UT-2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
UT-2
УТ-2
UT-2УТ-2
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Arseniewskie Zakłady Lotnicze "Progress"
Konstruktor Jakowlew
Typ samolot szkolno-treningowy
Konstrukcja dolnopłat o konstrukcji drewnianej, podwozie klasyczne – stałe
Załoga 2 (uczeń, instruktor)
Historia
Data oblotu 11 lipca 1935
Lata produkcji 1937-1947
Dane techniczne
Napęd patrz tabela
Moc patrz tabela
Wymiary
Rozpiętość patrz tabela
Długość patrz tabela
Wysokość patrz tabela
Powierzchnia nośna patrz tabela
Masa
Własna patrz tabela
Startowa patrz tabela
Zapas paliwa 200 l
Osiągi
Prędkość maks. patrz tabela
Prędkość przelotowa patrz tabela
Prędkość minimalna patrz tabela
Prędkość wznoszenia patrz tabela
Pułap patrz tabela
Zasięg patrz tabela
Długotrwałość lotu patrz tabela
Rozbieg patrz tabela
Dobieg patrz tabela
Dane operacyjne
Użytkownicy
ZSRR, Polska, Węgry
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

UT-2 (do 1940 AIR-10) – radziecki samolot szkolno-treningowy z lat trzydziestych i okresu II wojny światowej

Historia[edytuj | edytuj kod]

W połowie lat trzydziestych skonstruowano szereg samolotów szkolnych, wśród tych konstrukcji znalazły się również konstrukcje opracowane przez Aleksandra Jakowlewa.

W połowie lat trzydziestych opierając się na swoich wcześniejszych konstrukcjach Aleksander Jakowlew biorąc pod uwagę oceny swojego wcześniejszego samolotu AIR-9 opracował nowy samolot przeznaczony do szkolenia i treningu pilotów. Samolot ten otrzymał oznaczenie AIR-10 a jego prototyp został oblatany 11 lipca 1935 roku. Samolot ten już we wrześniu 1935 roku wziął udział w rajdzie samolotów szkolnych i sportowych na trasie 4 500 km a który miał wyłonić samolot mający stać się podstawowym samolotem szkolnym. Samolot AIR-10 zajął w tym rajdzie pierwsze miejsce, skierowano go więc do dalszych prób, trwały one do 1936 roku.

W czasie tych prób potwierdzono przydatność tego samolotu do szkolenia podstawowego pilotów zarówno cywilnych jak i wojskowych. W czasie tych prób zastosowano również w nim pływaki. Ostatecznie na początku 1937 roku opracowano ostateczną wersję samolotu i we wrześniu 1937 roku wprowadzono go do produkcji seryjnej pod oznaczenie UT-2 (skrót od nazwy ros. учебно-тренировочный двухместный – pol. szkolno-treningowy dwumiejscowy) początkowo był on produkowany z silnikiem M-11E, a później stosowano również inne wersje tego silnik (M-11M i M-11K).

Po wprowadzeniu samolotu do szkolenia w szkołach lotniczych oraz aeroklubach stwierdzono jednak, że samolot ten ma tendencję do wchodzenia w korkociąg płaski o czym poinformowano konstruktora, który podjął dalsze prace nad nim i w 1941 roku opracowano zmodyfikowaną wersję samolotu oznaczona jako UT-2M i natychmiast wprowadzono go do produkcji seryjnej.

Produkcja samolotu UT-2 trwała do 1947 roku i łącznie wyprodukowano 7243 samoloty obu wersji (nie licząc egzemplarzy prototypowych).

Wersje samolotu UT-2:

  • AIR-10 – prototyp samolotu szkolnego
  • AIR-11 – prototyp trzymiejscowego samolotu turystycznego wyposażonego w silnik Gipsy Major o mocy 120 KM (88 kW), zbudowana w 1936 roku
  • AIR-12 – prototyp dwumiejscowego samolotu przeznaczonego do treningu pilotów mających wykonywać dalekie przeloty
  • UT-2 – wersja produkowana seryjnie
  • AIR-16 – prototyp, czteromiejscowy samolot wyposażony w silnik Renault o mocy 220 KM (161 kW)
  • AIR-20 – wersja samolotu AIR-10 wyposażona w silnik Renault Bengali o mocy 140 KM (103 kW)
  • UT-2M – zmodyfikowana wersja samolotu UT-2, produkowana seryjnie od 1940 roku
  • UT-2 SEN – prototyp w którym zastosowano podwozie na poduszce powietrznej
  • UT-2MW – ulepszona wersja samolotu UT-2M z zakrytymi kabinami, opracowany w 1942 roku
  • UT-2L – ulepszona wersja samolotu UT-2MW, opracowana w 1943 roku, która stała się podstawą do opracowania samolotu Jak-18

Oprócz tych wersji prowadzono również pracę nad zastosowaniem tego samolotu do działań bojowych, opracowano w ten sposób samolot oznaczony jako UT-2MB – lekki bombowiec mogący zabrać 200 kg bomb oraz samolot szturmowy – wyposażony w jeden lub dwa karabiny maszynowe SzKAS i pociski rakietowe RS. Żadna z tych wersji nie wyszła poza fazę projektu.

Użycie[edytuj | edytuj kod]

Samolot UT-2 od rozpoczęcia produkcji seryjnej zostały wprowadzone do wojskowych szkół lotniczych oraz aeroklubów OSOAWICHIM, gdzie zaczęto nimi zastępować użytkowane tam dwupłatowe samoloty U-2 . Stały się one podstawowym samolotem szkolno-treningowym i użytkowane były do lat pięćdziesiątych, gdy zaczęto je zastępować samolotami Jak-18

Samoloty UT-2M od 1944 roku znalazły się na wyposażeniu lotnictwa polskiego i na tych samolotach szkolono polskich pilotów w ZSRR, a później stały się ona podstawowym samolotem do szkolenia pilotów w polskich szkołach lotniczych w Zamościu, Dęblinie i Radomiu. Znajdowały się one również na wyposażeniu poszczególnych pułków lotniczych. Łącznie w lotnictwie polskim było około 140 samolotów tego typu. Były one użytkowane do 1952 roku, gdy zaczęto wprowadzać do użycia polski samolot szkolny LWD Junak.

Widok z tyłu, widoczne wejście do kabin

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Samolot UT-2 to dwumiejscowy wolnonośny dolnopłat o konstrukcji drewnianej.

Kadłub drewniany, szkielet kratownicowy o przekroju prostokątnym. Z przodu kadłuba znajdowało się łożę silnika a następnie za przegrodą ogniową zbiornik oleju i paliwa. W dalszej części odkryta kabina w systemie tandem, wyposażona w podwójny układ sterowania. Dla ułatwienia wysiadania burty obok kabin były uchylne. Kadłub w przedniej części kryty był blachą, w dalszej części górna część pokryta była sklejką, reszt płótnem.

Płaty dwudźwigarowe drewniane, trójdzielne, środkowa część stanowiła całość z kadłubem. Płat wyposażony był w lotki metalowe. Skrzydła były kryte sklejką. Wewnątrz płata znajdowały się dwa zbiorniki paliwa.

Podwozie klasyczne, dwukołowe stałe, mocowane do środkowej części płatów.

Napęd stanowił jeden silnik gwiazdowy umieszczony w przedniej części kadłuba, z śmigłem dwułopatowym drewnianym.

Dane taktyczno-techniczne wersji samolotu UT-2[edytuj | edytuj kod]

Wersja AIR-10 UT-2 UT-2M
Napęd 1 silnik gaźnikowy M-11 1 silnik gaźnikowy M-11D/K 1 silnik gaźnikowy M-11D/K
Moc 100 KM (73,5 kW) 125 KM (92 kW) 125 KM (92 kW)
Rozpiętość (m) 10,20 10,20 10,20
Długość (m) 6,80 7,15 7,35
Wysokość (m) 2,99 2,99 3,04
Powierzchnia nośna (m²) 15,50 17,12 17,00
Masa własna (kg) 516 628 660
Masa startowa (kg) 788 940 1010
Prędkość maksymalna (km/h) 217 210 185
Prędkość przelotowa (km/h) 160 170 140
Prędkość minimalna (km/h) 70 90 90
Prędkość wznoszenia (m/s) 3,5 3,3 2,6
Pułap (m) 5 700 4 700 3 830
Zasięg (km) 750 1130 950
Długotrwałość lotu (h) 4,5 6,5 6,5
Rozbieg (m) 100 200 250
Dobieg (m) 120 235 300

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]