Zygmunt Wenda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zygmunt Wenda
Ilustracja
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 29 kwietnia 1896
Rzeszów, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 16 maja 1941
Budapeszt, Węgry
Przebieg służby
Lata służby od 1914
Siły zbrojne Legiony Polskie Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Piechoty Legionów
Stanowiska dowódca pułku piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa:
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Krzyża Orła III Klasy (Estonia)
Józef Piłsudski z oficerami 1 DPLeg. Od lewej płk Stefan Biestek, płk Jan Kruszewski, płk dypl. Teodor Furgalski, ppłk Zygmunt Wenda, ppłk Władysław Filipkowski

Zdzisław Zygmunt Wenda (ur. 29 kwietnia 1896 w Rzeszowie, zm. 16 maja 1941 w Budapeszcie) – członek POW, polityk OZN, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, poseł na Sejm V kadencji w II RP (wicemarszałek Sejmu).

Życiorys[edytuj]

W latach 1914–1917 służył w Legionach Polskich. Był oficerem 1 Pułku Piechoty. W 1918 rozbrajał wojska niemieckie w Lublinie. W 1920 odznaczony Virtuti Militari za walki w Białymstoku. W 1924 był kwatermistrzem 1 Pułku Piechoty Legionów. Z dniem 8 października 1926 r., na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wojskowych, major Wenda został przydzielony do składu osobowego G.I.S.Z. na stanowisko adiutanta przybocznego[1]. W latach 1926–1927 był adiutantem marszałka Józefa Piłsudskiego. W latach 1927–1929 był słuchaczem VIII Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 5 października 1929, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, otrzymał przydział służbowy do 1 Pułku Piechoty Legionów na stanowisko zastępcy dowódcy[2]. Minister Spraw Wojskowych zarządzeniem z dnia 23 marca 1932 r. zatwierdził (w korpusie oficerów piechoty) ppłk. dypl. Zygmunta Wendę na stanowisku dowódcy 1 p.p. leg.[3]. W 1938 został szefem sztabu OZN i posłem tej partii na Sejm V kadencji. Na pierwszym posiedzeniu wybrano go wicemarszałkiem izby. W kampanii wrześniowej 1939 otrzymał przydział mobilizacyjny do Naczelnego Dowództwa w charakterze oficera do zleceń Naczelnego Wodza. Między innymi w nocy z 6 na 7 września wyjechał z Warszawy z rozkazami dla gen. bryg. Skwarczyńskiego[4]. Z Kwaterą Główną Naczelnego Wodza ewakuował się na Węgry, gdzie zmarł wiosną 1941.

Awanse[edytuj]

  • chorąży – 2 lipca 1915
  • podporucznik – 1 listopada 1916
  • porucznik
  • kapitan
  • major – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 (w 1924 zajmował 297. lokatę w korpusie oficerów piechoty)
  • podpułkownik – 23 stycznia 1928 ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 71. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • pułkownik – 26 stycznia 1935 ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 4. lokatą w korpusie oficerów piechoty

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 47 z 28 X 1926, s. 384.
  2. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 15 z 23 sierpnia 1929, s. 288.
  3. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 III 1932, s. 226.
  4. Marian Porwit, Komentarze ... s. 43.
  5. Dekret Wodza Naczelnego L. 2630 z 16 lutego 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 8 poz. 239
  6. M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410
  7. Eesti tänab 1919-2000, Tallinn: Eesti Vabariigi Riigikantselei, 2000, ISBN 9985-60-778-3 [dostęp 2014-10-23] [zarchiwizowane z adresu 2011-08-27] (est.).

Bibliografia[edytuj]

  • Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 20.
  • Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931, s. 6.
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 121, 348.
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 118, 168.
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 22, 531.
  • Stanley S. Seidner, "The Camp of National Unity: An Experiment in Domestic Consolidation," The Polish Review vol. xx, nos. 2-3, 1975, pp. 231–236.
  • Marian Porwit, Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku. Odwrót i kontrofensywa, tom II, Wydawnictwo "Czytelnik", Warszawa 1983, wyd. II, ​ISBN 83-07-00645-7
  • Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych z lat 1920 – 1937. [dostęp 2016-03-17].