Zduńska Wola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zduńska Wola
Herb Flaga
Herb Zduńskiej Woli Flaga Zduńskiej Woli
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat zduńskowolski
Gmina gmina miejska
Data założenia ok. 1394
Prawa miejskie 1825
Prezydent Piotr Niedźwiecki
Powierzchnia 24,58 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

44 108
1794,4 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 43
Kod pocztowy 98-220
Tablice rejestracyjne EZD
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Zduńska Wola
Zduńska Wola
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zduńska Wola
Zduńska Wola
Ziemia 51°36′22″N 18°56′21″E/51,606111 18,939167Na mapach: 51°36′22″N 18°56′21″E/51,606111 18,939167
TERC
(TERYT)
1019011
Urząd miejski
ul. Stefana Złotnickiego 12
98-220 Zduńska Wola
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Zduńska Wola w Wikisłowniku
Strona internetowa
Plan Zduńskiej Woli
Położenie miasta (gminy miejskiej) Zduńska Wola na mapie powiatu zduńskowolskiego

Zduńska Wolamiasto i gmina w centralnej Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim. Położone jest na Wysoczyźnie Łaskiej, na obszarze prawie równinnym, nad rzeką Pichną, prawym dopływem Warty. Jest siedzibą gminy i powiatu, a także członkiem Związku Miast Polskich.

Prawa miejskie otrzymała w 1825 r., jednak historia osadnictwa na terenach Zduńskiej Woli sięga XIV wieku. Od XIX wieku miasto prężnie rozwijało się jako ośrodek przemysłu włókienniczego, zaś w dwudziestoleciu międzywojennym – jako węzeł kolejowy będący częścią magistrali węglowej.

Według danych statystycznych z 31 grudnia 2009, miasto liczyło 43 969 mieszkańców[1]. Powierzchnia wynosi 24,58 km².

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Zduńska Wola leży w centralnej części województwa łódzkiego, jak również w centrum Polski w odległości 45 km (ok. godziny drogi) na zachód od Łodzi.

Miasto leży na Wysoczyźnie Łaskiej, na obszarze prawie równinnym, łagodnie opadającym ku dolinie Warty. Centrum miasta znajduje się na niewielkim wzniesieniu nad Pichną, prawym dopływem Warty. Graniczy od południa z gminą Zapolice, od zachodu, północy i północnego wschodu z gminą wiejską Zduńska Wola, od wschodu z gminą Sędziejowice w powiecie łaskim.

W XI i XII w. tereny, na których powstała Zduńska Wola, wchodziły w skład kasztelanii sieradzkiej, w późniejszym okresie – województwa sieradzkiego. W 1795 obszar ten znalazł się w departamencie kaliskim Królestwa Prus, od 1807 w departamencie kaliskim Księstwa Warszawskiego, a od 1816 – w województwie kaliskim Królestwa Polskiego. W połowie lat czterdziestych XIX w. miasto znalazło się w nowo utworzonej guberni warszawskiej, a od 1867 r. w guberni kaliskiej. Już wówczas Zduńska Wola była znaczącym ośrodkiem gminnym w powiecie sieradzkim. W okresie międzywojennym miasto wchodziło w skład powiatu sieradzkiego w województwie łódzkim. W 1939 Niemcy włączyli je do Rzeszy Niemieckiej jako część prowincji Kraj Warty, zmieniając jednocześnie nazwę na Freihaus. W latach pięćdziesiątych XX w. powiększono znacznie obszar Zduńskiej Woli, przyłączając do niej następujące miejscowości: Stęszyce, Rozomyśl, Osmolin Wieś, Osmolin Kolonie i Zduny (od 1 stycznia 1955). 1 lipca 1956 utworzono powiat miejski Zduńska Wola. Kolejne znaczne zmiany granic miasta nastąpiły w styczniu 1973 – wówczas do Zduńskiej Woli włączono Karsznice, sołectwo Krobanówek oraz część wsi Henryków, Krobanów (z powiatu sieradzkiego), Marzenin i Bilew (z powiatu łaskiego). Po wprowadzeniu reformy administracji państwowej w 1975 Zduńska Wola weszła w skład województwa sieradzkiego, jednocześnie powiększano jej obszar, przyłączając Nowe Miasto i Swędzieniejewice. Wskutek reformy administracyjnej w 1999 Zduńska Wola stała się miastem powiatowym w województwie łódzkim.

