Podział terytorialny Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podział administracyjny I RP. Stan prawny na rok 1619
Podział administracyjny w 1764 roku
Podział administracyjny w latach 1773-1793
Szczegółowy podział na województwa i powiaty, stan prawny na rok 1619
Podział Rzeczypospolitej Obojga Narodów na prowincje
Fragment obrazu Bernarda Bellotto przedstawiający elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku na Woli, widoczne koło rycerskie z chorągwiami województw

Podział terytorialny Rzeczypospolitej Obojga Narodów był pochodną skomplikowanej historii wewnętrznych zmian terytorialnych sięgających czasów rozbicia dzielnicowego w Polsce oraz zewnętrznych strat i nabytków terytorialnych Polski i Litwy.

Pojęcie Rzeczpospolita Obojga Narodów odnosi się do państwa polskiego od unii lubelskiej (1569 r.) do ostatniego rozbioru. Rzeczpospolita składała się z dwóch części: Korony Królestwa Polskiego (potocznie - Korony) i Wielkiego Księstwa Litewskiego (potocznie - Litwy), które posiadały dużą niezależność przejawiającą się również w administracji terytorialnej.


Indeks[edytuj | edytuj kod]

Rzeczpospolita Obojga Narodów

Korona Polska[edytuj | edytuj kod]

Korona dzieliła się na dwie prowincje: wielkopolską (do której zaliczano również Mazowsze i Prusy Królewskie) oraz małopolską (z Rusią Czerwoną i Ukrainą).

Prowincja wielkopolska[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: prowincja wielkopolska.

Wielkopolska[edytuj | edytuj kod]


   do góry

Mazowsze[edytuj | edytuj kod]


   do góry

Prusy Królewskie[edytuj | edytuj kod]

Od 1466 do 1537 całe województwo było jednym powiatem. W 1537 zostało podzielone na dwa powiaty: powiat michałowski i powiat chełmiński. W 1764 podzielono je na 7 powiatów: chełmiński, toruński, grudziądzki, radzyński, kowalewski, brodnicki i nowomiejski, a następnie w 1767 dodano jeszcze dwa kolejne, golubski i łasiński, jednak decyzje te nigdy nie weszły w życie.


   do góry

Prowincja małopolska[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: prowincja małopolska.

Małopolska[edytuj | edytuj kod]


   do góry

Ruś[edytuj | edytuj kod]


   do góry

Wielkie Księstwo Litewskie[edytuj | edytuj kod]


   do góry

Inne terytoria[edytuj | edytuj kod]

Inflanty[edytuj | edytuj kod]

Od 1582 trzy prezydia (od 1598 nazywane województwami):

Od 1667 (faktycznie od 1620):

Księstwo Siewierskie[edytuj | edytuj kod]

Domena we władaniu biskupów krakowskich, tytułujących się książętami siewierskimi, formalnie włączone do Polski w 1790.

Lenna[edytuj | edytuj kod]


   do góry

Województwa utworzone na sejmie grodzieńskim 23 listopada 1793 r.[edytuj | edytuj kod]

Województwa utworzone na sejmie grodzieńskim


  do góry

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Starożytna Polska" M.Baliński, wyd. S.Orgelbranda, Warszawa 1843. t.II, str.230