20 Batalion Saperów (1939)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 20 Batalionu Saperów Wojska Polskiego z 1939 r.. Zobacz też: inne bataliony saperów noszące numer "20".
20 Batalion Saperów
baon saperów typ II a nr 20
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 20 kompania saperów
Ośrodek Sapersko-Pionierski 20 DP
Dowódcy
Pierwszy mjr Czesław Paczkowski
Ostatni mjr Juliusz Levittoux
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk saperzy
Podległość 20 Dywizja Piechoty
Jednostki saperskie WP w 1939

20 Batalion Saperów (20 bsap) – oddział saperów Wojska Polskiego II RP.

Batalion nie występował w pokojowej organizacji wojska. Został sformowany w 1939 przez Ośrodek Sapersko-Pionierski 20 DP.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W latach 1921–1929, w składzie 9 pułku saperów funkcjonował XX batalion saperów, który na wypadek wojny miał być przydzielony do 20 Dywizji Piechoty. Pododdziałem dowodzili między innymi: por. Jerzy Ławcewicz i kpt. Zygmunt II Rumiński (od XI 1922).

Wiosną 1935 roku, w garnizonie Słonim, sformowana została 20 kompania saperów. Nowy pododdział zorganizowany został na bazie kompanii saperów wydzielonej ze składu 6 batalionu saperów. Z dniem 15 marca 1935 roku wyznaczona została obsada personalna kompanii[1]:

  • dowódca kompanii - kpt. Henryk Saturnin Różycki
  • dowódca plutonu - por. Mieczysław Norbert Stankiewicz
  • dowódca plutonu - ppor. Marian Kraśniewicz
  • dowódca plutonu - ppor. Antoni Józef Wroński

Kompania podporządkowana została dowódcy 20 Dywizji Piechoty.

20 Ośrodek Sapersko-Pionierski[edytuj | edytuj kod]

W maju 1937 roku 20 kompania saperów przeformowana została w Ośrodek Sapersko-Pionierski 20 DP. Pod względem wyszkolenia ośrodek podporządkowany został dowódcy 3 Grupy Saperów. Ośrodek stacjonował w Słonimie[2].

Organizacja i obsada personalna ośrodka

Organizacja i obsada personalna ośrodka w marcu 1939 roku[2][a]:

  • dowódca ośrodka – mjr Czesław Paczkowski
  • adiutant – por. Edmund Romanowski (*)[b]
  • oficer materiałowy – kpt. Julian Parol
  • oficer mobilizacyjny – por. Edmund Romanowski (*)[b]
  • dowódca kompanii saperów – kpt. dypl. Felicjan Ludwik Majorkiewicz
  • dowódca plutonu – por. Wincenty Wilamowski
  • dowódca plutonu – por. Jan Cymkowski
  • dowódca plutonu specjalnego – kpt. Eugeniusz Władysław Konopski

Ośrodek był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” ośrodek miał sformować, w okresie zagrożenia, w grupie jednostek oznaczonych kolorem zielonym, cztery pododdziały:

  • Szefostwo Fortyfikacji „Baranowicze” (typ II)
  • Dowództwo Grupy Fortyfikacyjnej nr 93
  • 20 batalion saperów (typ IIa)
  • drużyna przeprawowa pionierów piechoty nr 20

W dniach 23–24 marca 1939 roku ośrodek przeprowadził mobilizację wymienionych wyżej pododdziałów. Po jej zakończeniu 20 bsap. z drużyną pionierów piechoty przewieziony został koleją do rejonu operacyjnego Armii „Modlin”, a Dowództwo Grupy Fortyfikacyjnej Nr 93 do rejonu operacyjnego Armii „Łódź”.

20 batalion saperów w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

W czasie kampanii wrześniowej batalion walczył w składzie macierzystej dywizji, w bitwie pod Mławą (1–4 września) oraz w obronie Warszawy.

Struktura i obsada etatowa

Obsada personalna we wrześniu 1939[5]:

Dowództwo batalionu
    • dowódca – mjr sap. Czesław Paczkowski (do 5 września 1939 r.), mjr sap. Juliusz Levittoux
    • zastępca dowódcy – kpt. rez. sap. Andrzej Rostworowski [c]
    • adiutant - por. sap. Mieczysław Kurkowski [d]
  • 1 kompania saperów – kpt. rez. sap. Wacław Brzezicki [e]
  • 2 kompania saperów – por. sap. Włodzimierz Sikorski
    • dowódca plutonu - ppor. Horodyński
    • dowódca plutonu - ppor. Oleksik, od 8 września 1939 por. Woyno,
  • 3 kompania saperów – por. Muszyński[6]
  • 3 zmotoryzowana kompania saperów – por. sap. Gustaw Wąsikowski [f]
    • dowódca plutonu - ppor. Kowalski
    • dowódca plutonu - ppor. Woyno
  • kolumna saperska – por. rez. sap. inż. Wojciech Józef Piotrowski [g]
  • kolumna pontonowa [h] – por. rez. sap. Edward Marek Żelazko
  • dowódca plutonu przeciwgazowego - ppor. sap. Czesław Woyno

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[3].
  2. a b Gwiazdką oznaczono oficera, który pełnił jednoczenie więcej niż jedną funkcję[4].
  3. Andrzej Rostworowski (ur. 30.05.1899) w 1934 posiadał przydział mobilizacyjny do 3 bsap.
  4. Mieczysław Kurkowski (ur. 10.01.1908), absolwent SPInż. z 1934.
  5. Rocznik Oficerski Rezerw z 1934, w korpusie oficerów rezerwy saperów, wymienia tylko Mikołaja Brzezickiego (ur. 7.12.1896), który wówczas posiadał przydział mobilizacyjny do 2 bsap.
  6. Gustaw Wąsikowski (31.12.1906), absolwent SPInż. z 1932.
  7. Wojciech Józef Piotrowski (ur. 6.01.1904) w 1934 posiadał przydział mobilizacyjny do 6 bsap.
  8. Zapewne jest to drużyna przeprawowa pionierów piechoty nr 20.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 2 z 6 lutego 1935 r.
  2. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 814.
  3. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  4. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VIII.
  5. Cutter 2003 ↓, s. 311.
  6. Ryszard Juszkiewicz: Bitwa pod Mławą 1939. s. 196.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Józef Cutter: Polskie wojska saperskie w 1939 r. : organizacja, wyposażenie, mobilizacja i działania wojenne. Częstochowa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, 2003. ISBN 83-7098-834-2.
  • Zdzisław Józef Cutter: Saperzy II Rzeczypospolitej. Warszawa [etc.]: Pat, 2005. ISBN 83-921881-3-6.
  • Ryszard Juszkiewicz: Bitwa pod Mławą 1939. Warszawa: Książka i Wiedza, 1979.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ​ISBN 83-85621-87-3