Odległości od największych miast Polski[2]:

Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Zduńska Wola nie jest podzielona na osiedla w sensie administracyjnym (jednostki pomocnicze gminy). Poniższy spis zawiera osiedla, których nazwy są powszechnie używane przez mieszkańców oraz władze miasta. Umieszczone są na planie dostępnym na oficjalnej stronie miasta. Mimo to, często można spotkać w użyciu inne nazwy, gdyż wymienione poniżej nie stanowią oficjalnego podziału administracyjnego.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Zduńska Wola leży w obszarze Wysoczyzny Łaskiej w makroregionie Niziny Południowowielkopolskiej. Rzeźba terenu jest mało urozmaicona – średnia wysokość terenu waha się między 170 a 180 m n.p.m., osiągając maksymalnie 192 m n.p.m.[3] Przez miasto przepływają dwie niewielkie rzeczki – Pichna (prawdziwa nazwa – Brodnia) i Tymianka, w większości nieuregulowane. Wśród zbiorników wodnych znajdują się dwa stawy położone w parku miejskim, zbiornik retencyjny Kępina o powierzchni 7,4 ha oraz niewielki zbiornik przeciwpożarowy położony w przemysłowej części miasta. Nie występują żadne surowce mineralne. Dawniej wydobywany był piasek i żwir na potrzeby lokalne. Obecnie trwają prace nad wykorzystaniem energii geotermalnej.

Miasto leży w strefie klimatycznej umiarkowano-przejściowej. Roczne opady wahają się pomiędzy 500 a 600 mm. Średnia temperatura stycznia wynosi -2,5 °C, a lipca 18 °C. Okres wegetacyjny trwa od początku kwietnia do początku października i trwa 215 dni.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zduńska Wola liczy ok. 44, 5 tys. mieszkańców, plasując się przy tym na 102. miejscu w Polsce i 10. miejscu w województwie łódzkim. Powierzchnia miasta wynosi 24,58 km², co daje gęstość zaludnienia równą 1788 os./km²

Struktura ludności[edytuj | edytuj kod]

Dane o ludności z dnia 31 grudnia 2009:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 43 969 100 23 152 52,66 20 817 47,34
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 8058 18,33 3921 8,92 4137 9,41
Wiek produkcyjny (18–65 lat) 28 514 64,85 14 001 31,84 14 513 33,01
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 7397 16,82 5230 11,89 2167 4,93

Struktura płci i wieku mieszkańców Zduńskiej Woli wg danych z 31 grudnia 2009[4]

Ludność miasta[edytuj | edytuj kod]

Information2.svg Osobny artykuł: Ludność Zduńskiej Woli

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarszy wizerunek miasta
Dworek Złotnickich, obecnie Urząd Miasta

Najstarsza zachowana informacja o miejscowości pochodzi z 1394, kiedy to posłużono się zamiennie nazwami „Zduny” i „Wola”. Sądząc po dacie pierwszych zapisków i nazwie osady, można przypuszczać, że powstała ona w wyniku kolonizacji na prawie polskim.

