25 maja jest 145. (w latach przestępnych 146.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 220 dni.
- Imieniny obchodzą: Aldhelm, Beda, Borzysław, Dionizy, Grzegorz, Heladia, Heladiusz, Imisława, Leon, Leona, Magda, Marcjanna, Mariusz, Wenerand i Zenobiusz
- Argentyna – Rocznica Rewolucji
- Fani Douglasa Adamsa – Dzień Ręcznika
- Liban – Dzień Wyzwolenia Południowego Libanu
- Międzynarodowe:
- Organizacja Jedności Afrykańskiej – Dzień Afryki (upamiętniające powstanie OJA 25 maja 1963)
- Sudan – Rocznica Rewolucji Majowej
- Unia Afrykańska – Dzień Wyzwolenia Afryki
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
Bitwa pod Awarajr na rycinie z XV wieku
- 451 – Sasanidzi pokonali powstańców ormiańskich w bitwie pod Awarajr.
- 541 – Eraryk został królem Ostrogotów.
- 1085 – Król Alfons VI wyzwolił Toledo spod panowania Maurów.
- 1206 – Król Anglii Jan bez Ziemi wydał pierwszy list kaperski Francuzowi Eustachemu Buskesowi, zwanemu Mnichem Eustachym.
- 1420 – Infant Henryk Żeglarz, trzeci syn króla Portugalii Jana I został wielkim mistrzem Zakonu Rycerzy Chrystusa.
- 1555 – Antoni de Burbon-Vendôme i Joanna d'Albret zostali współmonarchami Nawarry.
- 1632 – Wojna trzydziestoletnia: Albrecht von Wallenstein odbił Pragę z rąk saksońskich.
- 1659 – Richard Cromwell ustąpił ze stanowiska Lorda Protektora Anglii i Szkocji.
- 1676 – Wojna duńsko-szwedzka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Jasmundem.
- 1720 – Do portu w Marsylii przypłynął z Bliskiego Wschodu statek, którego chorująca załoga wywołała dwuletnią epidemię dżumy z ponad 40 tys. ofiar śmiertelnych.
- 1787 – W Filadelfii zwołano Zgromadzenie Konstytucyjne, które przygotowało projekt amerykańskiej ustawy zasadniczej.
- 1809 – V koalicja antyfrancuska: stoczono I bitwę pod Bergisel.
- 1810 – Rewolucja Majowa: w Argentynie powołano pierwszy rząd niezależny od władz hiszpańskich.
- 1821 – Klemens Lothar von Metternich został kanclerzem Cesarstwa Austrii.
- 1833 – Uchwalono konstytucję Chile.
- 1842:
- 1846 – Ludwik Napoleon Bonaparte zbiegł z twierdzy Ham, w której był osadzony za próbę przeprowadzenia zamachu stanu i udał się do Anglii.
- 1850 – Do londyńskiego zoo przywieziono pierwszego hipopotama nilowego.
- 1865 – Około 300 osób zginęło w wybuchu składu amunicji w mieście Mobile w amerykańskim stanie Alabama.
- 1870 – W Paryżu odbyła się premiera baletu Coppelia z muzyką Léo Delibesa.
- 1881 – Przyjęto hymn Wenezueli.
- 1895:
- 1898:
- 1900 – W Montevideo otwarto Stadion Gran Parque Central.
- 1901 – Założono klub sportowy River Plate Buenos Aires.
- 1911 – Został obalony wieloletni dyktator Meksyku Porfirio Díaz.
- 1913 – Oficer austro-węgierskiego kontrwywiadu i jednocześnie agent rosyjski Alfred Redl popełnił samobójstwo, po zdemaskowaniu go poprzedniego dnia.
- 1915:
- 1919 – W norweskim Bergen otwarto Brann Stadion.
- 1922:
- 1926 – W Paryżu agent radzieckiego OGPU Szolem Szwarcbard zastrzelił prezydenta Ukraińskiej Republiki Ludowej na uchodźstwie Symona Petlurę.
- 1928 – Sterowiec Italia rozbił się na biegunie północnym.
- 1933 – Gwardia Palatyńska objęła straż w Bazylice św. Jana na Lateranie.
- 1938:
- 1942 – Padł pierwszy klaps na planie najlepszego melodramatu wszech czasów Casablanca.
- 1944 – II wojna światowa: rozpoczęła się niemiecka operacja "Rösselsprung"; nieudana próba zgładzenia Josipa Broza Tity oraz zniszczenia Sztabu Naczelnego Wojska Ludowowyzwoleńczego i Oddziałów Partyzanckich Jugosławii.
