PZL SM-4 Łątka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PZL SM-4 Łątka
Ilustracja
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent PZL-Świdnik
Konstruktor mgr inż. J. Kotliński
Typ śmigłowiec wielozadaniowy
Konstrukcja mieszana
Załoga 1+2
Historia
Data oblotu nie oblatany
Liczba egzemplarzy 1
Dane techniczne
Napęd 1 silnik tłokowy, 6-cylindrowy, płaski, chłodzony powietrzem WN-6S
Moc 180 KM
Wymiary
Średnica wirnika 10,0 m
Długość kadłuba 9,3 m
Wysokość 2,74 m
Masa
Własna 640 kg
Użyteczna 330 kg
Startowa 970 kg
Zapas paliwa 100l
Osiągi
Prędkość maks. 135 km/h (obliczeniowa)
Prędkość przelotowa 115 km/h (obliczeniowa)
Wznoszenie maks. w locie pionowym 4,5 m/sek (obliczeniowe)
Pułap 3300 m (obliczeniowy)
Zasięg 300 km (obliczeniowy)
Długotrwałość lotu 3 h 20 min. (obliczeniowy)

PZL SM-4 Łątka – lekki śmigłowiec wielozadaniowy konstrukcji polskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prototyp SM-4 "Łątka"

Śmigłowiec SM-4 Łątka, został zaprojektowany przez zespół konstrukcyjny zakładów PZL-Świdnik, pod kierunkiem mgr inż. Jerzego Kotlińskiego. Miał to być lekki śmigłowiec przeznaczony do celów dyspozycyjno-łącznikowych[1]. W konstrukcji przewidziano zastosowanie elementów laminatowych, których produkcję opracowano w Instytucie Lotnictwa. Z laminatów miał być wykonany wirnik, osłona kabiny, podwozie płozowe, statecznik na belce ogonowej oraz śmigło ogonowe[2]. Prace nad projektem rozpoczęto w 1961 roku. W 1962 zbudowano egzemplarz do badań statycznych oraz prototyp wersji łącznikowej. Miała to być odmiana podstawowa. Przewidywane były również wersje: szkolna, sanitarna i rolnicza. Gotowe elementy laminatowe zostały zaprezentowane w kwietniu i maju 1963 roku na wystawie "Tworzywa sztuczne w gospodarce narodowej"[3].

Próby naziemne rozpoczęły się w końcu 1962 roku, po otrzymaniu przeznaczonego dla tego śmigłowca silnika WN-6. W ich trakcie stwierdzono silne drgania zespołu napędowego. Ostatecznie prototyp nie został oblatany, z powodu niedopuszczenia silnika do eksploatacji[3].

Doświadczenia zebrane podczas prac przy "Łątce" wykorzystano do zaprojektowania laminatowych łopat wirnika głównego w śmigłowcach MS-1 i SM-2. Pod koniec 1964 roku w biurze konstrukcyjnym WSK -Świdnik opracowano wersję rozwojową "Łątki" oznaczoną symbolem SM-5. Projekt przewidywał zastosowanie silnika odrzutowego GTD-350, jednak nie wyszedł poza zakres studium[2].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Trzymiejscowy śmigłowiec wielozadaniowy o konstrukcji mieszanej.

Kadłub o konstrukcji kratownicowej ze spawanych rur. W przedniej części mieści się trzyosobowa kabina załogi, o konstrukcji skorupowej, z dwoma drzwiami[4].

Wirnik nośny trółopatowy. Łopaty o obrysie trapezowym i profilu NACA-23015, ze zwichrzeniem geometrycznym. Konstrukcja łopat laminowa ze stalowym okuciem nasadowym. Wirnik osadzony na piaście z przegubami, wyposażonej w tłumik wahań. Tarcza sterująca wirnika oparta na przegubie kulistym[3].

Podwozie stałe, płozowe o konstrukcji laminatowo-metalowej. Płozy wykonane z rur stalowych, golenie łączące je z kadłubem wykonano z laminatu[5].

Silnik WN-6S, sześciocylindrowy płaski, chłodzony powietrzem, umieszczony skośnie do osi wirnika. Poprzez sprzęgło napędzał przekładnię główną wirnika nośnego i przekładnię końcową śmigła ogonowego. Do rozruchu silnika stosowano sprężone powietrze. Zużycie paliwa wynosiło 44l/h[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Andrzej Glass: Śmigłowiec wielozadaniowy SM-4 "Łątka". „Skrzydlata Polska”. 07/1966, s. 5-6, 13 lutego 1966. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. ISSN 0137-866X. 
  2. a b Morgała 1977 ↓, s. 434.
  3. a b c Błasik 1965 ↓, s. 245.
  4. Śmigłowiec "Łątka". „Skrzydlata Polska”. 30/1977, s. 24, 24 lipca 1977. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. ISSN 0137-866X. 
  5. Morgała 1977 ↓, s. 436.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]