  • plebania z otoczeniem z 1808 r., (nr rej.: A/494/235 z 30.12.1993 r.),
  • zespół kościoła ewangelickiego, ul. Konińska 4-6, (nr rej.: 451/192 z 17.10.1990 r.), składający się z:
    • kościoła z roku 1884,
    • pastorówki, z roku 1938,
    • kantorówki, z roku 1913,
  • dom z 1 poł. XIX w., znajdujący się w Małym Rynku 4/5, (nr rej.: 768 z 13.11.1969 r.)

Zabytkiem ruchomym Zagórowa jest.

Nieistniejące obecnie obiekty[edytuj kod]

  • Pomnik św. Wawrzyńca (znajdował się na Dużym Rynku)
  • Wiatraki (koźlaki i paltraki)
  • Synagoga (istniała w miejscu obecnej piekarni)
  • Szkoła żydowska (istniała u zbiegu ulic: Kilińskiego, Słupeckiej i Okólnej)
  • Kolej wąskotorowa - Zagórów-Witaszyce
 Osobny artykuł: Zagórów (stacja kolejowa).

Inne obiekty godne uwagi[edytuj kod]

  • Cmentarz parafialny – znajduje się na nim wiele zabytkowych grobowców; na jego terenie znajduje się wydzielona część do pochówku wyznawców obrządku ewangelicko-augsburskiego.
  • Cmentarz żydowski

Turystyka[edytuj kod]

  • Przez Zagórów przebiega Nadwarciański Szlak Rowerowy szlak rowerowy niebieski, który jest elementem Wielkopolskiego Systemu Szlaków Rowerowych.
  • Rzeka Warta płynąca przez rejon Zagórowa stanowi część szlaku wodnego (o długości 690 km) określanego jako Wielka Pętla Wielkopolski.
  • W miasteczku znajduje się gospodarstwo agroturystyczne.
  • Zagórów położony jest na skraju Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego oraz częściowo objęty jest obszarem Natura 2000.

Infrastruktura[edytuj kod]

Bezpieczeństwo[edytuj kod]

Opieka zdrowotna i społeczna[edytuj kod]

  • Ośrodek Zdrowia
  • Państwowy Dom Pomocy Społecznej
  • Ewangelicki Dom Seniora
  • Środowiskowe Ognisko Wychowawcze
  • Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Demografia[edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Zagórowa w 2014 roku [6].


Piramida wieku Zagorow.png

Sport[edytuj kod]

  • W miejscowości działa klub sportowy ZKS Zagórów, którego sekcja piłkarska występuje w konińskiej klasie okręgowej. Klub powstał w 1989 roku. Największym sukcesem klubu było zajęcie 1 miejsca w konińskiej klasie okręgowej w sezonie 2008/2009. W sezonie 2009/2010 klub występował w IV lidze (grupa wielkopolska południowa), jednak zajął ostatnie miejsce i wrócił do okręgówki. Klub prowadzi drużynę seniorów, trampkarzy starszych i młodzików. Trenerem zespołu seniorów od lutego 2013 jest Robert Sarnowski. Klub rozgrywa swoje mecze na Stadionie Miejskim w Zagórowie.

Wyniki klubu w ostatnich latach:

Sezon Liga Poz. M. Pkt. Mecze Bramki Uwagi
zw.  rem. por. zdob. str. 
2002/03 okręgówka
13.
30 33 9 6 15 38 46
2003/04 okręgówka
11.
30 36 10 6 14 41 53
2004/05 okręgówka
15.
30 23 6 5 19 33 74
2005/06 okręgówka
10.
30 37 11 4 15 51 64
2006/07 okręgówka
5.
30 49 15 4 11 59 41
2007/08 okręgówka
3.
30 60 18 6 6 69 40
2008/09 okręgówka
1.
30 70 22 4 4 85 33 awans
2009/10 IV liga
16.
30 6 1 3 26 26 123 spadek
2010/11 okręgówka
12.
30 34 10 4 16 37 57
2011/12 okręgówka
12.
30 35 9 8 13 34 43
2012/13 okręgówka
10.
30 39 11 6 13 48 59
2013/14 okręgówka
12.
30 35 10 5 15 45 59
  • Stadion Miejski – trybuny stadionu mają 700 miejsc (wszystkie siedzące), na których zamontowane są foteliki. W najbliższym czasie stadion zostanie oświetlony.
  • Hala widowiskowo-sportowa.
  • Boisko sportowe powstałe w ramach realizacji projektu „Moje Boisko – Orlik 2012”.
  • Klub Jeździecki Zagórów