- 1945 – Premiera horroru Porywacz ciał.
- 1946 – Jordania uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- 1951 – Na atolu Eniwetok Amerykanie przeprowadzili próbny wybuch atomowy w ramach operacji "Greenhouse".
- 1953 – Na amerykańskim poligonie atomowym Nevada Test Site z działa M65 Atomic Annie wystrzelono po raz pierwszy pocisk atomowy.
- 1955:
- 80 osób zginęło, a 273 zostały ranne w wyniku przejścia tornada nad miastem Udall w amerykańskim stanie Kansas.
- Brytyjska wyprawa zdobyła po raz pierwszy szczyt Kanczendzongi w Himalajach, trzeciej najwyższej góry świata.
- 1960 – Otwarto Muzeum Sztuki Japońskiej Tikotin w izraelskiej Hajfie.
- 1961:
- 1963 – W stolicy Etiopii, Addis Abebie, powołano Organizację Jedności Afrykańskiej.
- 1965 – Został wystrzelony amerykański satelita Pegasus 2.
- 1969:
- 1973:
- 1976:
- 1977 – Premiera filmu Gwiezdne wojny, epizod IV: Nowa nadzieja.
- 1979 – Katastrofa lotu American Airlines 191: 271 osób na pokładzie i dwie na ziemi zginęły, gdy samolot McDonnell Douglas DC-10 rozbił się krótko po stracie na polu kempingowym w Chicago.
- 1980 – Na mityngu w niemieckim Eberstadt Jacek Wszoła ustanowił rekord świata w skoku wzwyż (2,35 m).
- 1981 – Została założona Rada Współpracy Zatoki Perskiej.
- 1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: niszczyciel rakietowy HMS Coventry został zatopiony przez argentyńskie samoloty.
- 1986 – W Bangladeszu zatonął prom rzeczny Shamia. Zginęło około 600 osób.
- 1990 – Papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę na Malcie.
- 1994 – Abdellatif Filali został premierem Maroka.
- 1995 – Jan Paweł II wydał encyklikę Ut unum sint.
- 1996 – Czech Jan Železný ustanowił na zawodach w niemieckiej Jenie aktualny rekord świata w rzucie oszczepem (98,48 m).
- 1997 – W wojskowym zamachu stanu został obalony prezydent Sierra Leone Ahmad Tejan Kabbah.
- 2000:
- 2002:
- 2003 – Néstor Kirchner został prezydentem Argentyny.
- 2005 – Liverpool F.C. z Jerzym Dudkiem w bramce pokonał po rzutach karnych A.C. Milan w rozegranym w Stambule finale Ligi Mistrzów UEFA.
- 2008 – Libańskie Zgromadzenie Narodowe wybrało na prezydenta Michela Sulaimana.
- 2009 – Korea Północna przeprowadziła próbny wybuch bomby atomowej.
- 2010 – Prezydent Egiptu Husni Mubarak dokonał otwarcia Portu lotniczego Sauhadż-Mubarak.