W końcu XIV lub na początku XV w. Zduńska Wola była już centrum dóbr noszących taką samą nazwę, do których zaliczano ponadto pobliskie wsie: Paprotnie, Pstrokonie, Wozniki i Zduny. W ciągu kolejnych stuleci obszar dóbr zmieniał się wielokrotnie. W drugiej połowie XVIII w. Zduńska Wola spełniała funkcje lokalnego centrum gospodarczego. Ówczesny jej właściciel Feliks Złotnicki, łowczy szadkowski, w 1773 lub 1774 uzyskał od króla Stanistawa Augusta Poniatowskiego przywilej na odbywanie w ciągu roku 12 targów w miejscu zwanym Czekaj (Czekay). Prawdopodobnie znajdowało się ono na osi rynek-kościół parafialny, lub na skrzyżowaniu dróg łączących Sieradz z Łaskiem oraz Szadek z Widawą. Można zatem przypuszczać, iż najstarsza część miasta znajdowała się w rejonie pl. Wolności i ul. Kościelnej. Przez wiele lat na oznaczenie tej miejscowości używano zamiennie nazw: Zduńska Wola i Czekaj.

Nie zachowały się do naszych czasów żadne dowody na to, że XVIII-wieczny Czekaj otrzymał prawa miejskie. Mimo braku formalnych praw miejskich, ośrodek już wtedy spełniał funkcje miejskie dzięki swojemu położeniu na szlaku handlowym kalisko-piotrkowskim. Mieszkały w nim 33 rodziny polskie i żydowskie oraz 6 komornic. Znajdował się tu ratusz, kościół katolicki, bożnica i szkoła, w pobliżu były 2 młyny, wiatrak, browar i dwór. Aczkolwiek wśród mieszkańców przeważali rolnicy, nie brakowało jednak garbarza, szewca, kucharza, stolarza, strycharza, kowala, 2 krawców, piekarza, cyrulika, kupca, rymarza i 2 kuśnierzy.

Dalszy rozwój osady jest związany z działalnością dziedzica rodu – Stefana Prawdzic Złotnickiego. Już u progu XIX w. najliczniejszą grupę wśród pozarolniczych zawodów w osadzie stanowili tkacze, którzy od 1816 r. posiadali własny cech. Jednak dopiero dwa lata później, dzięki staraniom Złotnickiego, rozpoczął się masowy napływ tkaczy ze Śląska, Saksonii i Czech. Działalności osadniczej Złotnickiego sprzyjała ówczesna polityka rządu Królestwa Polskiego, który wspierał uprzemysłowienie wielu ośrodków w kraju. Zawierając umowę z rządem, Złotnicki zobowiązał się do wybudowania i uruchomienia w terminie do 1825 r. fabryki płótna zatrudniającej 60 majstrów tkaczy. Zadanie to nie było łatwe, bowiem w tym czasie już w kilku miastach rodził się na podobnych zasadach nowoczesny przemysł włókienniczy i dziedzic Zduńskiej Woli korzystał z usług agentów werbujących tkaczy. Przybywający do miasta osadnicy zawierali z dziedzicem umowy indywidualne, na mocy których otrzymywali 2 morgi gruntu, ogród, 9 klocków sosnowych, 2000 sztuk cegieł oraz 27 talarów na budowę domu. W zamian zobowiązani byli do świadczenia różnego rodzaju usług na rzecz dworu, płacenia czynszu i uruchomienia warsztatów tkackich. W późniejszym czasie dla osiedlających się „fabrykantów” wystawiał Złotnicki domy mieszkalne. Do 1823 r. wzniesiono ich 130.

Dynamiczny rozwój osady spowodował, że w połowie lat dwudziestych XIX w. jej mieszkańcy wystąpili z wnioskiem o nadanie Zduńskiej Woli praw miejskich. 29 grudnia 1824 na pełnomocników specjalnych do starań o uzyskanie praw miejskich wybrano Wojciecha Krugiera, Mikołaja Olszewskiego, Michała Kanta, Samuela Georga, Augusta Francke i Jakuba Hiller-Warszawskiego. W marcu 1825 wystąpił Złotnicki do Komisji Województwa Kaliskiego z prośbą o nadanie Zduńskiej Woli praw miejskich. Prośba ta została rozpatrzona pozytywnie na mocy uchwały Rady Administracyjnej z 25 października. Wydany z tej okazji akt erekcyjny określił wzajemne stosunki między Złotnickim i mieszkańcami oraz ustalił przemysłowy charakter miasta.

