György Orth

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
György Orth
Ilustracja
Imię i nazwisko György Orth Wirth
Data i miejsce
urodzenia
30 kwietnia 1901
Budapeszt, Austro-Węgry
Data i miejsce
śmierci
11 stycznia 1962
Porto, Portugalia
Pozycja Napastnik
Wzrost 187 cm
Kariera juniorska
1914–1915
1915–1916
Terézvárosi SK
Vasas
Kariera seniorska
Lata Klub
1917–1923
1923
1923–1926
1926–1927
1927–1929
1929–1932
1932
1932–1933
1937–1938
MTK Budapest
First Vienna
MTK Budapest
Hungária
Olympique Marsylia
Budai 33
Bocskai
Messina
1. FC Nürnberg
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja M (G)
1919–1927  Węgry 32 (13)
Kariera trenerska
Lata Klub/reprezentacja
1930
1930–1931
1932
1932–1933
1933–1934
1934–1935
1935–1936
1936–1938
1938–1939
1939–1940
1940–1942
1944
1945
1946–1949
1947
1950–1951
1953
1955–1956
1957–1959
1960
1960–1962
 Chile
Colo-Colo
Bocskai
Messina
Aquila Russi
Pisa
Genoa
1. FC Nürnberg
Metz
Catania
Savona
San Lorenzo
Rosario Central
Guadalajara
Meksyk Meksyk
América
Boca Juniors
Selección Valle
 Peru
Sporting CP
Porto

György (Jorge) Orth Wirth, właśc. György Faludi (ur. 30 kwietnia 1901 w Budapeszcie, zm. 11 stycznia 1962 w Porto) – węgierski piłkarz grający na pozycji napastnika oraz trener. Pracował w dziewięciu różnych krajach. Był selekcjonerem reprezentacji Chile podczas pierwszych mistrzostw świata. W plebiscycie IFFHS zajął ósme miejsce wśród najlepszych węgierskich piłkarzy XX wieku.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Kariera klubowa[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym klubem Ortha był TSK, jedna z dziecięcych drużyn z Budapesztu. Zespół istniał stosunkowo krótko, lecz udało mu się wypromować wielu późniejszych reprezentantów Węgier.

W wieku 15 lat dostał się do jednego z bardziej znanych klubów węgierskich, Vasasu Budapeszt. Po zaledwie kilku miesiącach gry dla VSC na krótko przeprowadził się do Włoch, gdzie grał w piłkę dla Pisy Calcio. Wkrótce jednak powrócił do ojczyzny i dołączył do zespołu MTK Budapeszt, który trenował wówczas Anglik Jimmy Hogan. Po I wojnie światowej o sile MTK stanowili m.in. Imre Schlosser, Alfréd Schaffer, József Braun, a po dojściu do drużyny Ortha, zaczął on odnosić sukcesy na arenie krajowej. Początkowo trener Hogan ustawiał Ortha jako obrońcę obok Gyuli Feldmanna i Gyuli Mándiego. Przed sezonem 1919/1920 MTK opuścił jednak Schaffer i Orth, przeniesiony do linii ataku, z miejsca stał się najlepszym strzelcem klubu. Z 28 golami na koncie został najlepszym strzelcem ligi, który to wyczyn powtarzał jeszcze przez dwa sezony z rzędu. W tym okresie MTK ośmiokrotnie sięgał po mistrzostwo Węgier i raz po Puchar Węgier. W roku 1923 Orth wyjechał do Austrii, gdzie grał w klubie First Vienna FC.

Już po roku Orth wrócił do MTK po średnio udanej przygodzie w Austrii. We wrześniu 1925 jego klub grał mecz towarzyski z Wiener Amateur SV. W starciu z jednym z piłkarzy austriackich, Johannem Tandlerem, Orth doznał poważnej kontuzji kolana. Do gry powrócił dopiero jesienią 1926. Jego organizm był jednak już wówczas na tyle wyeksploatowany, że wielu węgierskich kibiców martwiło się, iż wkrótce zakończy karierę.