Urodzili się [edytuj]
- 1334 – Sukō, cesarz Japonii (zm. 1398)
- 1550 – Kamil de Lellis, włoski zakonnik, założyciel zakonu kamilianów, święty (zm. 1614)
- 1606 – Karol Garnier, francuski jezuita, misjonarz, święty (zm. 1649)
- 1661 – Claude Buffier, francuski filozof, historyk (zm. 1737)
- 1713 – John Stuart, 3. hrabia Bute, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1792)
- 1756 – Feliks Radwański, polski architekt (zm. 1826)
- 1792 – Minh Mạng, cesarz Wietnamu (zm. 1841)
- 1802 – Johann Friedrich von Brandt, niemiecki przyrodnik, zoolog, lekarz (zm. 1879)
- 1803:
- 1815 – Giovanni Caselli, włoski fizyk (zm. 1891)
- 1818 – Jacob Burckhardt, szwajcarski historyk sztuki, literatury i kultury (zm. 1897)
- 1820 – Antoni Bryk, polski lekarz (zm. 1881)
- 1821 – Henri Alexis Brialmont, belgijski wojskowy, inżynier, budowniczy fortyfikacji (zm. 1903)
- 1830 – Władysław Zaborski, polski jezuita, misjonarz, pisarz (zm. 1900)
- 1846:
- 1848 – Helmuth von Moltke (młodszy), niemiecki generał-pułkownik, polityk (zm. 1916)
- 1856 – Louis Franchet d'Espérey, francuski generał, marszałek (zm. 1942)
- 1863 – Heinrich Rickert, niemiecki filozof (zm. 1936)
- 1865:
- 1867 – Leon Janta Połczyński, polski ziemianin, polityk, minister (zm. 1961)
- 1869 – Mojżesz Pikielny, polski przemysłowiec pochodzenia żydowskiego (zm. 1943)
- 1879 – Maxwell Aitken Beaverbrook, brytyjski polityk (zm. 1964)
- 1882:
- 1886 – Stanisław Łempicki, polski uczony, pisarz (zm. 1947)
- 1887 – Pio z Pietrelciny, włoski duchowny katolicki, kapucyn, stygmatyk, święty (zm. 1968)
- 1889:
- 1891:
- 1893 – Kathryn Adams, amerykańska aktorka (zm. 1959)
- 1894 – Feliks Szczęsny Kwarta, polski żołnierz, malarz (zm. 1980)
- 1895:
- 1899 – Kazi Nazrul Islam, banglijski poeta, muzyk, rewolucjonista (zm. 1976)
- 1901 – Benedykt Jerzy Dorys, polski fotografik (zm. 1990)
- 1902:
- 1903 – Michał Tyszkiewicz, polski ziemianin, dyplomata, autor tekstów piosenek (zm. 1974)
- 1904 – Józef Kuropieska, polski generał (zm. 1998)
- 1906 – Nora Ney, polska aktorka (zm. 2003)
- 1907 – U Nu, birmański polityk, pisarz (zm. 1995)
- 1908 – Alfred Szczepański, polski taternik (zm. 1954)
- 1913 – Donald Maclean, brytyjski urzęgldnik, agent radzieckiego wywiadu (zm. 1983)
- 1917 – Feliks Nawrot, polski żołnierz AK (zm. 1941)
- 1920 – Urbano Navarrete Cortés, hiszpański duchowny katolicki, jezuita, kardynał (zm. 2010)
- 1921:
- 1922:
- 1923:
- 1924:
- 1925:
- 1926 – Jan Józef Lipski, polski działacz socjalistyczny, krytyk i historyk literatury (zm. 1991)
- 1927 – Robert Ludlum, amerykański pisarz (zm. 2001)
- 1929 – Beverly Sills, amerykańska śpiewaczka operowa (zm. 2007)
- 1931:
- 1932 – Roger Bowen, amerykański aktor (zm. 1996)
- 1933 – Romuald Klim, białoruski lekkoatleta, młociarz (zm. 2011)
- 1935 – Wiesław Janicki, polski dziennikarz radiowy, reporter, publicysta
- 1938:
- 1939:
- 1941:
- 1942 – Łucja Prus, polska piosenkarka (zm. 2002)
- 1944:
- 1946:
- 1947:
- 1948 – Klaus Meine, niemiecki wokalista, członek grupy Scorpions
- 1949 – Michał Kurc, polski fotografik
- 1950:
- 1951:
- 1952:
- 1953:
- 1954:
- 1955:
- 1957 – Mark McGhee, szkocki piłkarz, trener piłkarski
- 1958:
- 1960:
- 1961 – Robert Brylewski, polski muzyk
- 1962
- 1964:
- 1965:
- 1966 – Laurentien Brinkhorst, księżna Niderlandów
- 1967 – Luc Nilis, belgijski piłkarz
- 1969:
- 1970:
- 1971 – Stefano Baldini, włoski maratończyk
- 1972:
- 1973:
- 1974 – Ilona Ostrowska, polska aktorka
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980 – Michał Skawiński, polski tancerz
- 1982 – Roger Guerreiro, brazylijsko-polski piłkarz
- 1983 – Daniel Albrecht, szwajcarski narciarz alpejski
- 1984 – Kostas Martakis, grecki piosenkarz
- 1984 – Paulina Ligocka, polska snowboardzistka
- 1985 – Marija Korytcewa, ukraińska tenisistka
- 1987 – Kamil Stoch, polski skoczek narciarski
- 1994 – Alexandra Raisman, amerykańska gimnastyczka
- 641 – Konstantyn III, cesarz bizantyński (ur. 612)
- 735 – Beda Czcigodny, anglosaski mnich, teolog, historyk, święty (ur. ok. 672)
- 967 – Murakami, cesarz Japonii (ur. 926)
- 986 – Abd Al-Rahman Al Sufi, perski astronom (ur. 903)
- 992 – Mieszko I, książę Polan, pierwszy książę Polski (ur. ok. 930)
- 1085 – Grzegorz VII, papież, święty (ur. ok. 1015)
- 1261 – Aleksander IV, papież (ur. 1185)
- 1326 – Eberhard z Nysy, biskup warmiński (ur. ?)