Osadnicy – w dużym stopniu niemieckojęzyczni i ewangeliccy – zmienili krajobraz kulturowy miejscowości. Urbanizacja Zduńskiej Woli spowodowała również rozwój w mieście społeczności żydowskiej. Po 1918 w mieście były dwie szkoły hebrajskie, trzy spółdzielcze banki żydowskie, okazały dom kahalny. W 1939 na 25 tys. mieszkańców 10 tys. było Żydami.

W 1930 roku na obszarze ówczesnej wsi Karsznice powstała osada kolejarska dla obsługi nowej linii towarowej ze Śląska do Gdyni. Osada szybko stała się jednym z największych węzłów towarowych w kraju.

W Zduńskiej Woli urodził się i został ochrzczony św. Maksymilian Maria Kolbe, który dziś jest patronem miasta.

Max Factor, właśc. Maksymilian vel Michaił Faktorowicz urodził się 15 września 1872 r. w Zduńskiej Woli (zm. 30 sierpnia 1938 r. w Los Angeles) – producent i wynalazca kosmetyków, założyciel firmy Max Factor.

Wieloletnim mieszkańcem Zduńskiej Woli był literat i animator życia kulturalnego Feliks Rajczak, pochowany w 1987 r. na miejscowym cmentarzu. Spoczął tutaj również Roman Tomaszewski (1963 - 2013) - poeta - członek ZLP, malarz i animator życia kulturalnego Zduńskiej Woli.

Związki wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Bazylika Wniebowzięcia NMP (widok z tył)
Kościół Baptystów
Kościół św. Maksymiliana
Dom urodzin Św. Maksymiliana Kolbego

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Ulica Łaska

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Miasto przecina wspólny odcinek dwóch dróg krajowych nr:

W okolicy miasta planowana jest także budowa drogi szybkiego ruchu S8.

PL ZdWola Lutheran church.jpg

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywa Ty23 w Skansenie Taboru Kolejowego w Zduńskiej Woli

W Zduńskiej Woli krzyżują się dwa ważne szlaki kolejowe:

W mieście znajdują się 3 stacje kolejowe:

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Information2.svg Osobny artykuł: MPK Zduńska Wola

Łódzka Kolej Aglomeracyjna[edytuj | edytuj kod]

29 czerwca 2010 w Urzędzie Marszałkowskim w Łodzi podpisane zostało porozumienie z marszałkiem województwa łódzkiego Włodzimierzem Fisiakiem, wicemarszałkiem Witoldem Stępieniem oraz prezydentami i burmistrzami 10 innych miast dotyczące podjęcia współpracy dla uruchomienia Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej, która swoim zasięgiem obejmować będzie również Zduńską Wolę.

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Zduńska Wola była największym miastem dawnego województwa sieradzkiego. Tu rozwija się prężnie przemysł odzieżowy i włókienniczy.

Istnieje tutaj kilka znanych nie tylko w kraju, ważnych dla regionu firm:

  • Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego „Wola”
  • Icopal SA – producent materiałów budowlanych (dawna Izolacja SA)
  • Ferax – producent rajstop Gatta
  • Mabudo – producent domów energooszczędnych, wytwórnia betonu, zakład prefabrykacji (na terenie byłego FaDom)
  • Browar Staropolski (zamknięty w 2013 roku[6])
  • Agros Nova (dawniej Sonda, Garden)
  • Izodom 2000 Polska – producent materiałów budowlanych do budowy domów pasywnych oraz energooszczędnych
  • Aves
  • Automark
  • Taro sp.j
  • Budvar Centrum S.A.
  • Borg Automotive Sp. z o.o.
  • Elektrociepłownia Zduńska Wola Sp. z.o.o

W dzielnicy Karsznice znajduje się węzeł kolejowy, dawniej jeden z najważniejszych w kraju z ekspozycją zabytkowego taboru kolejowego.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zabytki i muzea[edytuj | edytuj kod]

