Goldwasser

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Goldwasser

Goldwasser (niem. złota woda), gdańska wódka – mocny (minimum 38% alkoholu) likier ziołowo-korzenny wytwarzany według pomysłu XVI-wiecznego uchodźcy religijnego (mennonity) z Lier Ambrożego Vermoolena (lub Vermöllena) w Gdańsku[1], który wraz ze swoim majątkiem przywiózł z Niderlandów receptury nieznanych dotąd w Prusach likierów. Według pierwotnej receptury był on oparty na mieszaninie 20 ziół i przypraw orientalnych, m.in. rozmarynu, jałowca, goździków, cynamonu, lawendy, anyżu, kardamonu, kurkumy, kolendry, macierzanki[2]. Charakterystyczną cechą tego trunku są drobne płatki 22-23-karatowego złota, które są zawieszone w tym alkoholu. Wielbicielami trunku byli m.in. car Rosji Piotr I, król Francji Ludwik XIV czy caryca Rosji Katarzyna Wielka[3]. Napój został wspomniany w epopei Pan Tadeusz Adama Mickiewicza, a Jerzy Samp w Bedekerze gdańskim przytoczył legendę, zgodnie z którą do powstania wódki przyczynili się gdańszczanie, zapychający złotymi monetami fontannę Neptuna. Nagromadzony kruszec spowodował uszlachetnienie wody i jej przemianę w wódkę, a przetworzenia monet w płatki złota dokonał swoim trójzębem Neptun z fontanny[2].

W czasie walk o Gdańsk w 1945 budynek, w którym produkowano Goldwasser, został zniszczony, a jego właściciele wywieźli receptury do Niemiec.

W czasach PRL trunek produkował monopol państwowy w Starogardzie Gdańskim, następnie produkcję przeniesiono do Poznania, gdzie w 2008 zmieniono tradycyjny wzór etykiety i kształt butelki. W czerwcu 2009 wstrzymano produkcję likieru w Polsce, zachowując jednak prawa do znaku towarowego. Obecnie likier produkowany jest wyłącznie w Niemczech, jako Danziger Goldwasser lub na zamówienie gdańskiej restauracji „Goldwasser” przy Długim Pobrzeżu[3]. Właścicielem oryginalnej receptury jest graf von Hardenberg, właściciel fabryki likierów w Niemczech – Hardenberg Wilthen AG[4].

Znane są również likiery ziołowe z płatkami złota, zawierające w nazwie słowo „Goldwasser”, produkowane przez inne firmy, np.:


Przypisy

  1. Najsłynniejsza restauracja Gdańska na starych zdjęciach
  2. a b c Aleksandra Raczyńska Pomorskie smaki. Z listy produktów tradycyjnych, Pomorskie - magazyn samorządu woj. pomorskiego nr 6 (120) XI-XII 2016
  3. a b Bożena Aksamit: Polska wódka Goldwasser znika ze sklepowych półek. Gazeta Wyborcza. Trójmiasto, 2009-09-27. [dostęp 2014-08-02].
  4. Goldwasser.com: Historia.
  5. Nowe buteleczki.
  6. de:Schwabacher Goldwasser.
  7. Michael Jackson, Drinki i koktajle, Firma Księgarska, Ożarów Mazowiecki, 2007, s. 129, ISBN 83-7423-613-2.