Burbon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy napoju alkoholowego. Zobacz też: artykuł o Burbonach – francuskiej dynastii królewskiej.
Dziewiętnastowieczna butelka Burbona z Gettysburga

Burbonwhiskey amerykańska, produkowana z kukurydzy i innych zbóż (żyto, słodowany jęczmień). Zawartość kukurydzy wynosi min. 51% (najczęściej ok. 70%). Burbon jest leżakowany w świeżych beczkach dębowych, co nadaje mu charakterystyczny smak. Produkowany jest od XVIII wieku.

Aspekty prawne[edytuj]

Ustalony 4 maja 1964 roku przez federalne rozporządzenie standard, określa jakie warunki musi spełniać burbon.

  • Burbon musi być zrobiony z mieszanki zboża, składającej się w co najmniej 51% z kukurydzy zwyczajnej[1].
  • Burbon po destylacji musi zawierać co najwyżej 80% czystego alkoholu.
  • Burbon musi być wyprodukowany z użyciem jedynie w pełni naturalnych składników.
  • Burbon musi być leżakowany w nowych, opalonych beczkach dębowych[1].
  • Burbon nie może być wlewany do beczek, jeśli ma więcej niż 62,5% czystego alkoholu.
  • Trunek spełniający powyższe kryteria, który był leżakowany co najmniej dwa lata, może być nazwany Straight Bourbon[2].
  • Burbon leżakowany krócej niż cztery lata musi posiadać informacje o okresie jego leżakowania.

Większość sprzedawanych obecnie burbonów jest produktem powstałym z mieszanki składającej się w co najmniej dwóch trzecich z kukurydzy oraz leżakowany co najmniej cztery lata. Pomimo iż spełniają one warunek, aby być nazwane "Straight Bourbon", nie zawsze są tak oznaczone. W sprzedaży można również znaleźć tanie burbony, leżakowane trzy bądź dwa lata.

Proces produkcyjny[edytuj]

Zwykle mieszanka zboża składa się w 70% z kukurydzy, natomiast pozostałą część stanowią pszenica lub żyto oraz słód jęczmienny. Mieszanka ta, zwana zacierem, poddawana jest fermentacji z dodatkiem zacieru odzyskanego po poprzednim procesie fermentacji, który dodawany jest w celu uzyskania odpowiedniego pH. Produkt fermentacji jest następnie poddawany destylacji.

Powstały alkohol umieszczany jest w dębowych beczkach. W tym procesie, zwanym leżakowaniem, trunek zyskuje kolor oraz posmak drewna. Zwykle dłuższy okres leżakowania skutkuje ciemniejszym kolorem burbona.

Po zakończonym procesie leżakowania burbon wylewany jest z beczek, rozcieńczany wodą do alkoholu o stężeniu co najmniej 40% v/v[3], a następnie rozlewany do butelek. Większość burbonów zawiera właśnie 40% v/v czystego alkoholu. Innymi często spotykanymi burbonami są te o mocach: 43%, 45%, 47%, 50% oraz 53,5%. Dostępne są także burbony rozlewane bezpośrednio z beczek (bez rozcieńczania), tzw. barrel proof lub cask strength. Mogą one mieć zmienne stężenie alkoholu w zależności od partii produkcyjnej, oscylujące zwykle wokół 60% v/v[4][5]. W ten sam sposób oznaczane są produkty nieznacznie rozcieńczane, do uzyskania zadanego stężenia (o podobnej wartości ok. 60% v/v)[6].

Do sprzedaży dopuszczony jest również burbon zawierający mniej niż 40% alkoholu. Musi on jednak być oznaczony jako rozcieńczony burbon (diluted bourbon).

Pochodzenie[edytuj]

Burbon produkowany jest prawie wyłącznie w Stanach Zjednoczonych. Większość producentów zlokalizowana jest w Kentucky[7][8]. Szacuje się, że 95% światowej produkcji burbona pochodzi właśnie stamtąd.

Bardstown w stanie Kentucky nazywany jest „światową stolicą burbona”. We wrześniu odbywa się tam doroczna impreza Bourbon Festival.

Historia[edytuj]

Wynalezienie burbona przypisuje się najczęściej protestanckiemu duchownemu - Elijah Craig. Uważa się również, że to on jako pierwszy używał do leżakowania opalonych dębowych baryłek. Jacob Spears uznawany jest za pierwszego, który oznaczył powstały produkt jako Burbon ("Bourbon whiskey").

Niemniej jednak historia przypisująca autorstwo do konkretnych osób jest mało wiarygodna. Najprawdopodobniej nie istnieje konkretny "wynalazca" burbona - trunku, który w swojej obecnej formie produkowany jest od końca XIX wieku[9].

Za udoskonalenie procesu fermentacji jest zwykle uznawany James C. Crow lub Jason S. Amburgey[10]. Polega ono na dodaniu do zacieru, przygotowanego do rozpoczęcia procesu fermentacji, pewnej niezbyt dużej ilości zacieru oddzielonego od alkoholu po poprzednim procesie fermentacji. W ten sposób dostarcza się kwasu, który kontroluje wzrost bakterii, które mogłyby zanieczyścić whisky oraz jest odpowiedzialny za uzyskanie odpowiedniego pH, pozwalającego drożdżom na prawidłowe działanie.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b 27 C.F.R. sec 5.22(b)(1)(i)(ang.)
  2. 27 C.F.R. sec 5.22(b)(1)(iii)(ang.)
  3. 27 C.F.R. sec 5.22(b)(ang.)
  4. John Butler: A Glossary of Whisky terms. www.dcs.ed.ac.uk. [dostęp 2015-09-18].
  5. The Cask Strength Editions. www.maltwhiskydistilleries.com. [dostęp 2015-09-18].
  6. What Does Cask Strength Mean? -. Scotch Addict. [dostęp 2015-09-18].
  7. Kentucky Department of Travel: Kentucky Bourbon Trail (ang.). [dostęp 28 września 2008].
  8. Whisky Regions (ang.). [dostęp 21 kwietnia 2008].
  9. Cowdery, Charles K., "Who Invented Bourbon?" Malt Advocate Magazine (4th Quarter 2002), pp. 72-75(ang.)
  10. What is Sour Mash?(ang.)

Bibliografia[edytuj]

  • Cowdery, Charles K. Bourbon, Straight: The Uncut and Unfiltered Story of American Whiskey (Chicago: Made and Bottled in Kentucky), 2004. ISBN 0-9758703-0-0 (ang.)
  • Crowgey, Henry G. Kentucky Bourbon: The Early Years of Whiskeymaking (Lexington, KY: The University Press of Kentucky), 1971. ISBN 0-8131-1225-7 (ang.)
  • Regan, Gary and Mardee Haidin Regan. The Bourbon Companion: A Connisseur's Guide (Philadelphia, PA: Running Press), 1998. ISBN 0-7624-0013-7 (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj]