Fenelzyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fenelzyna
Fenelzyna
Fenelzyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C8H12N2
Masa molowa 136,19 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 51-71-8
PubChem 3675[4]
DrugBank DB00780[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC N06 AF03
Stosowanie w ciąży kategoria C

Fenelzyna (łac. Phenelzinum) – nieselektywny, nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy (IMAO). Pochodna hydrazyny o budowie zbliżonej do fenyloetyloaminy. Obecnie bardzo rzadko stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych (preparaty fenelzyny nie są zarejestrowane w Polsce). Wywołuje, podobnie jak inne nieselektywne IMAO, groźne interakcje z innymi lekami oraz niektórymi pokarmami, wymaga stosowania diety ubogiej w tyraminę.

Uważa się, że fenelzyna, podobnie jak inne inhibitory MAO, wykazuję zauważalnie wyższą skuteczność przeciw depresji i lękom w porównaniu z bardziej popularnymi lekami, np. SSRI. O ile jej skuteczność jako leku 'pierwszego rzutu' jest nie większa od innych leków, o tyle znajduje zastosowanie w leczeniu depresji atypowej (skuteczność wyższa od imipraminy[5]), fobii społecznej oraz wtedy, kiedy inne antydepresanty są nieskuteczne. W USA, Hiszpanii, krajach Ameryki Łacińskiej, Kanadzie, Wielkiej Brytanii fenelzyna jest stosowana (nazwy handlowe Nardil, Nardelzine), mimo dobrego dostępu do innych leków.[potrzebne źródło]

Skutki uboczne stosowania fenelzyny powodują, że jest ona traktowana, podobnie jak inne nieselektywne i nieodwracalne inhibitory MAO, jako lek 'ostatniej szansy', jednakże ma stałe miejsce w terapii zaburzeń depresyjnych (firma Pfizer szacuje, że 'Nardil' przyjmuje przynajmniej 80 000 osób na świecie[potrzebne źródło]), szczególnie przebiegających z lękiem, z uwagi na jej unikatowy sposób działania (wpływ na układ GABA).

W lecznictwie zamkniętym, pod ścisłą kontrolą lekarską, u pacjentów z depresją oporną na leczenie, stosuje się niekiedy inhibitory MAO razem z innymi lekami przeciwdepresyjnymi, lecz grozi to wystąpieniem zespołu serotoninowego (jeśli połączono z lekami serotoninergicznymi), przełomu nadciśnieniowego (w przypadku połączenia z lekami adrenergicznymi) lub delirium. Zazwyczaj hydrazynowe IMAO łączy się z amitryptyliną, przy czym albo dodaje się IMAO do amitryptyliny albo zaczyna przyjmować oba leki jednocześnie, dołączenie amitryptyliny do rozpoczętego wcześniej leczenia IMAO niesie ze sobą szczególne ryzyko powikłań[6].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Rzewuska: Leczenie zaburzeń psychicznych. Wyd. 3. Warszawa: PZWL, 2006. ISBN 83-200-3354-3.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Fenelzyna (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-08-15].
  2. Fenelzyna (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-08-15].
  3. 3,0 3,1 Fenelzyna – karta leku (DB00780) (ang.). DrugBank.
  4. Fenelzyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. Arch Gen Psychiatry – Abstract: Phenelzine v Imipramine in Atypical Depression: A Preliminary Report, July 1984, Liebowitz et al. 41 (7): 669.
  6. „Review of psychiatry” Allan Tasman, Stephen M. Goldfinger. American Psychiatric Pub, 1990. ISBN 0-88048-248-6, 9780880482486. Strona 85.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.