Muzeum historii miasta Zduńska Wola
  • Dom urodzin św. Maksymiliana Marii Kolbe, Muzeum Maksymiliana Marii Kolbe przy ul. Św. Maksymiliana Marii Kolbego 9[7];
  • Sanktuarium św. Maksymiliana Marii Kolbego przy ul. Kościelnej 20[8];
  • Dworek Złotnickich, obecnie Urząd Miasta;
  • Muzeum Zgromadzenia Małego Dzieła Boskiej Opatrzności Księży Orionistów na Ziemiach Polskich;
  • Muzeum Historii Miasta;
  • Skansen lokomotyw i Izba Historii Taboru PKP;
  • Domy tkackie.

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[9] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najśw. Maryi Panny (Sanktuarium św. Maksymiliana Marii Kolbego), ul. Kościelna 20, 1891, nr rej. 382/A z 23.08.1991;
  • kościół ewangelicko-augsburski, 1926, nr rej. 295 z 17.05.1976;
  • dawna plebania ewangelicko-augsburska, 1895, nr rej. 384/89 z 17.10.1989;
  • dom św. Maksymiliana Kolbego (dom tkacki), ul. św. M. Kolbego 9, drewniany, XIX w., nr rej. 388/A z 2.05.1991;
  • cmentarz żydowski, ul. Kacza 18 (w tym ogrodzenie z bramami), 1826, nr rej. A/101 z 27.12.2010;
  • dom, ul. Kościelna 13, 1825, nr rej. 301 z 30.12.1967 oraz 960-XIII-77;
  • dom, ul. Kościuszki 9, 1 poł. XIX w., nr rej. 992 z 30.12.1967;
  • dom, ul. Kościuszki 11, 1 poł. XIX w., nr rej. 993 z 30.12.1967
  • budynek liceum sztuk plastycznych, ul. Sieradzka 29, pocz. XX w., nr rej. 318 z 22.02.1985;
  • dom, ul. Złotnickiego 6, 1 poł. XIX w., nr rej. 995 z 30.12.1967.

Pomniki i tablice[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Józefa Piłsudskiego na placu Wolności

W Zduńskiej Woli znajdują się liczne tablice pamiątkowe i pomniki:

  • pomnik Józefa Piłsudskiego (pl. Wolności);
  • tablica ku czci Stefana Prawdzic Złotnickiego, założyciela miasta (budynek urzędu miasta, ul. Złotnickiego);
  • tablica upamiętniająca zduńskowolan zamordowanych przez hitlerowców (pl. Wolności);
  • tablica upamiętniająca żydowską synagogę zniszczoną w czasie II wojny światowej (ul. Sieradzka);
  • pomnik Jana Pawła II (Aleje Kościuszki);
  • pomnik poległych w walce w obronie ojczyzny (Pasaż Rajczaka);
  • Tablice z okazji 200. rocznicy urodzin Tadeusza Kościuszki (Aleje Kościuszki, ul. Parkowa);
  • tablica pamiątkowa ku czci kpt. Władysława Jachowicza ps. „Konar” (ul. Dąbrowskiego 7);
  • tablice pamiątkowe poświęcone powstańcom warszawskim (ul. Dąbrowskiego7);
  • tablica upamiętniająca Ignacego Boernera (budynek Poczty Polskiej, ul. Kilińskiego);
  • pomnik św. Maksymiliana Marii Kolbego, patrona Zduńskiej Woli (przy bazylice na ul. Kościelnej);
  • pomnik Kazimierza Kałużewskiego, Juliusza Sylli i innych kolejarzy-członków ruchu oporu w Karsznicach, rozstrzelanych przez hitlerowców (pl. Zwycięstwa);
  • tablica pamiątkowa poświęconą ks. Jerzemu Popiełuszce;
  • tablica poświęcona pisarzowi Januszowi Teodorowi Dybowskiemu (ul. Złotnickiego);
  • pomnik ku czci pomordowanych podczas likwidacji getta żydowskiego w Zduńskiej Woli (cmentarz żydowski, ul. Kacza);
  • popiersie Mikołaja Kopernika przed Szkołą Podstawową nr 6 (ul. Złota);

