Jacek Wszoła
| Jacek Wszoła | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Trener | Roman Wszoła i Stanisław Janowski[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Klub | AZS AWF Warszawa[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzrost | 190 cm[2] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa ciała | 75 kg[2] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dyscypliny | lekkoatletyka | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dorobek medalowy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jacek Roman Wszoła (ur. 30 grudnia 1956 w Warszawie) – polski lekkoatleta, który specjalizował się w skoku wzwyż.
Dwukrotny uczestnik igrzysk olimpijskich – w pierwszym swoim starcie w Montrealu (1976) zdobył złoty, a cztery lata później w Moskwie srebrny medal. W obu występach poprawiał rekord igrzysk olimpijskich[2]. Halowy mistrz Europy oraz złoty medalista uniwersjady. Pierwszy sukces na arenie międzynarodowej odniósł w 1975 roku, wygrywając mistrzostwa Europy juniorów[3]. Po zdobyciu olimpijskiego złota był nazywany "cudownym dzieckiem Montrealu"[4].
Syn Romana Wszoły – trenera młodzieży[4] i nauczyciela wychowania fizycznego z warszawskiego technikum łączności[5]. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim[6], kształcił się także na warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego[4]. Dwanaście razy stawał na podium (w tym 11 razy na jego najwyższym stopniu) mistrzostw Polski seniorów[7]. W latach 1974–1985 29 razy bronił barw narodowych w meczach międzypaństwowych, odnosząc w nich 15 zwycięstw indywidualnych[8]. Rekordzista Polski, Europy i świata[9]. W 1976 roku zajął drugie miejsce w plebiscycie Przeglądu Sportowego[1] oraz zdobył Złote Kolce[4]. Zasłużony mistrz sportu, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[4].
Spis treści |
[edytuj] Kariera sportowa
[edytuj] Początki
Sport zaczął uprawiać w 1971 roku[4]. Jednak już w latach 60. Jacek Wszoła był częstym gościem zawodów lekkoatletycznych, na które przychodził wraz z ojcem[5]. W 1974 zdobył swój pierwszy złoty medal mistrzostw Polski seniorów[7], a podczas mistrzostw Europy zajął 5. miejsce osiągając wynik 2,19. Rok później, w czasie juniorskiego czempionatu Starego Kontynentu w Atenach, z wynikiem 2,22 zdobył złoty medal i ustanowił nowy rekord imprezy[10].
[edytuj] Igrzyska Olimpijskie 1976
Eliminacje do olimpijskiego konkursu skoku wzwyż w Montrealu rozegrano 30 lipca[11]. Aby wywalczyć awans do finału, należało pokonać poprzeczkę zawieszoną na wysokości 2,16[2]. Wyczynu tego dokonało 14 skoczków, którzy awansowali do kolejnej rundy[2]. Jacek Wszoła startował w kwalifikacjach w grupie A[2]. Bez strącenia pokonał w pierwszych próbach wysokości 2,10, 2,13 oraz 2,16 – dzięki temu ex aequo z reprezentantem USA Jamesem Barrineau zajął pierwsze miejsce w swojej grupie eliminacyjnej[2].
Finał olimpijski odbył się popołudniu 31 lipca[11] i był ostatnią konkurencją lekkoatletyczną tego dnia igrzysk[4]. Trwający ponad 4 godziny konkurs obfitował w opady deszczu[4]. Wszoła opuścił pierwsze trzy wysokości: 2,00, 2,05 oraz 2,10[2]. Po wysokości 2,18 w konkursie zostało tylko 10 zawodników, którym w skokach przeszkadzały nasilające się opady deszczu[12]. Do wysokości 2,25 dotarło tylko dwóch zawodników: Jacek Wszoła oraz faworyt gospodarzy i rówieśnik Polaka Greg Joy[12]. Poprzeczkę zawieszoną na 2,25 udało się pokonać Wszole w drugiej próbie[2], Kanadyjczyk po nieudanym skoku na 2,25 przeniósł pozostałe dwie próby na wysokość 2,27, której jednak także nie pokonał[13]. Późniejsze ataki Polaka na 2,27 i 2,29 zakończyły się niepowodzeniem[2].
