Narmer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Narmer
ilustracja
Król na tzw. palecie Narmera (awers i rewers), Muzeum Egipskie w Kairze
władca starożytnego Egiptu
Poprzednik Ka
Następca Aha
Dane biograficzne
Dynastia I dynastia
Miejsce spoczynku Umm al-Kaab grobowiec B17/B18

Narmer (gr. Menes, Menas /u Diodora/, Mena, Meni, Min /u Herodota/, egip. Hr nar-mr), Józef Flawiusz nadał mu imię Minajas – uważany za twórcę i założyciela państwa „Obydwu Krajów”, czyli Górnego i Dolnego Egiptu oraz I dynastii, choć najnowsze badania stawiają go raczej jako ostatniego władcę dynastii „0”.

Spory o imię[edytuj | edytuj kod]

Jedno z jego imion, Meni, oznacza tego, który trwa. Istnieje jednak spór dotyczący tego imienia, ponieważ nie pojawia się ono na zabytkach z czasów przełomu dynastii „0” oraz I, przez co badacze spierają się o to, do którego z władców należało. Czasem przypisuje się to imię jego następcy, królowi Aha.[1]

W dokumentach ze wczesnego okresu dynastycznego wysypują dwa jego imiona: Narmer oraz Hor-Aha. W związku z tym pojawiły się spekulacje. Część badaczy twierdzi, że była to jedna i ta sama osoba. Inni zaś w osobie noszącej drugie z imion upatrują się syna i następce faraona.[2]

Lata panowania[edytuj | edytuj kod]

  • 3150–3125 p.n.e. (Grimal)
  • 3032–3000 p.n.e. (Kwiatkowski)

Prawdopodobnie pochodził z niezlokalizowanej dotychczas miejscowości Tinis w Górnym Egipcie. Miał się zasłużyć nie tylko zjednoczeniem kraju, ale również stworzeniem sieci kanałów irygacyjnych i być może założeniem miasta Memfis (nazwa późniejsza), w którym wzniósł świątynię lokalnego bóstwa, Ptaha. Pochowany w Umm el-Qaab w Abydos.

Według egipskiego kapłana żyjącego w III w. p. n. e., Manethona, władca miał zginąć przez atak hipopotama. Istnieje jednak możliwość, że legenda ta ma związek nie z samą śmiercią, a nawiązanie do hipopotama jako idei zmartwychwstania.[1]

Cierpiący Sum[edytuj | edytuj kod]

Menes po objęciu władzy przyjął tronowe imię (Prenomen): Horus Narmer.[3] Narmer oznaczało Cierpiący (zdaniem niektórych Atakujący albo Zły) Sum. Złożył on w świątyni Horusa w Hierakonpolis paletę[4] oraz maczugę[5] ozdobione przedstawieniami upamiętniającymi prowadzoną przez niego wojnę. Stąd możemy się dowiedzieć, że toczył on walki przeciwko Delcie Nilu. Pokonał Północ i przyłączył Deltę do swojego kraju. Zdobienia na palecie wyobrażają go jako władcę zabijającego wroga w liczbie 6000 mieszkańców Delty. Po drugiej stronie palety widać Horusa Narmera idącego ku polu masakry ze sztandarami, gdzie w dwóch rzędach leży 10 martwych ludzi z odciętymi głowami. Na maczudze upamiętniono władcę w momencie składania łupów: 120 000 jeńców, 400 000 byków, 1 422 000 kóz. Prawdopodobnie Horus Narmer za siedzibę obrał sobie miasto Tinis, z którego pochodził. Możliwe jest, że założył miasto Memfis, jednak najstarsze odkrycia archeologiczne z tamtego rejonu pochodzą z czasów jego następcy, Athota (Aha).[1]

Niektórzy badacze uważają, że zjednoczenie Egiptu dokonało się przed panowaniem Narmera.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Filip Taterka, Najwybitniejsi władcy Egiptu.W porządku chronologicznym, wybór autorski., „Przewodnik historyczny” (3/2018), 2018, ISSN 2391-7717.
  2. R. Hamilton, Starożytny Egipt, Parragon, 2008, s. 88-89.
  3. Heagy, Thomas C. (2014), "Who Was Menes?", Archéo-Nil, 24. pp. 59-92.dostępny online
  4. The Narmer Catalog, No. 0081 (Narmer Palette)
  5. The Narmer Catalog, No. 0080 (Narmer Macehead)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]