Wacław Barcikowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wacław Barcikowski
Wacław Barcikowski.jpg
podczas procesu brzeskiego 1931
Data i miejsce urodzenia 10 października 1887
Warszawa
Data i miejsce śmierci 2 maja 1981
Warszawa
Zastępca przewodniczącego Rady Państwa
Okres od 20 listopada 1952
do 13 listopada 1956
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
Okres od 26 stycznia 1945
do 12 listopada 1956
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Poprzednik Leon Supiński
Następca Jan Wasilkowski
Prezes Stronnictwa Demokratycznego
Okres od 1949
do 1956
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Poprzednik Wincenty Rzymowski
Następca Stanisław Kulczyński
Członek Rady Państwa
Okres od 20 lutego 1947
do 20 listopada 1952
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Wicemarszałek Sejmu Ustawodawczego
Okres od 4 lutego 1947
do 4 sierpnia 1952
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1960–1990) Order Krzyża Grunwaldu III klasy Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Medal za Warszawę 1939–1945
Grób Wacława Barcikowskiego i jego żony Janiny na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Wacław Barcikowski (ur. 10 października 1887 w Warszawie, zm. 2 maja 1981 tamże) – polski prawnik, adwokat i działacz polityczny. Przewodniczący Stronnictwa Demokratycznego (1949–1956). Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego (1945–1956), wicemarszałek Sejmu Ustawodawczego, członek (1947–1952) i zastępca przewodniczącego (1952–1956) Rady Państwa, poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z warszawskiej rodziny robotniczej. W dzieciństwie pracował fizycznie w zakładach „Szukierta i Siemensa” w stolicy. Przed I wojną światową przez szereg lat przebywał w Moskwie, gdzie brał udział m.in. w rewolucji 1905. W 1912 zdał w Moskwie egzamin maturalny, zaś w 1918 ukończył studia na Uniwersytecie Moskiewskim.

W latach 1919–1924 pracował jako prokurator. Z przyczyn politycznych zrzekł się funkcji i przeszedł do adwokatury[1]. Bronił m.in. w procesach: brzeskim (1931) (obrońca Mieczysława Mastka), toruńskim (1931) i łuckim (1934). W 1936 był m. in. obrońcą Władysława Gomułki[1]. Działał w Lidze Obrony Praw Człowieka i Obywatela, działającej przeciw prześladowaniom politycznym. Organizacja ta została rozwiązana przez polskie władze w 1937. W latach 1937–1939 członek Klubu Demokratycznego w Warszawie. W okresie II wojny światowej działał w ruchu oporu, m.in. jako jeden z głównych działaczy Polskiej Ludowej Akcji Niepodległościowej i przewodniczący Naczelnego Komitetu Ludowego Zjednoczonych Stronnictw Demokratycznych i Socjalistycznych (1943–1944). Zwolennik jego współpracy z Polską Partią Robotniczą.

Po wojnie aktywny w Stronnictwie Demokratycznym, zaangażowany w prace Komitetu Słowiańskiego w Polsce. Zasiadał w jego Centralnym Komitecie i Prezydium CK (1945–1958). W latach 1945–1949 I wiceprzewodniczący CK, a w latach 1949–1956 przewodniczący CK SD. Był posłem do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji. W latach 1947–1952 przewodniczący Komisji Prawniczej i Regulaminowej w Sejmie Ustawodawczym, w latach 1948–1952 przewodniczący Klubu Poselskiego SD. Zasiadał w Prezydium KRN (1945–1947), następnie był wicemarszałkiem Sejmu Ustawodawczego (1947–1952) i członkiem Rady Państwa. W latach 1952–1956 zastępca przewodniczącego Rady Państwa.

W okresie 1945–1956 sprawował funkcję pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Współodpowiedzialny za degradację sądownictwie w okresie stalinowskim, w grudniu 1956 wycofał się z życia politycznego.

Działał w Towarzystwie Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Sprawował funkcję przewodniczącego: Polskiego Związku Zachodniego, Polskiego Komitetu Słowiańskiego, Towarzystwa Przyjaciół Młodzieży Szkół Wyższych, a także Zrzeszenia Prawników Demokratów (następnie Zrzeszenia Prawników Polskich).

Żonaty z Janiną (1896–1985), miał syna Władysława, generała brygady lekarza Wojska Polskiego. Był dziadkiem Andrzeja Barcikowskiego.

Odznaczony m.in. Orderem Budowniczych Polski Ludowej[2], Orderem Sztandaru Pracy I klasy (dwukrotnie), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1945)[3], Medalem za Warszawę 1939–1945 (1946)[4] oraz Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy (1946)[5]. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Władysław Gomułka „Pamiętniki” t.I, str. 440 BGW 1994 ​ISBN 83-7066-552-7
  2. Wręczenie Orderu Budowniczego Polski Ludowej Wacławowi Barcikowskiemu, „Kurier Polski”, nr 223 z 19 października 1977, s. 1
  3. 29 grudnia 1945 „w uznaniu zasług położonych dla odrodzenia Rzeczypospolitej Polskiej przez pracę konspiracyjną w szeregach Stronnictwa Demokratycznego” M.P. z 1946 r. Nr 28, poz. 47
  4. 17 stycznia 1946 M.P. z 1946 r. Nr 26, poz. 43
  5. 19 lipca 1946 „z tytułu zasług w walce z okupantem w okresie konspiracji, oraz w pracy nad odbudową kraju” M.P. z 1947 r. Nr 27, poz. 207
  6. Pogrzeb Wacława Barcikowskiego, „Kurier Polski”, nr 90 z 8–10 maja 1981, s. 1

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kolega Wacław Barcikowski, „Kurier Polski”, nr 86 z 4 maja 1981, s. 2.
  • Wacław Barcikowski, w: Henryk Wosiński, Stronnictwo Demokratyczne w Polsce Ludowej. Cz. 3: Udział Stronnictwa w pracach parlamentu PRL w latach 1944-1968 (red. Wiktoria Beczek), Warszawa 1969, s. 26–27 (nota biograficzna ze zdjęciem)
  • Wacław Barcikowski, W kręgu prawa i polityki: wspomnienia z lat 1919–1956 (zebrał, opracował i wstępem opatrzył Władysław Barcikowski), Katowice 1988
  • Władysław Barcikowski, Szpital grecki na wyspie Wolin, Szczecin 1989