Wermut

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wermut podany z lodem i cytryną

Wermutwino aromatyzowane dodatkami ziołowymi i korzennymi[1] (najczęściej piołunem, a także szałwią, kolendrą, goździkami, gałką muszkatołową i in.). Wermuty zalicza się do win deserowych. Zawartość alkoholu waha się w granicach 12–20% obj.[1] (może być wzmacniane alkoholem). Bywa dosładzane cukrem lub karmelem. Nazwa trunku pochodzi od niemieckiego słowa Wermut oznaczającego piołun.

Początkowo był to napój leczniczy. Za wynalazcę wermutu uchodzi kupiec z Turynu Antonio Benedetto Carpano. Wino było wówczas zaprawiane piołunem. Dzisiejsza nazwa powstała dopiero w XIX w. Napój stał się popularny, pity nie tylko dla zdrowia, ale i dla przyjemności.

Proces produkcji[edytuj | edytuj kod]

Wytwarzanie wermutu podobne jest do sposobu produkcji wina wzmacnianego, w którym to, do wina czerwonego lub białego dodaje się destylat w postaci brandy. W ten sposób zatrzymuje się proces fermentacji dzięki czemu zachowuje się część cukru gronowego, jak również aromaty owocowe. W kolejnym etapie dodawane są przyprawy i zioła. Dodatki te można podzielić na aromatyczne i gorzkie. W późniejszym okresie wino to dojrzewa przez okres od trzech do sześciu miesięcy, po czym obniżana jest temperatura wina do 0 stopni Celsjusza, przez co następuje wytrącanie się osadu. Zostaje on usunięty, po czym wino poddawane jest procesowi pasteryzacji i zostaje butelkowane. Dodatek spirytusu oraz fakt, że zwyczajowo nie podaje się rocznika produkcji, powoduje, że wermuty nie są zaliczane do szlachetnych win. Niewiele z nich uzyskało zastrzeżenie – appellation controlee.

Ze względu na barwę wyróżnia się wermuty czerwone (wł. rosso) i białe (wł. bianco), a w zależności od ilości cukru dzieli się na:

  • gorzkie (wł. amaro)
  • wytrawne (wł. secco)
  • słodkie (wł. dolce)

Wermuty wytrawne podaje się zazwyczaj jako aperitif, ponieważ nadawana przez piołun goryczka wzmaga trawienie. Słodkie wermuty dodaje się do koktajli lub pije się jako wina deserowe. Obydwa rodzaje podaje się po schłodzeniu w kieliszku bądź z lodem w szklance do whisky.

Dostępny jest również wermut bezalkoholowy powstały na bazie ekstraktów z roślin tradycyjnie tworzących wermut[2].

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Początkowo rozróżniano tylko dwa rodzaje wermutów - słodkie (sweet) i wytrawne (dry). Wermuty były początkowo produkowane tylko z białego wina. Dopiero później pojawiły się następne rodzaje i współczesnie rozróżnia się: wyjątkowo wytrawne białe (extra dry white, seco), słodkie białe (blanc, bianco), słodkie czerwone (rosso, rough, rojo), słodkie bursztynowe (ambre), słodkie różowe (rosé, rosato).

Wermuty można dzielić także według następujących stylów:

