Stanisław Kulczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Kulczyński
Data i miejsce urodzenia 9 maja 1895
Kraków
Data i miejsce śmierci 12 lipca 1975
Warszawa
Prezes Stronnictwa Demokratycznego
Przynależność polityczna Stronnictwo Demokratyczne
Okres urzędowania od 1956
do 1969
Poprzednik Wacław Barcikowski
Następca Zygmunt Moskwa
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1960–1990) Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Tablica pamiątkowa we Wrocławiu

Stanisław Leon Kulczyński (ur. 9 maja 1895 w Krakowie, zm. 12 lipca 1975 w Warszawie) – polski botanik, działacz polityczny.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był synem Władysława, zoologa, specjalisty w dziedzinie pajęczaków, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego i Jadwigi z Estreicherów (1859–1946).

Ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1924 objął i zorganizował Katedrę Systematyki i Morfologii Roślin Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, początkowo jako profesor nadzwyczajny, od 1930 profesor zwyczajny. W 1935 został członkiem korespondentem PAU, w 1936 wybrano go na rektora Uniwersytetu Jana Kazimierza.

W okresie sowieckiej okupacji Lwowa nadal prowadził działalność naukową. W sierpniu 1940 był gościem Wszechzwiązkowego Komitetu ds. Nauki ZSRR w Moskwie[1]. W czasie wojny był delegatem Rządu RP na wychodźstwie na Obszar Lwowski. Lwów opuścił w 1941 (wraz z Karoliną Lanckorońską). Zamieszkał w Krakowie, gdzie zajmował się tajnym nauczaniem na Uniwersytecie Jagiellońskim. 10 maja 1945 przybył do Wrocławia, gdzie rozpoczął odbudowę uniwersytetu. Był pierwszym rektorem połączonych: Uniwersytetu i Politechniki w latach 1945–1951.

W 1935 został członkiem korespondentem, a w 1945 – członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Umiejętności; od 1919 był współpracownikiem (od 1935 członkiem) Komisji Fizjograficznej PAU[2]; od 1952 – członkiem rzeczywistym PAN.

Kariera naukowa[edytuj | edytuj kod]

W pracy naukowej zajmował się systematyką roślin, ekologią, fitosocjologią (głównie Tatr) i paleobotaniką; autor m.in. Torfowiska Polesia (tom I–II, 1939–1940); współautor (wraz z Władysławem Szaferem i Bogumiłem Pawłowskim) doskonałego klucza do oznaczania polskich roślin naczyniowych: Rośliny Polskie.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

9 lipca 1946 został mianowany przez wojewodę dolnośląskiego tymczasowym opiekunem zbiorów Ossolineum. Podjął decyzję o oddaniu na potrzeby przyszłego Ossolineum budynku dawnego gimnazjum Św. Macieja, użytkowanego przez Uniwersytet, zorganizował przyjęcie zbiorów lwowskich we Wrocławiu i odpowiednio je zabezpieczył. W październiku 1946 zorganizował Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum we Wrocławiu, którego został prezesem Zarządu. Funkcję tę sprawował aż do zawieszenia działalności Towarzystwa w 1949.

Uhonorowanie[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony m.in. Orderem Budowniczych Polski Ludowej (1964), Orderem Sztandaru Pracy I klasy (1949)[3] oraz Krzyżem Komandorskim (1937)[4] i Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[5]. W 1963 Uniwersytet Wrocławski, a w 1965 Politechnika Wrocławska[6] przyznały mu tytuł doktora honoris causa. Jego imieniem nazwano jeden z wrocławskich bulwarów, szkołę podstawową we Wrocławiu, a także m/s Stanisław Kulczyński zwodowany w stoczni im. Adolfa Warskiego. W Jeleniej Górze zbudowano mu pomnik[7][8].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z Marią Kulczyńską, działaczką społeczną i polityczną. Miał córkę i syna Jana, reżysera i byłego dziekana Wydziału Reżyserii PWST[7]. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Jego brat Władysław junior (1890–1923) był taternikiem, siostra Wanda (1893–1968) – działaczką na rzecz ochrony przyrody[9].

Przypisy

  1. [Dzieje najnowsze: Tom 14, PAN, 1983]
  2. Piotr Köhler: Botanika w Towarzystwie Naukowym Krakowskim, Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności (1815–1952). Kraków 2002.
  3. 22 lipca 1949 M.P. z 1950 r. Nr 6, poz. 58
  4. M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410
  5. "Kurier Polski", nr 148 z 14 lipca 1975, str. 1–2 (wspomnienie i nekrologi).
  6. Tytuły doktora honoris causa nadane przez Politechnikę Wrocławską. portal.pwr.wroc.pl. [dostęp 11 maja 2011].
  7. 7,0 7,1 Maria Żmigrodzka, Hołd dla wybitnego polityka, naukowca, człowieka. Uroczyste wodowanie m/s "Stanisław Kulczyński", "Kurier Polski", nr 83 z 29 kwietnia 1987, str. 1–2. Matką chrzestną statku została Helena Chodkowska.
  8. Święto Stronnictwa w całym kraju, "Kurier Polski", nr 89 z 7 maja 1984, s. 1–2
  9. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, s. 621–624. ISBN 83-7104-009-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]