Azotan potasu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Azotan potasu
Azotan potasu Azotan potasu
komórka elementarna kryształu
komórka elementarna kryształu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny KNO3
Masa molowa 101,10 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały krystaliczny proszek lub bezbarwne kryształy
Minerały nitrokalit (saletra indyjska, saletra potasowa)
Identyfikacja
Numer CAS 7757-79-1
57137-40-3 (monohydrat)
PubChem 24434[3]
Podobne związki
Inne aniony azotyn potasu, chloran potasu
Inne kationy azotan sodu, azotan amonu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Azotan potasu, KNO3 (saletra potasowa, saletra indyjska) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy azotanów, sól potasu i kwasu azotowego.

Azotan potasu występuje w przyrodzie w niewielkich ilościach w postaci minerału nitrokalitu w krajach o suchym, gorącym klimacie, m.in. w Chinach i Indiach. Z tych państw był sprowadzany do Europy, czemu zawdzięcza nazwę "saletra indyjska".

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Obecnie otrzymuje się ją głównie w reakcji podwójnej wymiany między azotanem sodu i chlorkiem potasu (strąca się najtrudniej rozpuszczalny spośród tych soli chlorek sodu, w roztworze pozostaje KNO3):

NaNO3 + KCl ⇌ KNO3 + NaCl↓

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Saletra potasowa jest bezbarwnym lub białym, krystalicznym ciałem stałym. Jej temperatura topnienia wynosi 334 °C. Przy ogrzaniu do 400 °C rozkłada się na azotyn potasu i tlen:

2KNO3 → 2KNO2 + O2

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Nawóz sztuczny;
  • Saletra potasowa jest utleniaczem. Z tego powodu jej głównym zastosowaniem była produkcja czarnego prochu. Obecnie stosowana w pirotechnice jako utleniacz, m.in. do wytworzenia fotobłysków, czyli krótkich i bardzo jasnych impulsów świetlnych uzyskiwanych podczas spalania mieszaniny saletry z pyłami metali. Po zmieszaniu z sacharydem, np. sacharozą w proporcjach stechiometrycznych i stopieniu tworzy substancję łatwopalną (znaną jako karmelek lub karmelka) o temperaturze zapłonu ok. 400 °C, osiąga temperaturę 600 °C i wytwarza dużo dymu;
  • Do początków XX w. azotan potasu był używany do otrzymywania kwasu azotowego;
  • Obecnie jest stosowany głównie do produkcji azotynu potasu, do nitrowania;
  • Konserwant mięsa (E252);
  • Azotan potasu zmieszany z cukrem lub cukrem pudrem jest podstawowym składnikiem paliwa (utleniaczem) we własnoręcznie robionych materiałach pirotechnicznych.

Toksyczność[edytuj | edytuj kod]

Azotan potasu działa bezpośrednio utleniająco na hemoglobinę, powodując powstanie methemoglobiny i nitrozohemoglobiny[5]. Działa drażniąco na skórę, oczy, drogi oddechowe i przewód pokarmowy.

Przeliczeniowa doustna dawka śmiertelna dla osoby dorosłej wynosi około 4 g/kg[4].

Substancja rozkłada się i jest przyswajalna w środowisku naturalnym (dlatego też jest stosowana jako nawóz sztuczny), jednak duże ilości mogą być zagrożeniem dla organizmów wodnych i lądowych.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Azotan potasu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Department of Chemistry, The University of Akron: Potassium nitrate (ang.). [dostęp 2012-02-23].
  3. Azotan potasu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. 4,0 4,1 Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej (pol.). Pharma Cosmetic
  5. Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej (pol.). Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]