Poniższa tabela prezentuje start Jacka Wszoły podczas finału olimpijskiego w Montrealu[2].
| 2,00 | 2,05 | 2,10 | 2,14 | 2,18 | 2,21 | 2,23 | 2,25 | 2,27 | 2,29 | Rezultat | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| – | – | – | o | o | o | o | x o | x x – | x – – | 2,25 | rekord olimpijski |
[edytuj] 1977 – 1980
Po igrzyskach w Montrealu przyszedł rok 1977. 13 marca Wszoła wywalczył złoty medal podczas halowych mistrzostw Europy w Hiszpanii, ustanawiając wynikiem 2,25 nowy rekord halowego czempionatu[14]. W sierpniu tego samego roku zdobył złoty medal uniwersjady[15]. W pucharze świata był trzeci, a w finale pucharu Europy zajął drugie miejsce. Podczas halowych mistrzostw Europy, które gościła stolica Austrii, uplasował się w roku 1978 na siódmej lokacie. Kilka miesięcy później Wszoła uplasował się na szóstym miejscu podczas, rozgrywanych w Pradze, mistrzostw Europy[16]. W roku 1979 zajął drugie miejsce w pucharze świata. Podczas uniwersjady w Meksyku uplasował się tuż za podium, zajmując z dobrym wynikiem 2,26 czwarte miejsce[1]. Sezon olimpijski 1980 zaczął od srebrnego medalu halowych mistrzostw Starego Kontynentu[14]. 25 maja podczas drugiej edycji mityngu skoku wzwyż w niemieckim Eberstadt skokiem na wysokość 2,35 ustanowił nowy rekord świata.
[edytuj] Igrzyska Olimpijskie 1980
Zawody w skoku wzwyż podczas igrzysk w Moskwie rozgrywano 31 lipca (eliminacje) i 1 sierpnia (finał)[2]. Wszoła do zawodów przystępował jako aktualny rekordzista świata. Awans do finału moskiewskich igrzysk dawał wynik 2,21[2]. Polak po opuszczeniu próby na 2,05 bez problemu w pierwszych podejściach zaliczył wysokość 2,10, 2,15 oraz 2,18[2]. Rezultat dający awans do finału – 2,21 – uzyskał w drugiej próbie na tej wysokości[2]. Ostatecznie Wszoła zajął 8. miejsce w eliminacyjnej grupie A i 11. w ostatecznej klasyfikacji kwalifikacji[2].
Finał odbył się w piątek 1 sierpnia. Polak opuścił pierwszą wysokość (2,10) i w pierwszej próbie pokonał 2,15. Po opuszczeniu wysokości 2,18 w drugich próbach zaliczył odpowiednio 2,21 i 2,24[2]. Dzięki udanym skokom na 2,27 i 2,29 poprawiał własny rekord olimpijski[2]. W drugiej próbie przeskoczył 2,31, ponownie ustalając nowy rekord igrzysk[2]. Trzy próby na 2,33 były nieudane[2], co nie pozwoliło Wszole na dalszą rywalizację z Gerdem Wessigiem z NRD. Niemiec, który wynikiem 2,36 poprawił należący do polskiego lekkoatlety rekord świata, wygrał zawody, próbując jeszcze – bezskutecznie – pokonać poprzeczkę na wysokości 2,38[17]. Srebrny medal Wszoła uznał za swoją porażkę[4].
Poniższa tabela prezentuje start Jacka Wszoły podczas finału olimpijskiego w Moskwie[2].
| 2,10 | 2,15 | 2,18 | 2,21 | 2,24 | 2,27 | 2,29 | 2,31 | 2,33 | Rezultat |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| – | o | – | x o | x o | o | o | x o | x x x | 2,31 |
[edytuj] 1980 – 1982
W drugiej części sezonu 1980 Wszoła brał udział w zawodach w Poznaniu – przy odbiciu odsunął się pasek tartanu, co spowodowało zerwanie więzadeł w stawie skokowym. Zawodnik powrócił do pełnej sprawności dopiero po 18 miesiącach[18].
[edytuj] Afera pantoflowa 1982
W 1982 roku wdał się w konflikt z Polskim Związkiem Lekkiej Atletyki[4]. Oficjalnym partnerem PZLA był wówczas Adidas. Wszoła podczas eliminacji mistrzostw Europy wystartował w kolcach japońskiej firmy Tiger[4], która przelała na jego konto pieniądze. Oficjalnie tłumaczył to wygodą butów z Kraju Kwitnącej Wiśni. W rezultacie Polak nie mógł wystąpić w finale europejskiego czempionatu[4].