Zieleń miejska[edytuj | edytuj kod]

Park miejski przy Dworku Złotnickich

Tereny zielone Zduńskiej Woli zajmują obszar około 475 hektarów, co stanowi prawie 20% powierzchni miasta, w tym lasy, parki, skwery, pastwiska czy łąki itp[10].

Największym kompleksem leśnym w granicach miasta jest Las Paprocki (68 ha), położony przy południowej granicy miasta. Dominującymi gatunkami drzew są olcha, brzoza, jesion, świerk i sosna. Pozostałe, skromniejsze i mniej zwarte kompleksy leśne zajmują łącznie około 40 ha.

W centrum miasta, przy Dworku Złotnickich, znajduje się Park Miejski o przeważającym drzewostanie liściastym. Niektóre z drzew zostały uznane za pomniki przyrody, m.in. najstarsze drzewo w mieście – wiąz szypułkowy o obwodzie ok. 650 cm.

Ponadto po obszarze całego miasta porozrzucane jest 57 sztuk drzew objętych ochroną prawną, w tym szpaler klonów srebrzystych przy ul. Dolnej[11].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Życie kulturalne miasta[edytuj | edytuj kod]

W Zduńskiej Woli działa Miejska Biblioteka Publiczna im. Jerzego Szaniawskiego, powstała w 1946 roku[12]. Z jej zbiorów korzysta ponad 6500 osób (dane z 2006 r.[13]). Oprócz popularyzacji czytelnictwa, prowadzi również inne formy działalności, takie jak: wystawy, pogadanki, lekcje biblioteczne, kiermasze, spotkania autorskie, wieczory bajek czy wieczory literackie. Od 4 kwietnia 2000 r. pełni funkcję biblioteki powiatowej. Wraz z przyjęciem tej roli, do placówek podległych MBP dołączono biblioteki miejskie i gminne z okolicznych miejscowości. Obecnie sieć ta liczy 15 bibliotek.

W tym samym budynku co MBP, swoją działalność kulturalną prowadzi Miejski Dom Kultury, powołany do życia Uchwałą Nr 32/160/61 Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Zduńskiej Woli z dniem 1 września 1961 r.[14] Prowadzi zajęcia dla dzieci i młodzieży w grupach tanecznych, muzycznych, wokalnych, teatralnych, plastycznych i literackich. W czerwcu 2008 r. MDK uruchomił swoją filię na osiedlu Karsznice[14]

Ponadto na terenie Zduńskiej Woli działają:

  • Powiatowe Centrum Kultury Sportu i Rekreacji, w skład którego wchodzi Powiatowy Młodzieżowy Dom Kultury „Na Pięterku”, Powiatowy Międzyszkolny Ośrodek Sportowy i Szkolne Schronisko Młodzieżowe
  • Dom Kultury „Lokator”
  • Biblioteka Pedagogiczna w Sieradzu, Filia w Zduńskiej Woli
  • Towarzystwo Przyjaciół Zduńskiej Woli

W drugiej połowie XX w. funkcjonowały w mieście kina „Hel” i „Tkacz”. Pierwsze zamknięto w latach 80., drugie – po tymczasowej przerwie w działalności, a następnie przemianowaniu na „Hollywood” – zakończyło swoją aktywność na początku XXI wieku.

Lokalne media[edytuj | edytuj kod]

W Zduńskiej Woli wydawane jest kilka gazet o zasięgu regionalnym, m.in.: Dziennik Łódzki, bezpłatny tygodnik Extra. Ponadto działa sieradzka rozgłośnia regionalna Nasze Radio, zduńskowolska telewizja kablowa ZW Media oraz internetowa Telewizja Centrum. Oprócz tego funkcjonują portale internetowe lokalnych gazet oraz portale samodzielne: ezdunska.pl oraz www.zdunskawola24.pl.

