Ptolemeusz IX Soter II Lathyros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ptolemeusz IX Soter II Lathyros
ilustracja
władca starożytnego Egiptu
Dane biograficzne
Dynastia Ptolemeusze
Data urodzenia 140 p.n.e.
Data śmierci 80 p.n.e.
Ojciec Ptolemeusz VIII Euergetes II
Matka Kleopatra III
Żona 1. Kleopatra IV,
2. Kleopatra Selene I
Dzieci Ptolemeusz XII Neos Dionizos,
Ptolemeusz z Cypru,
Kleopatra Berenika III
Srebrna moneta z wizerunkiem władcy.

Ptolemeusz IX Soter II - (ur. 140 p.n.e., zm. 80 p.n.e.) – władca z dynastii Ptolemeuszów, nieoficjalnie nazywany Lathyros (Cieciorka), panował w Egipcie w latach 116-107 p.n.e. oraz 88-80 p.n.e. Był synem Ptolemeusza VIII i Kleopatry III, mężem Kleopatry IV i Kleopatry Selene, ojcem Ptolemeusza XII, Ptolemeusza z Cypru i Kleopatry Berenike III.

Początkowo współwładał wraz z matką i Kleopatrą III. Po śmierci matki rządził nadal wspólnie z Kleopatrą II. W pierwszym okresie swoich rządów prowadził szczególnie aktywną politykę religijną, m.in. samemu pełniąc najwyższy urząd kapłański w kraju - kapłana Aleksandra Wielkiego. Po wymuszonym przez Kleopatrę III rozwodzie z Kleopatrą IV poślubił swoją młodszą siostrę Kleopatrę V Selene. W 107 p.n.e. musiał uciekać z kraju przed Kleopatrą III, która osadziła na tronie swojego syna Ptolemeusza X.

Udał się na Cypr, gdzie do 88 p.n.e. sprawował władzę królewską, jednocześnie zachowując zwierzchnictwo nad Cyrenajką (do ok. 100 p.n.e.). W 103 p.n.e. mieszając się w walki dynastyczne Seleucydów, Ptolemeusz IX wylądował w Palestynie i pokonał żydowskiego króla i kapłana Aleksandra Janneusza. Następnie próbował wtargnąć do Egiptu przez Półwysep Synaj, lecz został powstrzymany przez wojska Ptolemeusza X Aleksandra pod Peluzjon. W tej sytuacji był zmuszony wrócić na Cypr, gdzie wyczekiwał nowej okazji do odzyskania tronu.

Nadarzyła się ona w 88 roku p.n.e., gdy niezadowoleni z rządów Ptolemeusza X aleksandryjczycy pozbawili go godności królewskiej i wypędzili z Egiptu. Po objęciu tronu Ptolemeusz IX dzielił formalnie władzę ze swoją córką, a zarazem wdową po Ptolemeuszu X, który zginął podczas próby zdobycia Cypru, Kleopatrą Berenike III. Faktycznie jednak rządził sam.

Nowo koronowany władca szybko stłumił powstanie w Tebach trwające od 91 roku p.n.e. W polityce zagranicznej w ostatnich latach swojego panowania starał się trzymać na uboczu w pierwszej wojnie pomiędzy Mitrydatesem VI Eupatorem a Rzymem. Postawa ta wynikała ze świadomości co do potęgi Rzymu z jednej strony, i z przebywania synów Ptolemeusza IX w rękach Mitrydatesa z drugiej.

Lata panowania[edytuj | edytuj kod]

  • 116-110 p.n.e. - wspólnie z matką Kleopatrą III
  • 110-109 p.n.e. - na wygnaniu
  • 109-107 p.n.e. - wspólnie z bratem Ptolemeuszem X
  • 107-88 p.n.e. - ponownie na wygnaniu
  • 88-80 p.n.e. - wspólnie z córką Kleopatrą Bereniką III

Tytulatura[edytuj | edytuj kod]

  • gr. - basileus Ptolemaios IX Theos Philometor II Theos Soteros II - król Ptolemeusz Bóg Miłujący Matkę Bóg Zbawca
  • egip. - Ptulmis Anchdżetmeriptah - Ptolemeusz żyjący wiecznie ukochany przez Ptaha
G39N5
<
Q3
X1
V4E23
Aa15
M17M17S29S34D&t&tA Q3
X1
V28N36
>
  • Juaenneczermenech Neczeretmeretmutesnedżetet Setepenptah Irimaatre Sechemanchenamon - ... Wybrany przez Ptaha Ten,który ustanawia harmonię Re Wszechmocne wcielenie Amona
M23
X1
L2
X1
<

U22
R8
X1
R8D39
X1 H8
O34
N36
Aa27X1
H8
F44Q3
X1
V28U21
N35
D4
Aa11
C1C12S42S34
>