[edytuj] 1982 – 1989
W 1983 po raz trzeci w karierze (i ostatni) brał udział w uniwersjadzie – z wynikiem 2,20 zajął 13. miejsce[1]. W sierpniu startował w pierwszych w historii[19] lekkoatletycznych mistrzostwach świata. Na stadionie w Helsinkach pokonał w eliminacjach wysokość 2,21[20], a w finale z wynikiem 2,23 zajął ostatecznie 13. miejsce[21]. Przez bojkot igrzysk olimpijskich w Los Angeles (1984) Wszoła nie wystartował w swoich trzecich igrzyskach. Podczas zorganizowanych przez kraje socjalistyczne zawodów Przyjaźń-84 zajął 4. miejsce, uzyskując rezultat 2,15[1]. Ostatnim ważnym występem na imprezie rangi mistrzowskiej był dla Wszoły start w halowych mistrzostwach Europy w roku 1987 – w imprezie tej zajął 11. miejsce skacząc 2,20. W 1988 był bez formy i nie udało mu się pojechać do Seulu na igrzyska olimpijskie[4]. Karierę zakończył w roku 1989.
[edytuj] Po zakończeniu kariery
Jeszcze w czasie czynnego uprawiania sportu Wszoła – wraz z rekordzistą Polski w biegu na 100 metrów Marianem Woroninem – zajął się przedsiębiorczością[22]. Działalność ta jednak nie rozwinęła się[22]. W kolejnych latach pracował jako trener oraz nauczyciel historii powszechnej w Szwecji[22]. Po zakończeniu pracy w Skandynawii miał podjąć pracę trenera w klubie tenisowym w Dublinie, jednak zrezygnował z tej propozycji na rzecz pracy jako przedstawiciel na Polskę firmy obuwniczej[22]. Ostatecznie – w związku z upadkiem muru berlińskiego – nie podjął żadnej z tych prac[22]. W kolejnych lata prowadził kantor, a później otworzył w centrum handlowym na warszawskim Ursynowie sklep sportowy[22]. W 1999 roku był jednym z założycieli sieci klubów fitness "Fitness Klub Gymnasion"[23]. Okazjonalnie Wszoła występuje w telewizji jako komentator wydarzeń sportowych. Był bohaterem jednego z komiksów o polskich sportowcach, które w 2008 roku przygotowała Gazeta Wyborcza[24]. W 2010 roku został jednym z ambasadorów cyklu Samsung Athletic Cup[25].
W 1992 wystąpił w zawodach weteranów w Zduńskiej Woli, a w 1997 roku zdobył w Birmingham złoty medal halowych mistrzostw Europy weteranów, uzyskując w kategorii zawodników z przedziału 40–44 lata wynik 2,01[26][4].
Żonaty, ma dwójkę dzieci[4].
[edytuj] Osiągnięcia
[edytuj] Imprezy międzynarodowe
[edytuj] Mistrzostwa Polski seniorów
[edytuj] Stadion
Jacek Wszoła dwanaście razy startował w finale mistrzostw Polski seniorów – nigdy nie zajął gorszego miejsca niż drugie (w 1983 uległ Januszowi Trzepizurowi)[7]. W klasyfikacji wszech czasów mistrzostw Polski Wszoła zajmuje drugie miejsce, ulegając jedynie posiadającemu w kolekcji 12 złotych krążków Arturowi Partyce[1].
| Mistrzostwa Polski | Pozycja | Wynik |
|---|---|---|
| Warszawa 1974 | 2,09 | |
| Bydgoszcz 1975 | 2,10 | |
| Bydgoszcz 1976 | 2,17 | |
| Bydgoszcz 1977 | 2,17 | |
| Warszawa 1978 | 2,20 | |
| Poznań 1979 | 2,25 | |
| Łódź 1980 | 2,22 | |
| Lublin 1982 | 2,28 | |
| Bydgoszcz 1983 | 2,28 | |
| Lublin 1984 | 2,28 | |
| Bydgoszcz 1985 | 2,30 | |
| Grudziądz 1988 | 2,29 |
[edytuj] Hala
Jacek Wszoła ma w kolekcji 11 medali halowych mistrzostw Polski seniorów. W klasyfikacji wszech czasów halowego czempionatu Wszoła zajmuje pierwsze miejsce[1].