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta funkcjonuje kilka klubów i stowarzyszeń, które kształcą kulturę fizyczną dzieci, młodzieży i dorosłych.

  • Gatta Zduńska Wola - futsal
  • Ślizg Zduńska Wola - klub motorowodny
  • Pogoń Zduńska Wola (dawniej Pogoń Ekolog Zduńska Wola) – piłka nożna
  • ZKS GATTA Zduńska Wola (dawniej Mabudo Ferax Suchoczasy) – piłka nożna
  • MKPS Lokator Zduńska Wola – piłka siatkowa dziewcząt
  • MKS Zduńska Wola (dawniej MKS PMOS Zduńska Wola) – piłka nożna, piłka siatkowa chłopców, lekkoatletyka. Wychowankami klubu są Michał Stasiak, Adrian Budka, Łukasz Masłowski.
  • MUKS „Park” Zduńska Wola – lekkoatletyka
  • KS Resursa Zduńska Wola – lekkoatletyka
  • MMLUKS „SPRINT” Zduńska Wola – lekkoatletyka
  • Rugby Klub Zduńska Wola – rugby siedmioosobowe
  • Stowarzyszenie Karate Tradycyjnego w Zduńskiej Woli
  • Szkolny Klub Strzelectwa Sportowego LOK „Sokół” Zduńska Wola
  • Sekcja Strzelecka Domu Kultury „LOKATOR” Zduńska Wola – zlikwidowany w 2011 z powodu oszczędności Spółdzielni Mieszkaniowej LOKATOR
  • Klub Sportowy „Gimnazjon” Break Dance i Akrobatyka sportowa

Infrastrukturą sportową zarządza wraz z klubami MOSiR „Relaks” – Miejski Ośrodek Sportu „Relaks”.

Na terenie miasta odbywają się również amatorskie rozgrywki, które są istotnym elementem w popularyzacji sportu:

  • ALS – Amatorska Liga Siatkówki w Zduńskiej Woli
  • ZALK – Zduńskowolska Amatorska Liga Koszykówki
  • MHL PN – Miejska Halowa Liga Piłki Nożnej

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Lista placówek oświatowych[edytuj | edytuj kod]

Przedszkola:

  • Publiczne Przedszkole nr 2
  • Publiczne Przedszkole nr 3
  • Publiczne Przedszkole nr 4
  • Publiczne Przedszkole nr 5
  • Publiczne Przedszkole nr 6
  • Publiczne Przedszkole nr 7
  • Publiczne Przedszkole nr 9
  • Publiczne Przedszkole nr 10
  • Publiczne Przedszkole nr 11

Szkoły podstawowe:

Gimnazja:

Budynek I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Wielkiego
Zespół Szkół Elektronicznych im. Stanisława Staszica

Szkoły ponadgimnazjalne:

  • I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego
  • II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II
  • Zespół Szkół Elektronicznych im. Stanisława Staszica
  • Zespół Szkół Zawodowych nr 1 im. Obrońców Westerplatte
  • Zespół Szkół im. Kazimierza Kałużewskiego i Juliusza Sylli
  • Zespół Szkół Zakładu Doskonalenia Zawodowego
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 5 (w ramach Zespołu Szkół Specjalnych im. Marii Grzegorzewskiej)

Szkoły artystyczne:

  • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia
  • Liceum Plastyczne im. Katarzyny Kobro

Szkoły policealne i wyższe:

  • Wyższe Seminarium Duchowne Księży Orionistów
  • Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych
  • Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania
  • Punkt Zamiejscowy Politechniki Łódzkiej w Zduńskiej Woli
  • Policealne Studium Ekonomiczno-Administracyjno-Prawne
  • Policealne Studium Zawodowe – CKU w Sieradzu

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]