Zagórów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Zagórów
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Centrum Zagórowa
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat słupecki
Gmina Zagórów
Prawa miejskie 1407
Burmistrz Roman Kulterman
Powierzchnia 3,44 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3069[1]
892,2 os./km²
Strefa numeracyjna +48 63
Kod pocztowy 62-410
Tablice rejestracyjne PSL
Położenie na mapie gminy Zagórów
Mapa konturowa gminy Zagórów, u góry znajduje się punkt z opisem „Zagórów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Zagórów”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Zagórów”
Położenie na mapie powiatu słupeckiego
Mapa konturowa powiatu słupeckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Zagórów”
Ziemia52°09′56″N 17°53′30″E/52,165556 17,891667
TERC (TERYT) 3023084
SIMC 0949431
Urząd miejski
ul. Kościelna 4
62-410 Zagórów
Strona internetowa

Zagórów (niem. Hinterberg) – miasto w województwie wielkopolskim, powiecie słupeckim, położone w pobliżu rzeki Warty, 16 kilometrów od Słupcy. Miasto jest siedzibą władz gminy Zagórów.

Według danych z 31 grudnia 2012 miasto liczyło 3054 mieszkańców[2].

Położone na skraju Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego. W Domu Kultury znajduje się biblioteka oraz kino. Na środku Dużego Rynku pomnik poświęcony poległym za Polskę w latach 1918–1920. Zgodnie z prawem nadanym miastu w XV wieku – w każdą środę odbywa się targ. Przez wiele pokoleń mieszkańcy Zagórowa słynęli z hodowli gęsi. Powstało na ten temat kilka reportaży telewizyjnych m.in. „Ludzie i gęsi” oraz „Uciec z Zagórowa”[3]. Obecnie hodowla gęsi stanowi marginalne źródło dochodu mieszkańców. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz Kościół Ewangelicko-Augsburski (filiał). Zagórów jest siedzibą dekanatu, który należy do rzymskokatolickiej archidiecezji gnieźnieńskiej. Bezpośrednie połączenia autobusami PKS do następujących miast: Konin, Słupca, Pyzdry, Golina[4].

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Duży Rynek
Pompa na Dużym Rynku
  • Pierwsza wzmianka o wsi Zagorovo z 1145 roku mówi, iż jest ona własnością opactwa cysterskiego w Lądzie.
  • Dzięki staraniom opatów lądzkich król Władysław Jagiełło w 1407 w Niepołomicach nadaje prawa miejskie dla Zagórowa. Obok wielu innych praw, król zezwala na targ w każdą środę.
  • W latach 1462–1463 miasto płaci cyzę – podatek na wojnę z zakonem krzyżackim.
  • 18 marca 1473 roku zostaje wystawiony przez legata papieskiego dokument przyłączenia parafii zagórowskiej do klasztoru cysterskiego w Lądzie.
  • W 1655 roku miasto zostaje zniszczone w czasie potopu szwedzkiego.
  • 7 września 1747 rodzina Plucińskich ufundowała na Małym Rynku figurę św. Jana Nepomucena.
  • Król Stanisław August Poniatowski – w roku 1778 – wystawia przywilej odbywania w Zagórowie jarmarku – raz w miesiącu.
  • Wielki pożar w 1790 roku.
  • Potyczka w czasie Powstania styczniowego (1863). Za wspomaganie oddziałów powstańczych, ukazem carskim, miasto traci prawa miejskie.
  • W drugiej poł. XIX w. w Zagórowie s. Sabina Kawecka przy współudziale św. Honorata Koźmińskiego zakłada zgromadzenie Sióstr Westiarek.
  • Początek XX w. to rozkwit Zagórowa – dzięki działalności dr Lidmanowskiego powstają w Zagórowie m.in. Bank Spółdzielczy, Ochotnicza Straż Pożarna, szpital.
  • Feliks Ast zakłada jedną z pierwszych we wschodniej Wielkopolsce drużyn harcerskich.
  • W roku 1917 Zagórów został stolicą dekanatu.
  • W 1918 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, Zagórów ponownie otrzymuje prawa miejskie.
  • W pierwszej połowie 1936 roku dochodzi do ekscesów o podłożu antysemickim[5].
  • W roku 1939 hitlerowcy mordują członków Polskiej Organizacji Wojskowej z Zagórowa.
  • W okresie II Wojny Światowej na terenie Zagórowa powstaje getto otwarte, w którym umieszczono Żydów z Zagórowa i okolicznych miejscowości. Zostają oni zamordowani przez hitlerowskich Niemców w lasach koło Kazimierza Biskupiego.
  • W latach 1947–1991 na trasie Zagórów – Witaszyce kursowała kolejka wąskotorowa przewożąca ludzi i towary.
  • Założenie Szkoły Przysposobienia Rolniczego w 1957 roku.
  • W 1974 roku Henryk Burda (był organistą w zagórowskim kościele, zmarł w 1991 roku) założył chór męski pod nazwą „Quarta”. Chór ten istnieje po dzień dzisiejszy.
  • Założenie Liceum Agrobiznesu w 1999 roku.
  • Z okazji 600-lecia miasta odbyła się największa impreza rozrywkowa w historii Zagórowa – przybyło Lato z Radiem. W dniu 24 czerwca 2007 roku na stadionie wystąpili: Perfect, Leszcze, Zbigniew Wodecki, Jan Pietrzak.
  • W roku 2008 Miejskie Przedszkole Samorządowe zostało przeniesione do nowego budynku przy ul. Pyzderskiej.
  • W 2011 roku zostaje zawiązane Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Zagórowskiej.
  • W dniu 4 października 2013 roku otwarto jedyne takie w Wielkopolsce nowe targowisko zwierzęce „Mój Rynek”[6].
  • Od 3 maja 2018 roku skwer na Dużym Rynku nosi imię Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Brama kościelna
Wnętrze kościoła

