Franciszek Jóźwiak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Franciszek Jóźwiak
Witold
Franciszek Jóźwiak
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 20 października 1895
Huta (Baranowska)
Data i miejsce śmierci 23 października 1966
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby od 1914
Jednostki Legiony Polskie,
Gwardia Ludowa,
Milicja Obywatelska
Stanowiska Szef Sztabu Głównego Gwardii Ludowej,
zastępca naczelnego dowódcy Armii Ludowej,
komendant główny Milicji Obywatelskiej
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
II wojna światowa
Wiceprezes Rady Ministrów
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania od 16 kwietnia 1955
do 20 lutego 1957
Prezes Najwyższej Izby Kontroli
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania od marca 1949
do kwietnia 1955
Poprzednik Jan Michał Grubecki, Henryk Kołodziejski
Następca Roman Zambrowski
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1949–1960) Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu I klasy Krzyż Partyzancki
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Franciszek Jóźwiak, pseudonim Witold (ur. 20 października 1895 we wsi Huta w pow. puławskim, zm. 23 października 1966 w Warszawie) – działacz komunistyczny, komendant główny Milicji Obywatelskiej, od marca 1946 członek Państwowej Komisji Bezpieczeństwa, generał dywizji Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1912 wstąpił do PPS, a w 1914 do Legionów Polskich. Po kryzysie przysięgowym internowany został w obozie w Szczypiornie. W 1920 był podoficerem Wojska Polskiego. W 1921 wstąpił do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Rok później został po raz pierwszy zatrzymany i aresztowany na 18 miesięcy w Lublinie. W grudniu 1924 aresztowany po raz drugi. Więzienie opuścił w grudniu 1926 i kierował pracą komitetów okręgowych KPP: lubelskim, radomsko-kieleckim i poznańsko-pomorskim. W 1931 został szefem Wydziału Wojskowego Komitetu Centralnego KPP. W kwietniu tego roku aresztowany po raz trzeci i skazany na sześć lat pozbawienia wolności. W styczniu 1937 osadzony został w Berezie Kartuskiej. W tym samym roku skazany został na karę dziesięciu lat pozbawienia wolności. Do wybuchu II wojny światowej odbywał karę w zakładzie karnym w Tarnowie. W czasie kampanii wrześniowej 1939 uwolniony został z więzienia. Łącznie, w okresie międzywojennym, w więzieniach spędził 12 lat.

Od 1939 do 1942 przebywał na terenach okupowanych przez ZSRR. Od lata 1941 walczył w partyzantce radzieckiej. Na początku 1942 powrócił do kraju. W maju tego roku został członkiem Komitetu Centralnego Polskiej Partii Robotniczej, w sierpniu szefem Sztabu Głównego Gwardii Ludowej, a w listopadzie członkiem Sekretariatu KC PPR. Franciszek „Witold” Jóźwiak do warszawskiego getta przyniósł rewolwer, z którego 18 stycznia 1943 padł pierwszy strzał przeciw oddziałom niemieckim w trakcie akcji likwidacyjnej[1]. 1 stycznia 1944 mianowany został szefem Sztabu Głównego – zastępcą naczelnego dowódcy Armii Ludowej.

W latach 1944–1949 pełnił obowiązki pierwszego komendanta głównego Milicji Obywatelskiej i od 1945 równocześnie wiceministra bezpieczeństwa publicznego. Następnie był prezesem Najwyższej Izby Kontroli, a w latach 1952–1955 ministrem kontroli państwowej. Równocześnie, w latach 1949–1952, był członkiem Rady Państwa. W latach 1955–1957 był wicepremierem.

W latach 1948–1956 był członkiem Biura Politycznego KC Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i przewodniczącym Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej. Był posłem na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji.

Był patronem milicyjnej Wyższej Szkoły Oficerskiej w Szczytnie (1972–1989) i 18 Brygady Artylerii w Bolesławcu (1972–1991) oraz Szkoły Podstawowej nr 146 w Warszawie, Szkoły Podstawowej nr 7 w Koninie, Szkoły podstawowej nr 36 (obecnie Gimnazjum nr 17) w Lublinie, Szkoły Podstawowej nr 5 w Ełku, Zespołu Szkół Budowlanych w Koszalinie i Zespołu Szkół Samochodowych w Radomiu.

W latach 1942–1956 był mężem Heleny Wolińskiej, prokuratora wojskowego w stalinowskich procesach politycznych, która zostawiła go dla Włodzimierza Brusa. Brat Franciszka, Józef Jóźwiak, był żołnierzem armii Andersa, walczył pod Monte Cassino i zdeklarowanym antykomunistą[2].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Joanna Gromek-Illg: Ludzkość, która zostaje. Tygodnik Powszechny, 2009-02-11. [dostęp 2014-06-29].
  2. Tadeusz M. Płużański: Żołnierz Andersa, brat twórcy MO. asme, 15 listopada 2009. [dostęp 2014-06-29].
  3. M.P. z 1947 r. Nr 74, poz. 490
  4. M.P. z 1946 r. Nr 116, poz. 216

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]