PZL.12

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PZL.12
PZL.12
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Państwowych Zakładach Lotniczych w Warszawie
Konstruktor inż. Zygmunt Puławski
Typ wodnosamolot
Konstrukcja górnopłat o konstrukcji mieszanej
Załoga 2
Historia
Data oblotu luty 1931
Egzemplarze 1(prototyp)
Liczba wypadków
 • w tym katastrof
1
1
Dane techniczne
Napęd 1 silnik rzędowy de Havilland Gipsy III
Moc 120 KM (88 kW)
Wymiary
Rozpiętość 11,05 m
Długość 7,80 m
Wysokość 2,90 m
Powierzchnia nośna 19,00 m²
Masa
Własna 440 kg
Użyteczna 220 kg
Startowa 660 kg
Zapas paliwa 100 l
Osiągi
Prędkość maks. 180 km/h
Prędkość minimalna 75 km/h
Prędkość wznoszenia 3,7 m/s
Pułap 4 200 m
Zasięg 550 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
brak
Liczba miejsc
1
Użytkownicy
Polska

PZL.12 (PZL-12H) – prototyp polskiego samolotu amfibii konstrukcji inżyniera Zygmunta Puławskiego opracowany i wyprodukowany w Państwowych Zakładach Lotniczych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wrak samolotu PZL.12

PZL.12 był pierwszym całkowicie polskim wodnosamolotem. Został zaprojektowany przez znakomitego polskiego inżyniera i pilota Zygmunta Puławskiego dla własnych potrzeb, jako samolot turystyczny wodno-lądowy. Budowę prototypu finansował sam konstruktor, dyrekcja PZL zgodziła się na wykorzystanie hali i maszyn. W listopadzie 1930 roku zakończono budowę kadłuba i sprawdzono jego szczelność[1].

Budowę ukończono w lutym 1931 roku nadając maszynie oznaczenie PZL.H[2]. Płatowiec będąc nowoczesną i rozwojową konstrukcją, został następnie przedstawiony we wrześniu 1930 roku Marynarce Wojennej jako samolot szkoleniowy lub łącznikowo-wywiadowczy, pod oznaczeniem PZL.12. Przewidywana cena za samolot wynosiła 38 500 złotych, w tym koszt silnika wynosił 18 500 zł[2].

Oblot prototypu został wykonany w lutym 1931 roku przez konstruktora[3]. Podczas szóstego lotów doświadczalnego 21 marca 1931 roku, pilotowany przez inżyniera Puławskiego, samolot runął na ulicę w warszawskiej dzielnicy Ochota[4] u zbiegu ulic Sękocińskiej i Kaliskiej. W wyniku katastrofy rano odniosło dwóch przechodniów, Puławski zmarł w drodze do szpitala Ujazdowskiego. Dalsze prace nad PZL.12 zostały wstrzymane.

21 marca 2011 r. w miejscu katastrofy odsłonięto pamiątkową tablicę[5].

Służba w lotnictwie[edytuj | edytuj kod]

Samolot ten nigdy nie wyszedł poza stadium prototypu i tym samym nigdy nie trafił do produkcji oraz służby w lotnictwie.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Jednomiejscowy samolot-amfibia w układzie górnopłata z silnikiem pchającym o konstrukcji mieszanej[2].

Kadłub łodziowy z redanem o konstrukcji metalowej, podzielony grodziami na wodoszczelne sekcje[3]. Wszystkie połączenia oraz miejsca nitowań dodatkowo uszczelniono.Kabina otwarta, osłonięta z przodu wiatrochronem. Kabina wyposażona w dwa miejsca obok siebie — z lewej pilota, z prawej pasażera.

Płat drewniany, dwudzielny, dwudźwigarowy o obrysie trapezowym. Do przedniego dźwigara kryty sklejką, dalej płótnem. Pod płatem były umieszczone metalowe pływaki pomocnicze[2], demontowane podczas lotów z lądu. W skrzydle znajdowały się zbiorniki paliwa[1].

Usterzenie o konstrukcji drewnianej, kryte płótnem. Statecznik poziomy dwudzielny, podparty zastrzałami.

Podwozie samolotu klasyczne, amortyzowane, dwukołowe stałe z płozą ogonową. W egzemplarzach seryjnych planowano podwozie składane[3].

Silnik rzędowy czterocylindrowy de Havilland "Gipsy III" o mocy nominalnej 120 KM (88 kW) i maksymalnej 130 KM (96 kW)[3], umieszczony w gondoli nad płatem, z dwułopatowym śmigłem pchającym.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • PZL.H - samolot amfibia, prototyp turystyczno-sportowy.
  • PZL.12H - samolot amfibia, ten sam prototyp zaproponowany wojsku jako samolot łącznikowo-wywiadowczy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jerzy B. Cynk: Polish aircraft 1893-1939. London: Putman & Company, 1971, s. 172-174. OCLC 831346721.
  2. a b c d Andrzej Glass: Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939. Warszawa: Wydawnictwo Łączności i Komunikacji, 1976, s. 240-241. OCLC 830596725.
  3. a b c d PZL-12 (PZL-H), 1931 (pol.). samolotypolskie.pl. [dostęp 2019-05-13].
  4. Tragiczna śmierć lotnika. „Gazeta Powszechna”. 68/1931, s. 1, 22 marca 1931. Poznań: Gazeta Powszechna S.A. w Poznaniu. 
  5. Paweł Tomczyk: 86 lat temu zginął Zygmunt Puławski, polski konstruktor lotniczy (pol.). dzieje.pl. [dostęp 2019-05-13].