McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Boeing/McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle
F-15E Strike Eagle z 494. Eskadry Myśliwskiej USAF. Dobre widoczny charakterystyczny konforemny zbiornik paliwa.
F-15E Strike Eagle z 494. Eskadry Myśliwskiej USAF. Dobre widoczny charakterystyczny konforemny zbiornik paliwa.
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent McDonnell Douglas, obecnie Boeing
Typ myśliwiec wielozadaniowy (samolot myśliwsko-szturmowy)
Konstrukcja całkowicie metalowa z elementami tytanowymi
Załoga 2 (pilot i operator uzbrojenia)
Historia
Data oblotu 11 grudnia 1986
Egzemplarze 418
Liczba wypadków
 • w tym katastrof

19
Dane techniczne
Napęd 2 × Pratt & Whitney F100-PW-220 lub F100-PW229 (dwuprzepływowe)
Wymiary
Rozpiętość 13,05 m
Długość 19,43 m
Wysokość 5,63 m
Powierzchnia nośna 56,50 m²
Masa
Własna 17 010 kg
Osiągi
Pułap 18 288 m (60 000 stóp)
Zasięg 3 840 (maksymalny, z trzema dodatkowymi zbiornikami paliwa)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
stałe: 1 × działko M61 Vulcan
pociski rakietowe powietrze-powietrze i powietrze-ziemia
bomby
Izraelski F-15I Raam

McDonnell Douglas F-15E Strike Eagleamerykański myśliwiec wielozadaniowy, rozwinięcie konstrukcji F-15 Eagle. W przeciwieństwie do pierwotnych wersji F-15, które są niemal wyłącznie myśliwcami przewagi powietrznej, Strike Eagle to maszyna zdolna do prowadzenia ataków na cele naziemne, także nocą, z niskiego pułapu i przy dowolnych warunkach pogodowych, zachowując przy tym możliwość walki z innymi samolotami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Formacja F-15E w locie ćwiczebnym nad Karoliną Północną
F-15E od przodu. Widoczny LANTIRN, zbiorniki paliwa pod skrzydłami, pociski AIM-120 (z białą głowicą) i AIM-9. Technik pracuje przy zamontowanych pod zbiornikiem konforemnym bombach GBU-12
F-15E podchodzi do lądowania

Pierwsze F-15 trafiły do służby w USAF w listopadzie 1974 roku. Pięć lat później na stanie Sił Powietrznych pojawiły się pierwsze F-15C i F-15D.

W 1981 roku do walki o zastąpienie F-111 Aardvark stanęły F-16XL i F-15E. Po niemal trzech latach prób zapadła decyzja, by zamówić Strike Eagle’a, który okazał się konstrukcją tańszą i bezpieczniejszą dla załogi (dzięki dwóm silnikom), i tak w lipcu 1985 roku zaczęto montaż trzech F-15E. Pierwszy lot, z pilotem Garym Jenningsem za sterami, odbył się 11 grudnia tego samego roku.

Pierwszy F-15E trafił do służby w kwietniu 1988 roku w bazie Luke w stanie Arizona, a 30 września następnego roku maszyny te osiągnęły gotowość bojową w szeregach 336. Eskadry Myśliwskiej. Dla samych Sił Powietrznych USA wyprodukowano 236 maszyn.

Służba[edytuj | edytuj kod]

F-15E po raz pierwszy wzięły udział w walce podczas pierwszej wojny w Zatoce Perskiej. Od tamtego czasu regularnie brały udział w działaniach USAF na Bliskim Wschodzie (operacja Southern Watch, operacja Desert Fox, operacje Provide Comfort) aż po inwazję na Irak. Wykonywały także misje bojowe nad Jugosławią i Afganistanem, a w końcu nad Libią.

Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne wykorzystywały swoje F-15S do ataków na rebeliantów w Jemenie od 2009 roku. Z kolei izraelskie F-15I Raam wykonywały misje bojowe w Libanie i Strefie Gazy, a także w ataku na syryjskie instalacje nuklearne w 2007 roku.

W Stanach Zjednoczonych planowane jest utrzymanie F-15E w czynnej służbie do 2035 roku.

Amerykańscy piloci żargonowo nazywają F-15E Beagle (bomb + Eagle) lub Mudhen.

Opis techniczny[edytuj | edytuj kod]

Załoga F-15E składa się z dwóch lotników: pilota (na przednim fotelu) i operatora uzbrojenia. Tylne stanowisko wyposażone jest w cztery monitory, na których wyświetlać można w dowolnej konfiguracji „ruchomą” mapę, dane z radaru, czujników podczerwieni czy systemów walki radioelektronicznej, a także dane o stanie maszyny i uzbrojenia czy o zagrożeniach i celach. Stanowisko pilota ma trzy tego typu ekrany i wyświetlacz HUD. Strike Eagle jest w stanie równocześnie atakować cele powietrzne (odpowiada za to pilot) i naziemne (operator uzbrojenia).

Oprócz stałego działka M61 Vulcan (zapas amunicji: 500 sztuk) F-15E może przenosić rakiety powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder i AIM-120 AMRAAM oraz szeroki wachlarz uzbrojenia powietrze-ziemia (pociski rakietowe, bomby konwencjonalne i sterowane, w tym JDAM, Small Diameter Bomb i SLAM ER, a także bomby jądrowe B61).

Napęd zapewniają dwa silniki Pratt & Whitney F100-PW-220 lub F100-PW-229. Zapas paliwa w porównaniu do F-15C znacznie powiększono dzięki zastosowaniu dwóch konforemnych (dopasowanych do kształtu kadłuba i zamontowanych wzdłuż niego) zbiorników paliwa, które mieszczą dodatkowe 2839 litrów (750 galonów) paliwa.

Awionika[edytuj | edytuj kod]

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]