Wpisane do rejestru zabytków NID obiekty stałe na terenie miasta Zagórowa:

  • układ urbanistyczny miasta kształtujący się od 1407 roku po XX w. (nr rej.: 465/206 z 31.12.1991 r.),
  • kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła, ul. Kościelna zbudowany w XV w., z późniejszymi przeróbkami 1740–1760, 1851, (nr rej.: 767 z 13.11.1969 r.), wewnątrz malowidła Aleksandra Przewalskiego,
  • plebania z otoczeniem z 1808 r., (nr rej.: A/494/235 z 30.12.1993 r.),
  • zespół kościoła ewangelickiego, ul. Konińska 4–6, (nr rej.: 451/192 z 17.10.1990 r.), składający się z:
    • kościoła z roku 1884,
    • pastorówki, z roku 1938,
    • kantorówki, z roku 1913,
  • dom z 1 poł. XIX w., znajdujący się w Małym Rynku 4/5, (nr rej.: 768 z 13.11.1969 r.)

Zabytkiem ruchomym Zagórowa jest.

Nieistniejące obecnie obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Pomnik św. Wawrzyńca (znajdował się na Dużym Rynku)
  • Wiatraki (koźlaki i paltraki)
  • Synagoga (istniała w miejscu obecnej piekarni)
  • Szkoła żydowska (istniała u zbiegu ulic: Kilińskiego, Słupeckiej i Okólnej)
  • Kolej wąskotorowa - Zagórów – Witaszyce
 Osobny artykuł: Zagórów (stacja kolejowa).

Inne obiekty godne uwagi[edytuj | edytuj kod]

  • Cmentarz parafialny – znajduje się na nim wiele zabytkowych grobowców; na jego terenie znajduje się wydzielona część do pochówku wyznawców obrządku ewangelicko-augsburskiego.
  • Cmentarz żydowski

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Przez Zagórów przebiega Nadwarciański Szlak Rowerowy szlak rowerowy niebieski, który jest elementem Wielkopolskiego Systemu Szlaków Rowerowych.
  • Rzeka Warta płynąca przez rejon Zagórowa stanowi część szlaku wodnego (o długości 690 km) określanego jako Wielka Pętla Wielkopolski.
  • W miasteczku znajduje się gospodarstwo agroturystyczne.
  • Zagórów położony jest na skraju Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego oraz częściowo objęty jest obszarem Natura 2000.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Opieka zdrowotna i społeczna[edytuj | edytuj kod]

  • Ośrodek Zdrowia
  • Państwowy Dom Pomocy Społecznej
  • Ewangelicki Dom Seniora
  • Środowiskowe Ognisko Wychowawcze
  • Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Zagórowa w 2014 roku[1].


Piramida wieku Zagorow.png

Sport[edytuj | edytuj kod]

  • W miejscowości działa klub sportowy ZKS Zagórów, którego sekcja piłkarska występuje w konińskiej klasie okręgowej. Klub powstał w 1989 roku. Największym sukcesem klubu było zajęcie 1 miejsca w konińskiej klasie okręgowej w sezonie 2008/2009. W sezonie 2009/2010 klub występował w IV lidze (grupa wielkopolska południowa), jednak zajął ostatnie miejsce i wrócił do okręgówki. Klub prowadzi drużynę seniorów, trampkarzy starszych i młodzików. Trenerem zespołu seniorów od lutego 2013 jest Robert Sarnowski. Klub rozgrywa swoje mecze na Stadionie Miejskim w Zagórowie.