W 1927 Orth postanowił jednak kontynuować swoją karierę we Francji i kolejne dwa lata spędził w Olympique Marsylia. W teorii karierę zakończył w 1929 w węgierskim Budai 33 FC, lecz w latach 30. grywał jeszcze sporadycznie, pełniąc rolę grającego trenera w FC Messina i 1. FC Nürnberg.

Kariera reprezentacyjna[edytuj | edytuj kod]

W reprezentacji Węgier Orth zadebiutował w listopadzie 1917 jako zaledwie szesnastoletni chłopak w wygranym przez Madziarów 2:1 meczu z Austrią. W następnych latach miał niemal zawsze pewne miejsce w pierwszym składzie kadry, w której grał jako napastnik bądź środkowy pomocnik. W 1924 Orth wraz z kolegami brał udział w igrzyskach olimpijskich rozgrywanych w Paryżu. Tam Madziarzy najpierw rozgromili 5:0 Polaków, by w następnej rundzie ulec 0:3 Egiptowi. W obu tych spotkaniach Orth zagrał, jednak w drugim z nich nawet on nie potrafił zrobić różnicy. Ostatni mecz w kadrze narodowej zagrał w październiku 1927 w przegranym 1:2 pojedynku z Czechosłowacją. Ogółem jego dorobek reprezentacyjny zamknął się na 32 meczach i 13 golach.

Kariera trenerska[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu kariery piłkarskiej Orth postanowił zostać trenerem, więc wyrobił sobie odpowiednią licencję w Akademii w Berlinie. W 1930 dostał propozycję poprowadzenia reprezentacji Chile podczas mistrzostw świata w 1930, którą przyjął, jednocześnie stając się drugim najmłodszym trenerem w historii mundiali (miał wówczas 29 lat), przegrywając jedynie z ówczesnym selekcjonerem reprezentacji Argentyny Juanem José Tramutolą. Chilijczycy wygrali dwa z trzech spotkań na boiskach Urugwaju, jednak w decydującym o wyjściu z grupy meczu ulegli Argentynie. Po turnieju Orth pojechał wraz z podopiecznymi do Chile, gdzie kontynuował karierę trenerską w Colo-Colo. Wkrótce otrzymał chilijskie obywatelstwo i od tej pory znany był również jako Jorge Orth.

W 1932 powrócił na Węgry, gdzie przez kilka miesięcy trenował tamtejszą drużynę Bocskai FC. Jeszcze w tym samym sezonie wyjechał do Włoch, gdzie kolejno trenował zespoły: FC Messina (na stanowisku grającego trenera, Pisa Calcio oraz Genoa CFC.

Jesienią 1936 Jorge Orth przeprowadził się do Niemiec, gdzie trenował piłkarzy 1. FC Nürnberg, a w kilku spotkaniach sam nawet pojawił się na boisku. Wraz z podopiecznymi dwukrotnie zdobył mistrzostwo Bawarii, zaś finałowy mecz o mistrzostwo kraju przegrał w stosunku 0:2 z Schalke Gelsenkirchen. W sezonie 1938/1939 prowadził FC Metz.

W latach 1939–1942 znów pracował we Włoszech, tym razem trenując zespoły kolejno Calcio Catania oraz Savony. W 1942 powrócił do Ameryki, gdzie szkolił ponownie reprezentację Chile, a następnie argentyńskie San Lorenzo oraz meksykańskie Deportivo Guadalajara. Był również szkoleniowcem Boca Juniors oraz selekcjonerem reprezentacji Meksyku, Kolumbii i Peru.

W 1961 powrócił do Europy. Tym razem osiadł w Portugalii, gdzie trenował drużyny Sportingu Lizbona i FC Porto. Zmarł na atak serca, będąc jeszcze trenerem tego drugiego zespołu 11 stycznia 1962.

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

  • 8 razy mistrzostwo Węgier (1918, 1919, 1920, 1921, 1922, 1923, 1924, 1925)
  • Puchar Węgier (1923)
  • 3 razy król strzelców ligi węgierskiej (1920, 1921, 1922)
  • 2 razy mistrzostwo Bawarii (1937, 1938)
  • wicemistrzostwo Niemiec (1938)
  • 32 mecze i 13 bramek w reprezentacji Węgier
  • udział na mistrzostwach świata w 1930 jako selekcjoner reprezentacji Chile

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]