Łęczyca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Łęczyca
Herb
Herb Łęczycy
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat łęczycki
Gmina gmina miejska
Założono IX wiek
Prawa miejskie przed 1267
Burmistrz Andrzej Olszewski
Powierzchnia 8,95 km²
Ludność (2010)
• liczba
• gęstość

15 113
1694 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 24
Kod pocztowy 99-100
Tablice rejestracyjne ELE
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Łęczyca"
Łęczyca
52°03′N 19°12′E / 52.05, 19.2Na mapach: 52°03′N 19°12′E / 52.05, 19.2
TERC
(TERYT)
1101204011
SIMC 0969250
Urząd miejski
ul. Konopnickiej 14
99-100 Łęczyca
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Łęczyca w Wikisłowniku
Strona internetowa
Jan Matejko, Łęczyca – pierwszy Sejm
Widok z wieży zamkowej
Ratusz miejski

Łęczycamiasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, przy łączącej północ z południem drodze krajowej nr 1. Miasto rozciąga się na pograniczu Niziny Mazowieckiej i Niziny Wielkopolskiej nad Bzurą (lewym dopływem Wisły), a dokładnie przy ujściu doliny Bzury do pradoliny warszawsko-berlińskiej.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 15 113 mieszkańców[1].

Należy do miast o najwyższym wskaźniku osób z wyższym wykształceniem w Polsce[2].

Spis treści

[edytuj] Położenie

Miasto Łęczyca leży pośrodku obecnego powiatu łęczyckiego, bliżej jego południowej granicy.

Według danych z roku 2007[3] Łęczyca ma obszar 8,95 km², w tym: użytki rolne 58%, użytki leśne 0,1%

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 8,95 km²[4]. Miasto stanowi 1,16% powierzchni powiatu łęczyckiego.

Sąsiednie gminy: Łęczyca, Daszyna, Grabów, Góra Świętej Małgorzaty, Świnice Warckie, Witonia.

Części miasta: Łęczyca Poduchowna, Obrywka, Probostwo, Przedmieście Ozorkowskie, Sobotczyzna, Waliszew.

Łęczyca dawniej była głównym ośrodkiem ziemi łęczyckiej. Od XIV do XVIII wieku stolica województwa łęczyckiego. W latach 1919–1939 miasto administracyjnie należało do woj. łódzkiego. Od 1946 do 1975 r. w woj. łódzkim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. płockiego.

W pobliżu miasta znajduje się geometryczny środek Polski.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2010[5]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 15160 100 8069 53,23 7091 46,77
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1694 902 792