Wyniki klubu w ostatnich latach:

Sezon Liga Poz. M. Pkt. Mecze Bramki Uwagi
zw.  rem. por. zdob. str. 
2002/2003 okręgówka
13.
30 33 9 6 15 38 46
2003/2004 okręgówka
11.
30 36 10 6 14 41 53
2004/2005 okręgówka
15.
30 23 6 5 19 33 74
2005/2006 okręgówka
10.
30 37 11 4 15 51 64
2006/2007 okręgówka
5.
30 49 15 4 11 59 41
2007/2008 okręgówka
3.
30 60 18 6 6 69 40
2008/2009 okręgówka
1.
30 70 22 4 4 85 33 awans
2009/2010 IV liga
16.
30 6 1 3 26 26 123 spadek
2010/2011 okręgówka
12.
30 34 10 4 16 37 57
2011/2012 okręgówka
12.
30 35 9 8 13 34 43
2012/2013 okręgówka
10.
30 39 11 6 13 48 59
2013/2014 okręgówka
12.
30 35 10 5 15 45 59
  • Stadion Miejski – trybuny stadionu mają 700 miejsc (wszystkie siedzące), na których zamontowane są foteliki. W najbliższym czasie stadion zostanie oświetlony.
  • Hala widowiskowo-sportowa
  • Boisko sportowe powstałe w ramach realizacji projektu „Moje Boisko – Orlik 2012”
  • Klub Jeździecki Zagórów

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Gminny Ośrodek Kultury w Zagórowie
  • Dom Kultury
  • Kino „Odrodzenie”
  • Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Zagórów
  • Chór mieszany „Cantabile”
  • Kameralny chór męski „Quarta”
  • Orkiestra Reprezentacyjna Miasta Zagórów[7]
  • Zespół folklorystyczny „Szetlewskie Łany”
  • Zespół akordeonistów
  • Zespół wokalno-instrumentalny „Kontrast”
  • Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Zagórowskiej
  • Kółka zainteresowań (muzyczne, plastyczne, taneczne, teatralne)
  • Stowarzyszenie Zagórów – Miejsce z Historią

Oświata[edytuj | edytuj kod]

  • Miejskie Przedszkole Samorządowe[8]
  • Ekoludki Przedszkole Niepubliczne[9]
  • Szkoła Podstawowa im. Michała Okurzałego,
  • Gimnazjum im. Królowej Jadwigi,
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. Braci Kostaneckich:
    • Liceum Ogólnokształcące
    • Technikum Geodezyjne
    • Technikum Obsługi Turystycznej
    • Technikum Teleinformatyczne
    • Branżowa Szkoła I Stopnia

Burmistrzowie i wójtowie Zagórowa[edytuj | edytuj kod]

  • 1752–1759 Maciej Kwieciński
  • 1759–1760 Wojciech Różewicz
  • 1760–1776 Maciej Kwieciński
  • 1776–1779 Szymon Sompolski
  • 1779–1784 Aleksander Zaleski
  • 1784–1786 Placyd Turkiewicz
  • 1786–1791 Jan Szukalski
  • 1791–1792 Placyd Turkiewicz
  • 1792–1795 Jan Szukalski
  • ok. 1837 Jan Nurowski
  • ok. 1899 Jan Kobyliński
  • 1920–1930 Fidelis Perzyński
  • 193?–1939 Piotr Szumański
  • 1945–1945 Leon Maciejewski
  • 1945–1947 Mieczysław Ulatowski
  • 1947–1950 Kazimierz Sznajder
  • 1950–1952 Andrzej Łuczak
  • 1952–1954 Stefan Woźniak
  • 1954–1957 Jan Bentkowski
  • 1957–1961 Antoni Jackowski
  • 1961–1965 Eugeniusz Dropiński
  • 1965–1972 Antoni Łakomiak
  • 1973–1990 Eugeniusz Cichocki
  • 1990–1994 Zdzisław Rybicki
  • 1994–2018 Wiesław Radniecki[10]
  • od 2018 Roman Kulterman

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zagórów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-12] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 31.07.2014].
  3. Uciec z Zagórowa – Telewizja Polska SA
  4. PKS Konin
  5. Szymon Rudnicki, Żydzi w parlamencie II Rzeczypospolitej, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2015, s. 464, ISBN 978-83-7666-363-0, ISBN 978-83-7666-412-5, OCLC 924844552.
  6. islupca.net
  7. Orkiestra Reprezentacyjna Miasta Zagórów, www.facebook.com [dostęp 2018-09-10] (pol.).
  8. OpenSolution.org, Miejskie Przedszkole Samorządowe w Zagórowie - Miejskie Przedszkole Samorządowe w Zagórowie, www.przedszkole-zagorow.pl [dostęp 2018-09-10] (pol.).
  9. Ekoludki Przedszkole Niepubliczne w Zagórowie, www.ekoludki.com.pl [dostęp 2018-09-10] (pol.).
  10. Mirosław Słowiński: Zagórów - Album miasta 1407-2007. Warszawa: Satchwell, 2007. ISBN 978-83-924946-1-4.
  11. Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Zagórowie
  12. Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Zagórowie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anetta Głowacka-Penczyńska, Tomasz Kawski, Witold Mędykowski, Tuvia Horev (red), The First to be Destroyed: The Jewish Community of Kleczew and the Beginning of the Final Solution, Academic Studies Press, Boston, 2015, ​ISBN 978-1-61811-284-2

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]