Kultura[edytuj kod]

  • Dom Kultury
  • Kino
  • Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Zagórów
  • Chór mieszany „Cantabile”
  • Chór męski „Quarta”
  • Orkiestra Dęta
  • Zespół folklorystyczny „Szetlewskie Łany”
  • Zespół śpiewaczy „Trąbczynianki”
  • Zespół akordeonistów
  • Zespół wokalno-instrumentalny „Kontrast”
  • Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Zagórowskiej
  • Kółka zainteresowań (muzyczne, plastyczne, taneczne, teatralne)

Oświata[edytuj kod]

  • Przedszkole,
  • Szkoła Podstawowa im. Michała Okurzałego,
  • Gimnazjum im. Królowej Jadwigi,
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Braci Kostaneckich:
    • Liceum Ogólnokształcące
    • Technikum Geodezyjne
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa (mechanik pojazdów i maszyn rolniczych)
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa z oddziałem wielozawodowym

Ludzie związani z Zagórowem[edytuj kod]

Burmistrzowie[edytuj kod]

  • 1752-1759 Maciej Kwieciński
  • 1759-1760 Wojciech Różewicz
  • 1760-1776 Maciej Kwieciński
  • 1776-1779 Szymon Sompolski
  • 1779-1784 Aleksander Zaleski
  • 1784-1786 Placyd Turkiewicz
  • 1786-1791 Jan Szukalski
  • 1791-1792 Placyd Turkiewicz
  • 1792-1795 Jan Szukalski
  • ok. 1837 Jan Nurowski
  • 1920-1930 Fidelis Perzyński
  • 193?-1939 Piotr Szumański
  • 1945-1945 Leon Maciejewski
  • 1945-1947 Mieczysław Ulatowski
  • 1947-1950 Kazimierz Sznajder
  • 1950-1952 Andrzej Łuczak
  • 1952-1954 Stefan Woźniak
  • 1954-1957 Jan Bentkowski
  • 1957-1961 Antoni Jackowski
  • 1961-1965 Eugeniusz Dropiński
  • 1965-1972 Antoni Łakomiak
  • 1973-1990 Eugeniusz Cichocki
  • 1990-1994 Zdzisław Rybicki
  • 1994-nadal Wiesław Radniecki[7]

Współpraca międzynarodowa[edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 31.07.2014].
  2. Uciec z Zagórowa – Telewizja Polska SA
  3. PKS Konin
  4. Szymon Rudnicki „Żydzi w parlamencie II Rzeczypospolitej” Wydawnictwo Sejmowe 2015, ISBN 978-83-7666-363-0, str. 464
  5. islupca.net
  6. http://www.polskawliczbach.pl/Zagorow, w oparciu o dane GUS.
  7. Mirosław Słowiński: Zagórów - Album miasta 1407-2007. Warszawa: Satchwell, 2007. ISBN 978-83-924946-1-4.
  8. Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Zagórowie
  9. Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Zagórowie

Bibliografia[edytuj kod]

  • Anetta Głowacka-Penczyńska, Tomasz Kawski, Witold Mędykowski, Tuvia Horev (red), The First to be Destroyed: The Jewish Community of Kleczew and the Beginning of the Final Solution, Academic Studies Press, Boston, 2015, ISBN 9781618112842

Linki zewnętrzne[edytuj kod]