[edytuj] Historia

  • X-XIII wiek - istniał tu gród istniejący obecnie w niedalekim Tumie,
  • XI wiek- powstanie w Łęczycy (obecnie miejscowość Tum) opactwa benedyktyńskiego prawdopodobnie z fundacji Kazimierza Odnowiciela lub wg tradycji przed rokiem 1000 z fundacji św. Wojciecha . Archikolegiata Łęczycka w Tumie jest obecnie sanktuarium św. Wojciecha.
  • XI i XII wiek - najważniejszy gród prowincji,
  • 1136 - wymieniona pod nazwą łacińską Lancicia,
  • 1138–1148 - gród siedzibą księżnej Salomei, wdowy po Bolesławie Krzywoustym (Łęczyca była wtedy stolicą tzw. oprawy wdowiej)
  • 1141–1161 - budowa w Łęczycy (obecnym Tumie), na miejscu rozebranego opactwa benedyktynów, kolegiaty NMP i św. Aleksego, stała się ona miejscem zjazdów książęcych i synodów kościelnych metropolii gnieźnieńskiej, pierwsze polskie Sejmy
  • 1264 - podział ziemi łęczyckiej na księstwo łęczyckie i księstwo sieradzkie
  • przed 1267 - nadanie praw miejskich, lokacja miasta na północ od osady na lewym brzegu Bzury, stolica księstwa łęczyckiego,
  • 17 lipca 1409– walny zjazd w Łęczycy uchwalił włączenie się do wojny w razie najazdu Zakonu na Litwę. Stąd wyruszyło poselstwo do Malborka.
  • w XVI wieku rozwój miasta jako ośrodka rzemieślniczo-handlowego, stolica województwa łęczyckiego,
  • od 1793 - pod zaborem pruskim, likwidacja województwa łęczyckiego,
  • 1815 - urodził się w Łęczycy Bernard Lessmann - wydawca i księgarz, dziadek Bolesława Leśmiana i Jana Brzechwy,
  • od 1807 - w Księstwie Warszawskim,
  • od 1815 - w Królestwie Polskim,
  • 1869 - 1872 - rabinem Łęczycy był uczony i pisarz Malbim,
  • 1919–1975 - miasto siedzibą powiatu w województwie łódzkim,
  • 1914 - walki w ramach bitwy łódzkiej, udział Legionów Piłsudskiego,
  • 1939 - walki Armii "Poznań" i "Pomorze" z Niemcami – bitwa nad Bzurą. Miasto zajęte przez niemiecką 221 Dywizję Piechoty w nocy z 14-ego na 15-ego września
  • 1939–1945 - wielkie straty w ludziach, zagłada ludności żydowskiej,
  • 1955–1992 – Łęczyckie Zagłębie Rud Żelaza
  • 1975–1999 - w województwie płockim,
  • po 1999 - w województwie łódzkim

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Wpisane do rejestru zabytków

Według rejestru zabytków KOBiDZ[6] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. Andrzeja, XV w., XVII-XIX w., nr rej.: 516 z 15.05.1946 oraz 68 z 25.07.1967
  • zespół klasztorny bernardynów, 1 poł. XVII w.:
    • kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, nr rej.: 83-V-7 z 5.06.1946 oraz 70 z 26.07.1967
    • klasztor, nr rej.: 86-V-10 z 5.06.1946 oraz 71 z 26.07.1967
  • zespół klasztorny dominikanów (kościół i klasztor), poł. XIV w., k. XVIII w., k. XIX w., nr rej.: 81-V-5 z 15.05.1946 i z 13.03.1961
    • klasztor norbertanek, ob. urszulanek, pocz. XVII w., 2 poł. XIX w., nr rej.: 450 z 27.07.1967
  • park miejski, k. XVIII w., 1828-30, nr rej.: A/30 z 22.06.2006
  • zespół zamkowy, XIV-XVIII w.:
    • dom wsch. – prochownia, XVIII w., nr rej.: 87-V-11 z 15.05.1946 oraz 74 z 26.07.1967
    • „dom nowy”, nr rej.: 80-V-4 z 15.05.1946 oraz 73 z 26.07.1967
    • wieża i mury, nr rej.: 91-V-15 z 15.05.1946 oraz 75 z 26.07.1967
  • baszta obronna, obecnie dzwonnica kościoła parafialnego, XIV w., XVIII w., nr rej.: 84-V-8 z 5.06.1946 oraz 69 z 25.07.1967
  • ratusz, klasycystyczny, 1788-90, przebudowany na pocz. XX w. i 2005-07, nr rej.: 460-V-20 z 6.05.1949 oraz 76 z 27.07.1967
  • hotel, obecnie dom mieszkalny, ul. Kościuszki 32, poł. XIX w., nr rej.: 464 z 29.07.1967
  • szkoła, al. Jana Pawła II 1, 1 poł. XIX w., nr rej.: 896-V-76 z 1953 oraz 465 z 29.07.1967
  • wieża szybowa „Łęczyca I” kopalni rudy żelaza, ul. Ozorkowskie Przedmieście 4, nr rej.: 647 z 11.06.1994
  • przestrzenny układ komunikacyjny kolejki wąskotorowej – Krośniewicka Kolej Dojazdowa
  • liczne domy z XIX wieku

[edytuj] Inne

Obiekty historyczne:

  • Mała Synagoga zbudowana w końcu XVIII wieku
  • Gmach gimnazjum im. Jana Pawła II. Budynek powstał w 1930 r. wg projektu Karola Sicińskiego. W II RP mieścił trzy szkoły powszechne. W 1939 służył jako obóz przejściowy dla żołnierzy polskich wziętych do niewoli w Bitwie nad Bzurą, a następnie jako hitlerowskie starostwo powiatowe. Od 1945 r. służy oświacie.
  • cmentarz rzymskokatolicki przy ul. Kaliskiej z kwaterami wojskowymi z 1914, 1920 i 1939 r.
  • cmentarz ewangelicko-augsburski z kwaterą wojskową z 1914 r.
  • Budynki koszar 37 Pułku Piechoty Ziemi Łęczyckiej im. Księcia Józefa Poniatowskiego
  • Dawny szpital św. Mikołaja Cudotwórcy z 1842 r. wzniesiony wg projektu Henryka Marconiego.

Nieistniejące obiekty:

[edytuj] Transport

Drogi przechodzące przez miasto:

Łęczyca posiada stację kolejową, przez którą przebiega linia kolejowa nr 16 : BydgoszczAleksandrów Kuj.WłocławekKutno – Łęczyca – Łódź Kaliska

PKS w Łęczycy oferuje przewozy ponad 20 autobusami[potrzebne źródło].

PKS ma w planach przebudowę ówczesnej poczekalni na nowy, większy dworzec.

[edytuj] Sport i rozrywka

[edytuj] Kultura

  • Dom Kultury
  • Kino "Górnik"
  • Muzeum w Łęczycy
  • Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna

[edytuj] Wspólnoty religijne

Na terenie Łęczycy działalność duszpasterską prowadzą następujące wyznania:

[edytuj] Honorowi obywatele miasta

Lista Honorowych Obywateli Miasta Łęczyca[7]

[edytuj] Edukacja

W mieście znajdują się 3 przedszkola miejskie, 2 szkoły podstawowe, 1 gimnazjum, 2 zespoły szkół ponadgimnazjalnych oraz 1 liceum ogólnokształcące.

  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. 25 Kaliskiej Dywizji Piechoty
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. M.Konopnickiej
  • Szkoła Podstawowa nr 5 - ośrodek szkolno wychowawczy
  • Gimnazjum im. Jana Pawła II
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego
    • Technikum Nr 1
    • Liceum Profilowane Nr 1
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 1
    • Publiczne Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Młodzieży Nr 1
    • Technikum Uzupełniające dla Młodzieży Nr 1
    • Policealna Szkoła dla Młodzieży Nr 1
  • Zespół Szkół im. Jadwigi Grodzkiej
    • Liceum Ogólnokształcące dla Młodzieży Nr 2
    • Liceum Profilowane Nr 2
    • Technikum Nr 2
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 2
    • Policealna Szkoła dla Młodzieży Nr 2
    • Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych

[edytuj] Łęczyca jako garnizon wojskowy

Jednostki stacjonujące przed 1939:

  • 37 Pułk Piechoty Ziemi Łęczyckiej im. ks. Józefa Poniatowskiego

Jednostki stacjonujące po 1945:

[edytuj] Administracja

Miasto stanowi osobną gminę miejską. Łęczyca jest siedzibą władz powiatu łęczyckiego oraz gminy wiejskiej Łęczyca.

Łęczyca jest członkiem stowarzyszenia Unia Miasteczek Polskich[8].

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118. 
  2. Zobacz B. Solarski Wstęp w: Przewodnik po Łęczycy i powiecie łęczyckim, Łęczyca 2000r. s.9
  3. Ireneusz Budzyński: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507.  (pol.)
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507. 
  5. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010. ISSN 1734-6118.  (pol.)
  6. KOBiDZ: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 26 listopada 2010].
  7. Honorowi Obywatele Łęczycy
  8. Członkowie (pol.). Unia Miasteczek Polskich. [dostęp 2010-04-20].

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach