Franciszek Radzewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Franciszek Radzewski herbu Łodzia, pseud. Poklatecki Franciszek Equestris Ordinis Polak, (ur. przed 1685, zm. 5 maja 1748) – marszałek sejmu elekcyjnego w 1733, chorąży nadworny koronny od 1706, podkomorzy poznański, starosta wschowski, poseł na sejmy i pisarz polityczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Poseł na sejm w 1703 roku. Był deputatem województwa poznańskiego w konfederacji warszawskiej 1704 roku[1], po 1704 roku jeden z przywódców stronnictwa Stanisława Leszczyńskiego w Wielkopolsce, krytykujący politykujących biskupów i papieża za wydanie zakazu koronacji Stanisław Leszczyńskiego na króla Polski[2]. W 1705 był marszałkiem sejmiku w Środzie Wielkopolskiej. W 1705 roku potwierdził pacta conventa Stanisława Leszczyńskiego[3]. Był posłem na sejmy w 1712 i w 1713 roku. Przystąpił do konfederacji tarnogrodzkiej, mianowany w 1716 jej konsyliarzem. Poseł na sejm konwokacyjny w 1733 roku. W 1733 roku podpisał elekcję Stanisława Leszczyńskiego. [4] Po elekcji Leszczyńskiego, uszedł wraz z królem do Gdańska, a po kapitulacji dostał się do rosyjskiej niewoli. Więziony był w Elblągu i Toruniu.

Żonaty był z podczaszanką poznańską Wiktorią Bułakowską i Zofią Czarnkowską. Pochowany w podziemiach katedry gnieźnieńskiej.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Był pisarzem politycznym, autorem m.in. dzieł: Kwestyje politycznie obojętne ..., Poselstwo wielkie Rafała Leszczyńskiego... do Porty Ottomańskiej... 1700 odprawione....

Ważniejsze utwory[edytuj | edytuj kod]

  • Kwestie polityczne obojętne, Statum Rzeczypospolitej Polskiej, prerogatywy urzędów w niej, zwyczaje elekcji królów, sejmów, sejmików i inne rzeczy, (Poznań) 1743 (2 wydania); wyd. następne: (Poznań) 1749 (wg Estreichera wyd. tytułowe jednego z wydań z 1743)
  • Poselstwo wielkie J. W. J. M. Pana Rafała... Leszczyńskiego... od Najjaśniejszego Króla Jegomości Augusta II i całej Rzeczypospolitej Polskiej od Mustaffy II cesarza tureckiego i całej Porty Ottomańskiej, w interesie konfirmacji traktatów pokoju... roku pańskiego 1700 odprawione, a... zupełnym diariuszem roku pańskiego 1744 do druku podane, Poznań 1744; przekł. francuski: fragmenty pt. "Ambassade du comte Leszczyński à la Porte Ottomane", Journal Littéraire, (Paryż) 1754; przekł. rumuński: fragm. w: P. Panaitescu "Călători poloni in tările române", Bukareszt 1930, Academia Română Studii şi Cercetări XVII.
  • Remonstracja stanom Rzeczypospolitej Polskiej o trybunałach, koronnym tudzież estymacji wolności i prerogatyw stanu szlacheckiego, politycznymi kwestiami, gruntownymi dowodami, istotnymi racjami, poważnymi królów oraz wielkich, godnością i rozumem, Polaków listami i statystycznym zdaniem... roku 1748 wywiedziona i objaśniona (1748)
  • Mowy sejmowe z roku 1733 znajdują się w Bibliotece Ossolińskich, rękopisy: 348/II, 704/I, 732/I

Listy[edytuj | edytuj kod]

  • Do Stanisława Leszczyńskiego z 1 listopada 1736, rękopis znajdował się w Ossolineum, nr 1411/II
  • Od T. Potockiego z 1 marca 1736 i odpowiedź z 6 marca 1736, rękopis znajdował się w Ossolineum, nr 708/I

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Konfederacja Generalna, Circa Religionem Orthodoxam et Avitam Libertatem Woiewodztw, Ziem, y Powiatow Zkonfederowanych, [b.n.s]
  2. Janusz Tazbir, Łyżka dziegciu w ekumenicznym miodzie., Warszawa 2004, s.57
  3. Articuli pactorum conventorum Stanów tej Rzeczypospolitej i W. X. L. i państw do nich nalężących z Posłami JKM [...], s. 23.
  4. Jerzy Dunin-Borkowski i Mieczysław Dunin-Wąsowicz, Elektorowie królów Władysława IV., Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III. Lwów 1910, s. 184.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Kriegseisen Franciszek Radzewski, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XXX/1 1987 s. 36-38
  • Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 3 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1965, s. 149
  • Glabiszewski P., Franciszek Radzewski wielkopolski działacz szlachecki i pisarz polityczny czasów saskich, Poznań 1999.