Boeing 707
| Boeing 707 | |
 Boeing 707 w barwach linii lotniczej Saha Air w 2011 roku. |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Producent | Boeing |
| Typ | pasażerski |
| Załoga | 3 |
| Historia | |
| Data oblotu | 15 lipca 1954 |
| Lata produkcji | 1958-1979 |
| Liczba wypadków • w tym katastrof |
241[1] 167 (2739 ofiary śmiertelne)[2] |
| Dane techniczne | |
| Napęd | Pratt & Whitney JT3C |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 44,42 m |
| Średnica wirnika | 3,76 m |
| Długość | 46,61 m |
| Wysokość | 12,93 m |
| Masa | |
| Własna | 66 406 kg |
| Startowa | 151 320 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość przelotowa | 972 km/h |
| Pułap | 10 973 m |
| Zasięg | 9 913 km |
| Rozbieg | 3 280 m |
| Dobieg | 3 280 m |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| 202 w klasie ekonomicznej | |
| Rzuty | |
 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Boeing 707 – samolot pasażerski, wąskokadłubowy, dalekiego zasięgu, produkowany przez firmę Boeing, w służbie od 1958 roku. Dzięki dużej prędkości, zasięgowi i liczbie miejsc odznaczał się dużą ekonomicznością w eksploatacji. Był pierwszym pasażerskim odrzutowcem, który odniósł sukces komercyjny. Ponadto, rodzina samolotów typu 707 położyła solidne podstawy pod długoletnią dominację firmy Boeing na rynku producentów samolotów pasażerskich. Został wyparty przez model 747.
_Cockpit.jpg&filetimestamp=20080330161139)
Spis treści |
[edytuj] Historia
Po odkryciu potencjału silników odrzutowych w lotnictwie komercyjnym, firma Boeing (przy olbrzymim ryzyku finansowym) zdecydowała się na rozwój konstrukcji odrzutowego samolotu transportowego, który mógłby spełnić wojskową rolę powietrznego tankowca, a jednocześnie byłby łatwy do zaadaptowania jako samolot pasażerski. Prototyp powstały w wyniku tego eksperymentu, znany jako 367 Dash 80, odbył swój pierwszy lot 16 czerwca 1954 roku. US Air Force, będąc pod wrażeniem nowej konstrukcji, zamówiła powiększoną wersję z poszerzonym kadłubem (do 12 stóp, przy 11 stopach w samolocie Dash 80). W efekcie powstała maszyna o nazwie KC-135 (powietrzny tankowiec/samolot transportowy) – wyprodukowano ponad 800 sztuk. Z początku Boeing planował sprzedawać liniom lotniczym samolot o takich samych rozmiarach jak KC-135. Jednakże klienci wyrazili zapotrzebowanie na jeszcze większy samolot – tak powstał model 707, wydłużona konstrukcja z nieco poszerzonym kadłubem (do 12 stóp i 4 cali).
Pierwszy produkcyjny Boeing 707 (model 707-120 dla linii Pan-Am) poleciał 20 grudnia 1957 roku i wszedł do służby nieco później w następnym roku. Powstało kilka wersji samolotu: podobny 707-220, krótszy 138 dla linii Qantas i wydłużony 707-320, który odbył swój pierwszy lot w czerwcu 1959 roku. Modele 120 oraz 320 zostały później wyposażone w nowe silniki typu JT3D (w miejsce oryginalnych JT3 i JT4) i uzyskały nowe oznaczenie 707-120B oraz 770-320B. Boeing 707-320C był modelem przejściowym, a 707-420 był napędzany silnikami RollsRoyce Conways. Ponadto we wczesnych latach 70. były próby użycia motorów CFM-56 (w modelu 707-700), lecz rozwiązanie to nigdy nie weszło do produkcji.
Obecnie, większość pozostających w służbie Boeingów 707 zostało przerobionych na maszyny transportowe.
[edytuj] Boeingi 707 w wersjach wojskowych
Siły lotnicze wielu państw zdecydowały się na zakup samolotów serii 707, nowych lub używanych, z przeznaczeniem do transportu ogólnego, użycia jako tankowce powietrzne oraz jako samoloty walki elektronicznej. Na bazie 707 powstało także kilka innych znanych konstrukcji:
- E-3 Sentry to wyspecjalizowane powietrzne centrum wczesnego ostrzegania (AWACS), charakteryzujące się wielkim obrotowym talerzem nad kadłubem,
- E-6 Mercury pełni w marynarce USA rolę jednostki TACAMO (Take Charge and Move Out) – pomaga w utrzymaniu łączności z atomowymi okrętami podwodnymi,
- E-8 J-Stars (Joint Surveillance Target Attack Radar System) pełni rolę centrum dowodzenia nad polem bitwy.
Inne wojskowe 707-ki otrzymały oznaczenia C-137 lub C-18, ale lata także dużo samolotów tego typu, które nie posiadają specjalnych nazw.
[edytuj] Produkcja
Produkcja komercyjna Boeinga 707 zakończyła się w 1978 roku. Powstało w sumie 878 egzemplarzy tego samolotu w różnych wersjach. Ograniczona produkcja wersji wojskowych trwała do roku 1990. Obecnie w służbie komercyjnej pozostaje około 130 sztuk tej maszyny.
[edytuj] Wypadki
Samoloty tego typu brały udział w 241 wypadkach.
- Katastrofa lotu Sabena 548 – W czasie podchodzenia do lądowania maszyna runęła na ziemię, życie straciły 72 osoby (w tym 1 osoba na ziemi).
- Katastrofa lotu American Airlines 1 – 1 marca 1962 rozbił się Boeing 707-123B linii American Airlines, w katastrofie życie straciło 95 osób. Za przyczynę tragedii uznaje się utrata kontroli nad maszyną spowodowaną błędem obsługi technicznej.
- Katastrofa lotu Pan Am 816 – 22 lipca 1973 Boeing 707-321B linii Pan Am runął do Oceanu Spokojnego. Zginęło 78 osób, jedna ocalała. Przyczyn nigdy nie ustalono.
- Katastrofa lotu PIA 740 – Boeing 707-340C linii Pakistan International Airlines rozbił się w wyniku pożaru na pokładzie. Zginęło 156 osób.
- Katastrofa lotu Korean Air 858 – Przyczyną tej katastrofy był wybuch bomby, życie starło 115 osób.
- Katastrofa lotu Independent Air 1851 – W wyniku błędu pilota i nieporozumień pomiędzy pilotami a kontrolerami lotu, życie straciło 144 osób.
- Katastrofa lotu Avianca 52 – W katastrofie spowodowanej brakiem paliwa zginęło 73 osób, wypadek przeżyło 85 osób.
[edytuj] Historia jednego egzemplarza
Prototyp serii 707, oznaczony kryptonimem Dash 80, służył przez 18 lat jako latające laboratorium, zanim w maju 1972 roku został przekazany do Smithsonian Air and Space Museum (muzeum lotnictwa). Mimo znaczącego wkładu, jaki ta konstrukcja wniosła w rozwój współczesnego lotnictwa cywilnego, nie znalazło się dla niej miejsce na wystawie i przez 18 lat spoczywała zakonserwowana na pustyni w Arizonie. W maju 1990 roku, za zgodą Smithsonian, firma Boeing zabrała odrzutowiec z powrotem do Seattle w celu pełnego odtworzenia i przywrócenia zdolności lotnych. Odnowiony Dash 80 odbył 15 lipca 1991 roku specjalny przelot nad pięcioma zakładami Boeinga w rejonie Zatoki Puget w celu uczczenia 75 lecia firmy oraz 37 rocznicy swojego pierwszego lotu. Obecnie egzemplarz ten znajduje się w muzeum Boeinga.
[edytuj] Parametry samolotu
| Porównywane modele | Prototyp 367-80 (1954) | Model 707-320B |
|---|---|---|
| Rozpiętość skrzydeł | 39,6 m | 44,42 m |
| Długość | 39,0 m | 46,6 m |
| Powierzchnia skrzydeł | 223 m² | 280 m² |
| Masa całkowita | 86.184 kg | 152.400 kg |
| Prędkość podróżna | 885 km/h | 977 km/h |
| Zasięg | 5681 km | 9913 km |
| Maksymalny pułap lotu | 13106 m | 10973 m |
| Jednostki napędowe | Cztery silniki Pratt & Whitney JT3 o ciągu 4500 kg każdy | Cztery silniki Pratt & Whitney JT3D o ciągu 8100 kg każdy |
| Kabina pasażerska | Brak miejsc dla pasażerów w prototypie | 141 pasażerów w dwóch klasach lub 189 osób w klasie ekonomicznej |
Przypisy
- ↑ Boeing 707. W: ASN Aviation Safety Database [on-line]. Aviation Safety Network. [dostęp 2011-07-01].
- ↑ Boeing 707 Statistics. W: ASN Aviation Safety Database [on-line]. Aviation Safety Network. [dostęp 2010-01-04].
|
|||||||||||