  • wermuty turyńskie (Vermouth di Torino) i pozostałe wermuty czerwone wyprodukowane w stylu turyńskim - np. Carpano Classico, Cinzano Rosso, Cocchi Vermouth di Torino, Contratto Vermouth Rosso, Gancia Rosso, Casa Martelletti Vermouth Classico, Martini & Rossi Rosso, Mancino Rosso Amaranto, Alessio Rosso, Stock Sweet Vermouth Rosso
  • wermuty chinato (z chininą i gorczycą) - np. Martini Gran Lusso, Mancino Bianco Ambrato, Mancino Chinato, Alessio Vermouth Chinato, Cocchi “Dopo Teatro”, Carpano Punt e Mes
  • wermuty z nutą wanilii (Alla Vaniglia) - np. Carpano Antica Formula
  • wermuty w stylu Chambery Blanc - np. Dolin de Chambery Blanc, Routin Blanc
  • włoskie białe wermuty - np. Alessio Bianco, Carpano Bianco, Cinzano Bianco, Contratto Bianco, Gancia Bianco, Martini Bianco, Alberto Bianco, Vermouth del Professore Bianco
  • wermuty wytrawne w stylu Marseillan - np. Noilly Prat Original French Dry, Noilly Prat Extra Dry
  • wermuty wytrawne w stylu Chambery - np. Dolin de Chambery Dry, Routin Dry
  • amerykańskie wermuty wytrawne (Western dry) - np. Vya Extra Dry, Vya Sweet Vermouth, Vya Whisper Dry, Sutton Cellars Brown Label Vermouth, Imbue Bittersweet Vermouth, Atsby Amberthorn, Atsby Armadillo Cake, Lo-Fi Sweet Vermouth, Lo-Fi Dry Vermouth
  • wermuty nowoczesne (modern) - np. Martini & Rossi Rosato, Martini & Rossi D'Oro, Noilly Prat Ambre, La Quintinye Vermouth Royal Rouge, La Quintinye Vermouth Royal Blanc, La Quintinye Vermouth Royal Extra Dry, Maidenii Sweet, Maidenii Dry
  • wermuty w stylu hiszpańskim - np. Lustau Rojo, Lustau Blanco, Miro Rojo, Miro Seco, Vermouth Perucchi Rojo, Vermouth Perucchi Blanco, Vemrouth Perucchi Extra Dry, Yzaguirre Classic Red, Yzaguirre Classic White, Yzaguirre Rosado, Yzaguirre Red Reserva, Yzaguirre Francisco Simo Y Cia

Ilość producentów wermutów jest duża. Zwłaszcza we Włoszech istnieje bardzo wielu regionalnych producentów. Tradycyjnie uważa się za najlepsze wermuty produkowane we Włoszech i Francji chociaż współcześnie bardzo popularne stały się także wermuty producentów z Hiszpanii, Stanów Zjednoczonych, Australii a nawet z krajów, które nie są zbyt znane z uprawy winorośli (np. Wielka Brytania). W pewnym stopniu na światowe rynki zaczynają przenikać także wermuty z Chorwacji czy Bułgarii. Najbardziej znane marki włoskie to Martini, Cinzano, Antica Formula, Cocchi, Punt e Mes (Carpano), Vermuth del Professore, Carpano Classico, Mancino, Alessio, Gancia, Cora, Contratto, Martelletti, Riserva Carlo Alberto, Stock. Do najbardziej znanych marek francuskich należą Noilly Prat, Dolin de Chambery, Boissiere, La Quintinye Vermouth Royal, Routin, Comoz. Między wermuty hiszpańskie zalicza się Lacuesta, Lustau, Miro, Vermouth Perucchi, Yzaguirre. Amerykańskie wermuty to Vye, Atsby, Gallo, Imbue, Lo-Fi, Ransom, Sutton Cellars. Australijskie wermuty to MAiDENii, Regal Rogue. Z pozostałych wermutówmożna wymienić takie jak chorwacka Istra, bułgarski Ciociosan, brytyjskie Sacred Spiced English Vermuth oraz The Collector. W Polsce produkowany jest wermut Cin&Cin.

Czasami za wermuty podaje się także alkohole z rodziny Quinquina i Americano. Quinquina i jej podgrupa zwana Americano, to aromatyzowane wina zaliczane, podobnie jak wermuty, do aperitif. To, czym wyróżniają się wina z grupy Quinquina jest Chinina dodawana do napoju podczas produkcji (kora drzewa chininowego), natomiast w wypadku Americano elementem wyróżniającym jest poza chininą także korzeń goryczki. Do popularnych marek z tej grupy win należą francuskie Byrrh, Dubonnet, Bonal, St. Raphael, Lillet, włoskie Cocchi Americano, Contratto, australijskie MAiDENii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wermut. Encyklopedia PWN. [dostęp 2010-10-13].
  2. Versin - vermouth bezalkoholowy - MeGusta wino bezalkoholowe, MeGusta wino bezalkoholowe [dostęp 2017-09-22] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]