- 1555 – Henryk II, król Nawarry (ur. 1503)
- 1576 – Vincenzo Danti, włoski rzeźbiarz (ur. 1530)
- 1681 – Pedro Calderón de la Barca, hiszpański dramaturg, poeta (ur. 1600)
- 1786 – Piotr III, król Portugalii (ur. 1717)
- 1798 – Kazimierz Nestor Sapieha, polski książę, generał artylerii litewskiej, marszałek konfederacji litewskiej (ur. 1757)
- 1805:
- 1807 – Mateusz Tokarski, polski malarz, kopista (ur. 1747)
- 1840 – Aleksander Rimski-Korsakow, rosyjski generał (ur. 1753)
- 1857 – Piotr Ðoàn Văn Vân, wietnamski męczennik, święty (ur. ok. 1780)
- 1867 – Wilhelm von Kügelgen, niemiecki malarz, pisarz (ur. 1802)
- 1872 – Jerzy Henryk Lubomirski, polski polityk, kurator literacki, mecenas sztuki (ur. 1817)
- 1882 – Fredrik Marinus Kruseman, holenderski malarz (ur. 1816)
- 1895 – Luigi Federico Menabrea, włoski inżynier, matematyk, generał, polityk, premier Włoch (ur. 1809)
- 1897 – John George Dodson, brytyjski arystokrata, polityk, minister (ur. 1825)
- 1907 – Jan Gebauer, czeski filolog, językoznawca (ur. 1838)
- 1913:
- 1917 – René Dorme, francuski pilot myśliwski (ur. 1894)
- 1921 – Émile Combes, francuski polityk (ur. 1835)
- 1932 – Feliks Dutkiewicz, polski sędzia, polityk, minister (ur. 1872)
- 1934 – Gustav Holst, brytyjski kompozytor (ur. 1874)
- 1939 – Frank Watson Dyson, angielski astronom (ur. 1868)
- 1940 – Joe De Grasse, kanadyjski reżyser filmowy (ur. 1873)
- 1948 – Witold Pilecki, polski rotmistrz, żołnierz podziemia, organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau (ur. 1901)
- 1954 – Robert Capa, węgierski fotoreporter (ur. 1913)
- 1957 – Hermann Friedmann, polsko-niemiecki filozof, prawnik (ur. 1873)
- 1963 – Mehdi Frashëri, albański polityk (ur. 1872)
- 1965 – Sonny Boy Williamson II, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1899)
- 1974
- 1977 – Tadeusz Beyer, polski chemik, krajoznawca, turysta górski (ur. 1906)
- 1981 – Edward Barszcz, polski inżynier budowlany, minister, prezydent Krakowa (ur. 1928)
- 1983 – Idris I, król Libii (ur. 1890)
- 1985 – Roman Kaczmarek, polski historyk, archiwista, bibliotekarz, badacz, popularyzator dziejów Łodzi (ur. 1912)
- 1987 – Paweł Tuchlin, polski seryjny morderca (ur. 1946)
- 1994 – Władysław Jędruszuk, polski duchowny katolicki (ur. 1918)
- 2001 – Arturo Francisco Maly, argentyński aktor (ur. 1939)
- 2005 – Ismail Merchant, brytyjski producent filmowy pochodzenia hinduskiego (ur. 1936)
- 2006:
- 2007:
- 2008:
- 2009 – Maria Ciach, polska lekkoatletka, oszczepniczka (ur. 1933)
- 2010:
- 2011:
- Lillian Adams, amerykańska aktorka (ur. 1922)
- Leonora Carrington, brytyjska pisarka, malarka (ur. 1917)
- Andrzej Gronau, polski operator filmowy (ur. 1931)
- Terry Jenner, australijski krykiecista (ur. 1944)
- Marek Nawara, polski polityk, samorządowiec, marszałek województwa małopolskiego (ur. 1956)
- Miroslav Opsenica, serbski piłkarz (ur. 1981)
- Edward Żentara, polski aktor (ur. 1956)
- 2012:
Przypisy