Włodzimierz Sokorski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Włodzimierz Sokorski
Andrzej Sokora
Włodzimierz Sokorski
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 2 lipca 1908
Aleksandrowsk
Data i miejsce śmierci 2 maja 1999
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Ludowe Wojsko Polskie Wojsko Polskie
Stanowiska z-ca d-cy ds. polityczno-wychowawczych 1 DP oraz
1. Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, prezes Zarządu Głównego ZBoWiD, minister kultury i sztuki
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Budowniczych Polski Ludowej (1949–1960) Order Sztandaru Pracy I klasy Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Złoty Medal "Za zasługi dla obronności kraju" Order Lenina
Grób Włodzimierza Sokorskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008

Włodzimierz Sokorski, ps. Andrzej Sokora (ur. 2 lipca 1908 w Aleksandrowsku, zm. 2 maja 1999 w Warszawie) – polski wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, pisarz, dziennikarz i publicysta, działacz partyjny i państwowy, minister kultury i sztuki (1952–1956), przewodniczący Komitetu ds. Radia i Telewizji (1956–1972), zastępca członka Komitetu Centralnego PZPR, poseł do Krajowej Rady Narodowej (1945–1947) i poseł na Sejm Ustawodawczy, poseł na Sejm PRL I, IV, V i VI kadencji, prezes Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (1980–1983).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn nauczyciela Michała i Katarzyny Poleskiej Szczypiłło. Okres I wojny światowej spędził w domu dziadka na Krymie koło Jałty[1]. W latach 1924-1926 uczeń Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Łomży. W 1924 wstąpił do Związku Polskiej Młodzieży Socjalistycznej (ZPMS)[2]. Od 1927 był członkiem Komunistycznej Partii Polski (w latach 1929–1931 sekretarz generalny tej partii). Działacz PPS - Lewica (na I Zjeździe tej partii w 1929 r wraz z Władysławem Gomułką wchodził w skład Komisji Programowej oraz został członkiem KC[3]). W latach 1931–1935 więziony za działalność polityczną w więzieniach w Łodzi, Wronkach i Białymstoku; w 1934 za protest przeciw odebraniu więźniom cywilnej odzieży był karany karcerem, a za ogłoszenie głodówki został pobity przez strażników[4]. Ukończył Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Warszawskiego. W 1936 pod pseudonimem Andrzej Sokora opublikował powieść Rozdarty bruk.

Uczestnik kampanii wrześniowej, podczas II wojny światowej przebywał w ZSRR. 1939-1941 pracował w Kolejach Państwowych ZSRR w Kowlu, a po agresji Niemiec na ZSRR wcielony do Korpusu Ochrony Kolei, w którym służył początkowo w Charkowie, a w 1942 w Stalingradzie. Uzyskał stopień majora. Działacz ruchu związkowego w Kujbyszewie i Tbilisi. W latach 1943–1944 był współorganizatorem Związku Patriotów Polskich. Po sformowaniu polskich jednostek w ZSRR, był zastępcą dowódcy do spraw polityczno-wychowawczych 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, następnie 1. Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Usunięty z tej funkcji po stworzeniu (wraz z Jakubem Prawinem)dokumentu programowego "O co walczymy" znanego jako "Tezy nr 1" zakładającego wprowadzenie po wojnie w Polsce systemu tzw. demokracji zorganizowanej. Zakładał on przejęcie rządów w kraju przez armię polską tworzoną w ZSRR z pominięciem partii komunistycznej. Widział także możliwość korekt na korzyść Polski Linii Curzona. Poglądy swoje prezentował na ramach prasy 1. Korpusu oraz na odprawach jego oficerów[5]. Uczestnik bitwy pod Lenino.

Od 1945 do 1947 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, w latach 1947–1952 na Sejm Ustawodawczy, a w latach 1952–1976 był posłem na Sejm PRL I, IV, V i VI kadencji (kolejno z okręgów: Łomża, Chorzów, Kielce i Radzyń Podlaski). Od 1948 do 1975 był zastępcą członka KC PZPR. W latach 1945–1948 był sekretarzem Komisji Centralnej Związków Zawodowych. Od 21 listopada 1952 do 19 kwietnia 1956 był ministrem kultury i sztuki, jednym z głównych promotorów tzw. realizmu socjalistycznego (socrealizmu). W latach 1956–1972 był przewodniczącym Komitetu do spraw Radia, od 1960 Radia i Telewizji (Radiokomitetu). Od 1966 do 1990 był redaktorem naczelnym "Miesięcznika Literackiego".

