Ożarowice (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Ożarowice)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ożarowice
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
TERYT 2413062
Wójt Grzegorz Czapla
Powierzchnia 43,72 km²
Populacja (31.12.2011)
• liczba ludności

5565
• gęstość 127,29 os./km²
Nr kierunkowy 032
Tablice rejestracyjne STA
Adres urzędu:
ul. Dworcowa 15
42-625 Ożarowice
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 7
Liczba miejscowości 7
Położenie na mapie powiatu
Powiat tarnogórski - gmina Ożarowice.svg
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Ożarowice
Ożarowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ożarowice
Ożarowice
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Ożarowice
Ożarowice
Ziemia 50°28′N 19°03′E/50,466667 19,050000
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Ożarowice (daw. gmina Ożarowice w Sączowie[1]; 1950-1954 gmina Sączów[2], 1955-1972 gromada Ożarowice, 1973-1996 gmina Tąpkowice z siedzibą w Ożarowicach[3]) – gmina wiejska, w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim. W latach 1975-1998 gmina należała terytorialnie do województwa katowickiego.

Siedziba urzędu gminy są Ożarowice.

Położenie[edytuj]

Gmina jest położona we wschodniej części powiatu tarnogórskiego. Sąsiaduje z miastem Miasteczko Śląskie oraz gminami: Świerklaniec (powiat tarnogórski), Bobrowniki, Mierzęcice i Siewierz (powiat będziński), Woźniki (powiat lubliniecki) oraz Koziegłowy (powiat myszkowski).

Historia[edytuj]

Gmina Ożarowice powstawała najprawdopodobniej 1.01.1866 w ramach carskiej reformy administracyjnej na ziemiach polskich. Była częścią powiatu będzińskiego wchodzącego w skład guberni piotrkowskiej. Według spisu z 1912 roku do gminy należało 11 wsi: Ożarowice, Tąpkowice, Ossy, Niezdara, Pyrzowice, Celiny, Myszkowice, Wymysłów, Twardowice, Dobieszowice i Rogoźnik.

Po I wojnie światowej gmina znalazła się w powiecie będzińskim należącym do województwa kieleckiego. W roku 1928 składała się z 11 wsi: Ożarowice, Tąpkowice, Niezdara, Ossy, Pyrzowice, Celiny, Sączów, Wymysłów, Myszkowice, Siemonia i Twardowice.

W okresie II wojny światowej teren gminy został włączony do III Rzeszy. 26.11.1939 wraz z całym powiatem będzińskim (Landkreis Bendzin) został włączony do rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz), która stała się częścią pruskiej prowincji Śląsk (Provinz Schlesien). W 1941 z rejencji katowickiej i opolskiej utworzona została prowincja Górny Śląsk (Provinz Uberschlesien). W okresie okupacji każda wieś stanowiła odrębną gminę.

W 1945 roku władze przywróciły podział administracyjny sprzed okupacji, z tą różnicą, że gmina znalazła się w granicach województwa śląsko-dąbrowskiego (później śląskiego, od 1950 roku katowickiego, przejściowo w latach 1953-1956 nazwanego województwem stalinogrodzkim). W 1950 roku zlikwidowano gminę Ożarowice, powołując w jej miejsce gminę Sączów, odłączając jednocześnie od gminy wieś Wymysłów.

W 1954 roku gminy zostały zlikwidowane, a w ich miejsce wprowadzono gromady. Powstała gromada Ożarowice (w jej skład weszły Ożarowice i Pyrzowice), gromada Tąpkowice (Tąpkowice, Niezdara i Ossy), gromada Sączów (Sączów i Celiny) oraz gromada Siemonia (Siemonia, Myszkowice i Twardowice).

1.01.1957 roku gromady Ożarowice i Tąpkowice opuściły powiat będziński i zostały włączone do powiatu tarnogórskiego.

1.01.1970 roku do gromady Ożarowice przyłączono wieś Zendek. Zendek od 1866 roku należał do gminy Mierzęcice (do 1915 roku gmina Sulików), a następnie do gromady Mierzęcice w powiecie zawierciańskim (wydzielonym z powiatu będzińskiego w 1927 roku).

W 1973 roku przywrócono gminy – z gromad Ożarowice i Tąpkowice utworzono jedną gminę Tąpkowice, która znalazła się w granicach powiatu tarnogórskiego. W skład gminy wchodziło 6 wsi: Ożarowice, Pyrzowice, Zendek, Tąpkowice, Ossy i Niezdara.

9.12.1973 do gminy powróciła wieś Celiny (z gminy Bobrowniki w powiecie będzińskim).

W 1976 roku zlikwidowane zostały powiaty.

1.01.1997 roku gmina zmieniła nazwę na obowiązującą obecnie – gmina Ożarowice.

W wyniku reformy administracyjnej od 1.01.1999 gmina znalazła się w powiecie tarnogórskim i województwie śląskim.

Miejscowości[edytuj]

Urząd Gminy Ożarowice

Miejscowości leżące na terenie gminy Ożarowice:

Powierzchnia[edytuj]

Według danych z roku 2002[6] gmina Ożarowice ma obszar 43,72 km², w tym:

  • użytki rolne: 67%
  • użytki leśne: 14%

Gmina zajmuje 6,8% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj]

Dane z 30 czerwca 2004[7]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 5397 100 2758 51,1 2639 48,9
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
123,4 63,1 60,4
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Ożarowice w 2014 roku[8].


Piramida wieku Gmina Ozarowice.png

Zabytki[edytuj]

  • Kościół św. Barbary z XVIII w. w Ożarowicach
  • stanowisko archeologiczne – osada kultury łużyckiej z okresu wczesnego średniowiecza (Ożarowice – Opary)

(źródło: rejestr zabytków Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach)

Edukacja[edytuj]

Gmina Ożarowice posiada sieć publicznych placówek oświatowych składającą się z dwóch przedszkoli, dwóch szkół podstawowych oraz gimnazjum. Oprócz tego na terenie gminy działają placówki niepubliczne w Pyrzowicach (szkoła podstawowa oraz przedszkole).

Przedszkola:

Szkoły podstawowe:

Gimnazjum:

Zdrowie[edytuj]

Na terenie gminy działa jeden NZOZ w Tąpkowicach zapewniający opiekę medyczną w dni powszednie. Opiekę medyczną w godzinach nocnych oraz w dni świąteczne sprawuje NZOZ Bimed w Tarnowskich Górach.

Kultura i rozrywka[edytuj]

Domy kultury:

  • Biblioteka i Ośrodek Kultury Gminy Ożarowice w Tąpkowicach

Biblioteki:

Grupy folklorystyczne:

  • Niezdareczka
  • Ożarowianki
  • Pyrzowianki

Komunikacja[edytuj]

Komunikacja publiczna zapewnia połączenia gminy z miastem powiatowym Tarnowskimi Górami i sąsiednimi gminami oraz innymi miastami takimi jak Katowice, Siemianowice, Będzin, Bytom, Siewierz, Radzionków i Wojkowice. Połączenia organizowane są przez MZKP Tarnowskie Góry (linie autobusowe: 17, 53, 85, 103, 105, 107, 119, 142, 179, 225, 246, 283, 625, 646, 717, 738).

Transport[edytuj]

Drogowy[edytuj]

Gmina Ożarowice ma dobrze rozwinięta sieć dróg powiatowych i gminnych. W listopadzie 2006 oddano do użytku jeden pas drogi ekspresowej S1, łączący Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice z drogą krajową 1 oraz drogą krajową 86 w węźle drogowym Podwarpie. Droga docelowo ma być na tym odcinku dwupasmowa, ma być rozbudowywana w kolejnych latach. W 2012 przedłużono drogę ekspresową S1 od węzła Lotnisko do węzła Pyrzowice łączącego drogę ekspresową S1 z autostradą A1. Oddano też do użytku odcinek autostrady A1 Pyrzowice – Sośnica. Obecnie autostrada A1 od węzła Pyrzowice jest przejezdna do granicy z Czechami w Gorzyczkach. Rozpoczęcie budowy odcinka autostrady Pyrzowice – Stryków (na północ od węzła Pyrzowice) ma się rozpocząć w niedługim czasie.

Drogi krajowe:

Drogi ekspresowe:

Autostrady:

  • A1 – w budowie

Kolejowy[edytuj]

Przez obszar gminy przebiegała linia kolejowa nr 182 relacji Tarnowskie GórySiewierzZawiercie realizująca przez wiele lat przewozy zarówno pasażerskie, jak i towarowe. Istniały tu stacje kolejowe Ożarowice oraz Mierzęcice (Mierzęcice Zawierciańskie). Obecnie linia czynna jest jeszcze na odcinku PyrzowiceZawiercie, odcinek OżarowiceTarnowskie Góry został w znacznej części rozkradziony, a pozostałości zostały rozebrane przez służby PKP. Budynki stacyjne zostały rozebrane.

Planowana była budowa nowej linii kolejowej łączącej Katowice z Pyrzowicami jednak projekt zawieszono. Obecnie PKP planuje rewitalizację linii Tarnowskie Góry - Zawiercie.

Lotniczy[edytuj]

W czasie II wojny światowej w okolicy Zendka powstało lotnisko Luftwaffe Schendeck (później Udetfeld). Lotnisko zostało zniszczone podczas wycofywania się Niemców w 1945. Odbudowane przez wojska sowieckie i przekazane wojsku polskiemu stało się zalążkiem współczesnego Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice-Pyrzowice.

Sport[edytuj]

Gospodarka[edytuj]

Największym przedsiębiorstwem w gminie jest Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. (GTL S.A.) zarządzające Międzynarodowym Portem Lotniczym Katowice-Pyrzowice. Oprócz tego w Ożarowicach siedzibę mają między innymi zakłady mięsne HAM, posiadające rozbudowaną sieć sprzedaży w województwie śląskim. W 2005 na terenach powojskowych w Pyrzowicach utworzono strefę aktywności gospodarczej. Na terenie gminy istnieje dobrze rozwinięta sieć handlu detalicznego oraz drobna przedsiębiorczość (głównie usługi transportowe). W związku z ograniczonymi zasobami portu lotniczego Katowice-Pyrzowice we wsi Pyrzowice rozwinęły się w ostatnim czasie usługi dedykowane dla pasażerów – głównie parkingowe i hotelowe. W 2012 roku na teren gminy Ożarowice (do Pyrzowic) przeniosła swoja siedzibę firma Wichary Technologies Sp. z o.o.

Przypisy

  1. Według Podziału administracyjnego województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad wydanym przez Wydawnictwa Instytutu Śląskiego w 1947 roku (stan z dnia 1 stycznia 1946).
  2. Dz. U. z 1950 r. Nr 3, poz. 24.
  3. Dz. U. z 1996 r. Nr 155, poz. 761.
  4. Dz. U. z 1973 r. Nr 40, poz. 236.
  5. Dz. U. z 1969 r. Nr 35, poz. 298.
  6. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  7. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  8. http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Ozarowice, w oparciu o dane GUS.