Kopalnia węgla kamiennego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wózek z węglem przed KWK Rydułtowy-Anna w Rydułtowach
Ostatnia wydobyta tona węgla z kopalni Bielszowice

Kopalnia węgla kamiennego (KWK) – rodzaj kopalni, w której wydobywa się węgiel kamienny z pokładów położonych pod ziemią metodą odkrywkową lub głębinową.

Kopalnia[edytuj]

Kopalnia węgla kamiennego jest zazwyczaj dużym zakładem, zatrudniającym od kilkuset do kilku tysięcy osób, zdolnym do wydobywania, obróbki i przygotowania węgla do transportu. W kopalni znajdują się maszyny i urządzenia umożliwiające wydobycie, obróbkę i załadunek surowca. Do najważniejszych obiektów na terenie kopalni zalicza się szyby górnicze, wraz z wieżami szybowymi, łaźnie, budynki administracyjne, zakład obróbki węgla, suszarnie, płuczki, sortownie, lampownie, bocznice kolejowe, rampy, place ładunkowe i inne.

W podziemnej części kopalni znajdują się wyrobiska górnicze, które najczęściej zajmują powierzchnię kilku kilometrów kwadratowych na różnych poziomach wydobycia.

Zazwyczaj każda z kopalń posiada również własną zakładową straż pożarną, punkt medyczny oraz drużynę ratowników górniczych. Ponadto nad bezpieczeństwem pracowników kopalń czuwają specjalnie powołane w tym celu zespoły ratownictwa górniczego. W Polsce są one skupione wokół Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego w Bytomiu z oddziałami ratunkowymi w: Bytomiu, Jaworznie, Wodzisławiu Śląskim i Zabrzu.

Szkodliwość górnictwa węglowego[edytuj]

W wyniku eksploatacji złóż podziemnych następuje zwiększone ryzyko licznych zagrożeń mających wpływ dla środowiska, gospodarki, otoczenia społecznego oraz życia samych górników. Należą do nich szkody górnicze, obniżanie poziomu wód gruntowych, zalanie wyrobiska przez kurzawkę, wdarcie się wody, zatrucia toksycznymi gazami, odwrócenie prądu powietrza, pożary zarówno w kopalni, jak i hałd z odpadami kopalnianymi, zawały wyrobiska, wybuchy pyłu węglowego, wybuchy metanu, zalanie kopalń, wyrzut skał i zwiększone ryzyko wypadków przy maszynach będące konsekwencją warunków w kopalni węgla kamiennego.

Osobną kategorię zagrożeń stanowi wpływ spalania węgla zarówno w wyniku niskiej emisji jak i w elektrowniach węglowych.

Wykorzystanie infrastruktury kopalń[edytuj]

Centrum wspinaczkowe Sport poziom 450 w Sosnowcu
Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny

Z uwagi, że kopalnie węgla kamiennego to najczęściej duże zakłady, po restrukturyzacji i zamknięciu kopalń pozostaje często bardzo dużo budynków, które można wtórnie zagospodarować. Wykorzystana może być również energia geotermalna bądź złoża gazu (najczęściej metanu), zalegające w kopalniach.

Już w listopadzie 2001 roku podczas konferencji „Geotermal Energy in Underground Mines” zespół w składzie: Eleonora Solik-Heliasz (Główny Instytut Górnictwa) i Zbigniew Małolepszy (Katedra Geologii Podstawowej Uniwersytetu Śląskiego) przedstawili możliwości wykorzystania energii geotermalnej z wód kopalnianych w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym[1]

Na terenach byłych kopalni węgla kamiennego powstają:

Kopalnie węgla kamiennego w Polsce[edytuj]

W Polsce kopalnie węgla kamiennego występują na Górnym Śląsku i Zagłębiu Dąbrowskim w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym obejmującym Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz Rybnicki Okręg Węglowy, a także na Dolnym Śląsku i na Lubelszczyźnie – Lubelskie Zagłębie Węglowe. Kopalnie Węgla Kamiennego w Polsce zrzeszone są w grupach, holdingach, kampaniach węglowych:

Katowicki Holding Węglowy SA[edytuj]

Holding powstał 29 czerwca 1993 roku.

Kopalnie wchodzące w skład Katowickiego Holdingu Węglowego S.A.[6]:

  • KWK Murcki – Staszic
  • KWK Mysłowice – Wesoła
  • KWK Wieczorek
  • KWK Wujek

1 kwietnia 2017 roku kopalnie przeszły do Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o.

Kompania Węglowa S.A.[edytuj]

Kompania Węglowa S.A. powstała 1 lutego 2003 roku.

Kopalnie wchodzące w skład Kompanii Węglowej S.A[7]:

1 maja 2016 roku kopalnie przeszły do Polskiej Grupy Górniczej sp. z o.o.

Jastrzębska Spółka Węglowa S.A.[edytuj]

Kopalnie wchodzące w skład JSW w 2014 roku:

Węglokoks Kraj Sp. z o.o.[edytuj]

  • KWK Bobrek-Piekary

Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A.[edytuj]

Kopalnie wchodzące w skład Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. [8]

  • KWK Brzeszcze Wschód
  • KWK Centrum (w likwidacji)
  • KWK Makoszowy
  • KWK Kazimierz - Juliusz
  • KWK Mysłowice
  • KWK Murcki-Staszic Ruch Boże Dary
  • KWK Anna
  • KWK „Rozbark V”
  • KWK „Jas-Mos”
  • KWK „Pokój I”
  • KWK „Wieczorek I”
  • KWK „Krupiński”

Polska Grupa Górnicza sp. z o.o.[edytuj]

Powstała 1 maja 2016 roku. Przejęła kopalnie z Kompanii Węglowej S.A., niecały rok później bo 1 kwietnia 2017 roku przejęła kopalnie Katowickiego Holdingu Węglowego S.A.

  • KWK Bolesław Śmiały
  • KWK Sośnica
  • KWK Piast-Ziemowit Ruch Piast
  • KWK Piast Ziemowit Ruch Ziemowit
  • KWK Ruda Ruch Halemba
  • KWK Ruda Ruch Pokój
  • KWK Ruda Ruch Bielszowice
  • KWK ROW Ruch Chwałowice
  • KWK ROW Ruch Jankowice
  • KWK ROW Ruch Marcel
  • KWK ROW Ruch Rydułtowy
  • KWK Mysłowice-Wesoła
  • KWK Murcki-Staszic
  • KWK Wujek
  • KWK Wieczorek

Tauron Wydobycie S.A.[edytuj]

  • Zakład Górniczy Janina
  • Zakład Górniczy Sobieski
  • Zakład Górniczy Brzeszcze

Zobacz też[edytuj]

Przypisy