Wieloletni członek Rady Naczelnej i Zarządu Głównego ZBoWiD. W latach 1980–1983 był prezesem Zarządu Głównego ZBoWiD. Był też członkiem Narodowej Rady Kultury oraz przewodniczącym Komitetu Budowy Pomnika Kościuszkowców w Warszawie. W latach 1988–1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[6]. W październiku 1988 roku został mianowany generałem brygady (w okresie władzy gen. Wojciecha Jaruzelskiego). Był długoletnim członkiem Komitetu Redakcyjnego kwartalnika KC PZPR Z Pola Walki, w którym publikowano artykuły na temat historii polskiego oraz międzynarodowego ruchu robotniczego i komunistycznego. 28 listopada 1988 wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 40-lecia Kongresu Zjednoczeniowego PPR - PPS - powstania PZPR, któremu przewodniczył I sekretarz KC PZPR[7].

12 października 1988 roku otrzymał Nagrodę Specjalną Ministra Obrony Narodowej, gen. armii Floriana Siwickiego, za całokształt twórczości literackiej.

Był czterokrotnie żonaty, miał trzy córki i syna.

Szeroko znany z wesołego cynizmu, umiłowania uciech życia i skłonności do silnego ubarwiania swoich opowieści. Był niejednoznaczną i kontrowersyjną postacią wśród kręgów władzy partyjnej. Pomimo promowania socrealizmu i linii partii komunistycznej, podkreśla się, że jako minister kultury i sztuki zarazem ratował przed represjami część pisarzy i ludzi kultury. Z drugiej strony, Andrzej Wajda działania Sokorskiego, jako ministra kultury, określił "hańbą dla polskiej kultury".

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Włodzimierz Sokorski był autorem m.in. następujących książek:

  • Sprawy ruchu zawodowego, 1947;
  • Dziennik podróży dwa miesiące w Chinach, 1954;
  • Grubą kreską: dialogi o sztuce, moralności i socjalizmie, 1954;
  • Współczesność i młodzież, 1963;
  • Współczesna kultura masowa: szkice, 1967;
  • Kultura i polityka - szkice i artykuły, 1970;
  • Polacy spod Lenino, 1971;
  • Notatki, 1975;
  • Piotr, 1976;
  • Ludzie i sprawy, 1977;
  • Polskie refleksje, 1977;
  • Kroki, 1978;
  • Leon Schiller, 1978;
  • Xawery Dunikowski, 1978;
  • Czas, który nie mija, 1980;
  • Mikołaj, 1980;
  • Refleksje o kulturze: literatura i sztuka trzydziestopięciolecia, 1980;
  • Tamte lata, 1980;
  • Zostać sobą, 1982;
  • Nie można powtórzyć, 1984;
  • Zostać sobą, 1987;
  • Skazani na siebie, 1988;
  • Znaki zapytania, 1988;
  • Nic nie jest proste, 1989;
  • Uwikłania, 1990;
  • Wspomnienia, 1990;
  • Romans z komuną, 1991.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Włodzimierz Sokorski, Wspomnienia, Warszawa 1990, s. 8-10.
  2. Włodzimierz Sokorski, Wspomnienia, Warszawa 1990, s. 15.
  3. Ewa Maria Ożóg "Władysław Gomułka. Biografia polityczna." t. I Wydawnictwo Spółdzielcze Warszawa 1989 str. 35 ISBN 83-209-0716-0
  4. Włodzimierz Sokorski, Wspomnienia, Warszawa 1990, s. 54.
  5. Anna Ścibór-Świderska "Jakub Berman. Biografia komunisty" IPN, Warszawa 2009, str. 90 - 92
  6. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011 radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]
  7. Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 2 (128), kwiecień - czerwiec 1989, Warszawa, str. 352

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Historii Polski, Wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1996
  • Encyklopedia Powszechna PWN, tom IV, Wyd. PWN, Warszawa 1989
  • Kto jest kim w Polsce 1984, Wyd. Interpress, Warszawa 1984
  • Kto jest kim w Polsce 1989, Wyd. Interpress, Warszawa 1989
  • Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. III:M-S, Toruń 2010.
  • T. Mołdawa – Ludzie władzy 1944–1991, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1991, ISBN 83-01-10386-8
  • K. Sobczak – Lenino – Warszawa – Berlin: wojenne dzieje l Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, Wyd. MON, Warszawa 1988
  • J. Stroynowski – Who's who in the socialist countries of Europe: a biographical encyclopedia of more than 12,600 leading personalities in Albania, Bulgaria, Czechoslovakia, German Democratic Republic, Hungary, Poland, Romania, Yugoslavia, tom 3, K.G. Saur Pub., 1989
  • "Wojsko Ludowe", nr 6, czerwiec 1985
  • "Za Wolność i Lud", nr 28 (1073) z 14 lipca 1984, s. 11
  • VI Kongres ZBoWiD Warszawa 7-8 maja 1979, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1979