Jak-40

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jakowlew Jak-40
Jak-40 należący do Slovak Government Flying Service
Jak-40 należący do Slovak Government Flying Service
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Typ samolot pasażerski
Konstrukcja metalowa
Załoga 3 osoby
Historia
Data oblotu 21 września 1966
Lata produkcji 1968-1981
Egzemplarze 1011
Dane techniczne
Napęd 3 x Iwczenko AI-25
Wymiary
Rozpiętość 25 m
Długość 20,36 m
Wysokość 6,5 m
Powierzchnia nośna 70 m²
Masa
Własna 9400 kg
Startowa 16 100 kg
Osiągi
Prędkość maks. 510 km/h
Pułap 12 300 m
Zasięg 1800 km
Rozbieg 700 m
Dobieg 450 m
Dane operacyjne
Liczba miejsc
27-32
Użytkownicy
World operators of the Yak-40.png
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Samolot Jak-40 linii lotniczych Rossiya Airlines

Jak-40 (ros. Як-40; oznaczenie NATO: Codling) – trójsilnikowy odrzutowy samolot transportowy i pasażerski skonstruowany w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa do przewozów regionalnych. Produkowany seryjnie w latach 1968-1981 w Saratowskich Zakładach Lotniczych w Saratowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jak-40 został zaprojektowany w 1965, aby zastąpić samoloty Li-2 (odmianę Douglas DC-3) i Ił-14, a głównym założeniem była łatwość działania poza głównymi lotniskami. Samolot został oblatany 21 września 1966. Samolot został wyposażony we wbudowane schodki wejściowe i miał możliwość wykonywania krótkiego startu i lądowania (STOL).

Główną cechą założeń konstrukcyjnych była duża prostota. Skrzydła samolotu, dzięki dużej powierzchni, nie wymagały slotów, aby uzyskać odpowiednie parametry startu i lądowania. Zespół napędowy składał się z trzech silników dwuprzepływowych Iwczenko AI-25. Dla skrócenia dobiegu, środkowy silnik wyposażony jest w odwracacz ciągu. W nosowej części kadłuba umieszczono radiolokacyjną stację meteorologiczną "Groza".

Seryjną produkcję rozpoczęto w roku 1968 i wyprodukowano ogółem 1011 egzemplarzy, w tym 125 na eksport. Produkowane były w zakładach lotniczych nr 407 w Mińsku.

Po upadku dawnego Aerofłotu duża część została przebudowana z typowych samolotów pasażerskich na bardziej luksusowe i są one teraz używane jako samoloty prywatne lub do podróży służbowych (w tym w Polsce dla prezydenta, premiera oraz marszałków Sejmu i Senatu w latach 1973-2011). Samoloty te (początkowo 4) były na stanie 36. SPLT (Specjalny Pułk Lotnictwa Transportowego), który w roku 2011 rozwiązano[1].

W roku 2006 rządowy samolot Jak-40 lecąc z premierem na pokładzie na trasie Kraków-Warszawa doznał awarii, polegającej na zablokowaniu dźwigni sterowania ciągiem silników w pozycji do lotu z prędkością przelotową. Pilot wiedział o usterce, ale nie zawiadomił służb ratowniczych na Okęciu. Udało się jednak wylądować w Warszawie dzięki dużemu doświadczeniu dowódcy. Piloci nie zgłosili awarii do ATC (kontrola ruchu lotniczego), ale spowodowało to olbrzymie zagrożenia dla pasażerów i załogi oraz dla ruchu innych statków powietrznych[2].

Większość samolotów Jak-40 latała w ZSRR, nie licząc kilku w pozostałych państwach Europy, rzadkich ze względu na ograniczenia hałasu w tych państwach.

Ze względu na charakterystyczny odgłos silników otrzymał nazwę "latający gwizdek".

Egzemplarze muzealne[edytuj | edytuj kod]

Inne zachowane egzemplarze[edytuj | edytuj kod]

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • Jak-40 - podstawowa wersja, produkowana od roku 1968
  • Jak-40 "Salon" - luksusowy samolot pasażerski do przewozu 11 pasażerów
  • Jak-40D - dwa dodatkowe zbiorniki paliwa i system nawigacyjny dla lotów międzynarodowych
  • Jak-40DTS - wersja sanitarna i transportowo-desantowa
  • Jak-40K - wersja transportowo-pasażerska ze zwiększoną ładownością (produkowana w latach 1975 - 1981)
  • Jak-40 "Kalibrowszczik" - samolot do kontroli i badań naziemnych radiolatarni (produkowany na zamówienie Węgier)
  • Jak-40 "Aqua", "Liros", "Meteo", "Phobos", "Storm" - laboratoria meteorologiczne
  • Jak-40REC - wersja do testowania wyposażenia radioelektronicznego
  • Jak-40-25 - wersja z nosem kadłuba z MiG-25 do testowania wyposażenia radioelektronicznego
  • Jak-40L/M-602 - wersja testowa z czeskimi silnikami M-602
  • Jak-40TL - model z silnikami Textron-Lycoming LF507-1N (2 x 31,1 kN)

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]