| Mistrzostwa Polski | Pozycja | Wynik |
|---|---|---|
| Katowice 1975 | ||
| Warszawa 1976 | 2,18[30] | |
| Zabrze 1977 | 2,17[30] | |
| Zabrze 1978 | 2,20[30] | |
| Zabrze 1979 | 2,17[30] | |
| Zabrze 1980 | 2,30[30] | |
| Zabrze 1981 | 2,27[30] | |
| Zabrze 1984 | 2,30[30] | |
| Zabrze 1986 | 2,33[30] | |
| Zabrze 1987 | 2,27[30] | |
| Zabrze 1989 |
[edytuj] Progresja wyników
Progresja wyników Jacka Wszoły w poszczególnych latach kariery[31].
| Wiek | Rezultat | Data | Miejsce |
|---|---|---|---|
| 17 | 2,08 | 28 października 1973 | |
| 18 | 2,20 | 8 czerwca 1974 | |
| 19 | 2,23 | 9 sierpnia 1975 | |
| 20 | 2,29 | 8 września 1976 | |
| 21 | 2,30 | 11 września 1977 | |
| 22 | 2,24 | 17 września 1978 | |
| 23 | 2,29 | 3 lipca 1979 | |
| 24 | 2,35 | 25 maja 1980 | |
| 26 | 2,28 | 3 lipca 1982 | |
| 27 | 2,28 | 26 czerwca 1983 | |
| 28 | 2,31 | 2 września 1984 | |
| 29 | 2,32 | 19 czerwca 1985 | |
| 30 | 2,25 | 30 sierpnia 1986 | |
| 31 | 2,15 | 7 czerwca 1987 | |
| 32 | 2,29 | 14 sierpnia 1988 | |
| 33 | 2,20 | 4 czerwca 1989 | |
| 36 | 2,00 | 12 września 1992 | |
| 41 | 2,01 |
[edytuj] Rekordy
[edytuj] Rekordy świata
| Konkurencja | Rezultat | Data | Miejsce |
|---|---|---|---|
| Skok wzwyż – stadion | 2,35[16][32] | 25 maja 1980 |
[edytuj] Rekordy Europy
| Konkurencja | Rezultat | Data | Miejsce |
|---|---|---|---|
| Skok wzwyż – stadion | 2,29[1] | 8 września 1976 | |
| Skok wzwyż – stadion | 2,35[16][32] | 25 maja 1980 |
[edytuj] Rekordy Polski
W ciągu swojej 18-letniej kariery Jacek Wszoła ustanowił jedenaście rekordów Polski na stadionie[9].
| Rezultat | Data | Miejsce |
|---|---|---|
| 2,20[33] | 8 czerwca 1974 | |
| 2,22 | 24 maja 1975 | |
| 2,23 | 9 sierpnia 1975 | |
| 2,24 | 8 czerwca 1976 | |
| 2,25 | 22 czerwca 1976 | |
| 2,26 | 12 lipca 1976 | |
| 2,27 | 22 sierpnia 1976 | |
| 2,29 | 8 września 1976 | |
| 2,30 | 11 września 1977 | |
| 2,31 | 25 maja 1980 | |
| 2,35 | 25 maja 1980 |
[edytuj] Rekordy życiowe
| Konkurencja | Rezultat | Data | Miejsce | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Skok wzwyż – stadion | 2,35[16] | 25 maja 1980 | rekord świata | |
| Skok wzwyż – hala | 2,33[16] | 9 lutego 1986 |
Przypisy
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 Janusz Rozum, Daniel Grinberg, Zbigniew Jonik, Henryk Kurzyński, Leszek Luftam, Stefan Pietkiewicz: 90 lat polskiej lekkoatletyki 1919–2009. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2009. ISBN 978-83-902509-9-1.
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 Wyniki olimpijskie Jacka Wszoły w serwisie sports-reference.com (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ wjah.co.uk: European Junior Championships 1975 (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 4,17 Bogdan Tuszyński: Polscy olimpijczycy XX wieku – tom II. Wrocław: wydawnictwo Europa, 2004, s. 384. ISBN 83-7407-050-1.
- ↑ 5,0 5,1 Tadeusz Olszański: Osobista historia olimpiad. Warszawa: wydawnictwo Studio Emka, 2004, s. 122. ISBN 83-888607-40-5.
- ↑ Profil zawodnika w bazie Polskiego Komitetu Olimpijskiego (pol.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Henryk Kurzyński, Stefan Pietkiewicz, Janusz Rozum, Tadeusz Wołejko: Historia finałów lekkoatletycznych mistrzostw Polski 1920-2007. Konkurencje męskie. Szczecin – Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2008. ISBN 978-83-61233-20-6.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Osiągnięcia polskiej lekkiej atletyki w 40-leciu PRL. Mecze międzypaństwowe I reprezentacji Polski seniorów – mężczyźni. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 1984.
- ↑ 9,0 9,1 Janusz Waśko, Andrzej Socha: Athletics National Records Evolution 1912 – 2006. Zamość – Sandomierz: 2007, s. 88.
- ↑ 10,0 10,1 GBRAthletics: European Junior Championships (Men) (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ 11,0 11,1 Wyniki konkursu skoku wzwyż w serwisie sports-reference.com (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ 12,0 12,1 Tadeusz Olszański: Osobista historia olimpiad. Warszawa: wydawnictwo Studio Emka, 2004, s. 123. ISBN 83-888607-40-5.
- ↑ Wyniki finałowego konkursu skoku wzwyż w serwisie sports-reference.com (ang.). [dostęp 17 kwietnia 2010].
- ↑ 14,0 14,1 GBRAthletics: European Indoor Championships (Men) (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ 15,0 15,1 GBRAthletics: World Student Games (Men) (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ 16,00 16,01 16,02 16,03 16,04 16,05 16,06 16,07 16,08 16,09 16,10 16,11 16,12 Profil zawodnika w bazie tilastopaja.org (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ Wyniki finałowego konkursu skoku wzwyż w serwisie sports-reference.com (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ Janusz Trzepizur: Miałem jedną myśl: pokonać Moegenburga (pol.). Sports.pl, 2 stycznia 2011. [dostęp 11 stycznia 2011].
- ↑ IAAF World Championships in Athletics (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ Wyniki eliminacji mistrzostw świata 1983 w bazie IAAF (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ Wyniki finału mistrzostw świata 1983 w bazie IAAF (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 Wywiadowcy.pl: Wywiad Jacka Wszoły dla Playboya (pol.). [dostęp 17 kwietnia 2010].
- ↑ Historia klubu Fitness Klub Gymnasion (pol.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ Sport.pl: Seria komiksów o polskich olimpijczykach (pol.). [dostęp 28 kwietnia 2010].
- ↑ mediamisker.pl: Wszoła, Urbaś i Partyka ambasadorami Samsung Athletic Cup (pol.). [dostęp 28 kwietnia 2010].
- ↑ GBRAthletics: European Veterans Indoor Championships (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ W eliminacjach osiągnął wynik 2,16.
- ↑ 28,0 28,1 GBRAthletics: IAAF World Cup in Athletics (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ 29,0 29,1 W eliminacjach osiągnął wynik 2,21.
- ↑ 30,0 30,1 30,2 30,3 30,4 30,5 30,6 30,7 30,8 GBRAthletics: Polish Indoor Championships (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
- ↑ Henryk Gąszczak: Polska lekkoatletyka w statystyce historycznej; lata 1920-2007 (pol.). statystyka.histor.pzla.pl. [dostęp 27 lutego 2012].
- ↑ 32,0 32,1 Wynik przetrwał do 1 sierpnia 1980.
- ↑ Wyrównany rekord Edwarda Czernika.
[edytuj] Bibliografia
- Jacek Wszoła w bazie IAAF (ang.) [dostęp 24 października 2011].
- Polski Komitet Olimpijski: Jacek Wszoła – sylwetka w portalu www.olimpijski.pl (pol.). www.olimpijski.pl. [dostęp 24 października 2011].
- Profil zawodnika w bazie tilastopaja.org (ang.) [dostęp 24 października 2011].
- Jacek Wszoła Biography and Olympic Results (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 24 października 2011].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Jacek Wszoła o olimpijskim złocie w Montrealu i porażce w Moskwie. "Chrzanić Gerda Wessiga" (pol.). Sport.pl. [dostęp 24 października 2011].
|
|||||
|
|||||||||||||||||||||||
- Dobre artykuły
- Polscy lekkoatleci na igrzyskach olimpijskich
- Polscy olimpijczycy (Montreal 1976)
- Polscy olimpijczycy (Moskwa 1980)
- Polscy medaliści olimpijscy
- Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich, Montreal 1976
- Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich, Moskwa 1980
- Medaliści Letnich Uniwersjad, Sofia 1977
- Urodzeni w 1956
- Polscy skoczkowie wzwyż