Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie
Status prawny spółka akcyjna
Data założenia 1991
Lokalizacja Warszawa
Ważni pracownicy Adam Maciejewski – prezes zarządu
Kapitalizacja 883,4 mld zł (11.04.2014)
Liczba spółek 452 (11.04.2014)
Główne indeksy WIG, WIG30, WIG50, WIG250, TBSP.Index
Strona internetowa giełdy
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA
Forma prawna spółka akcyjna
Założyciel(e) Skarb Państwa[1]
Data założenia 12 kwietnia 1991
Państwo  Polska
Siedziba 00–498 Warszawa
ul. Książęca 4
Numer KRS 0000082312
Prezes Adam Maciejewski[2]
Przewodniczący
rady nadzorczej
Wiesław Rozłucki[3]
Akcjonariusze / udziałowcy Skarb Państwa[4]
Branża giełda papierów wartościowych
Zysk netto 101 385 000,00 zł[5](2013)
Kapitał zakładowy 41 972 000,00 zł
Giełda GPW
ISIN

PLGPW0000017

Symbol akcji GPW
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA
Ziemia 52°13′48,8″N 21°01′24,0″E/52,230222 21,023333Na mapach: 52°13′48,8″N 21°01′24,0″E/52,230222 21,023333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Wejście do Centrum Giełdowego w Warszawie
Aktualna siedziba Giełdy Papierów Wartościowych SA przy ul. Książęcej w Warszawie
Centrum Bankowo-Finansowe, była siedziba Giełdy Papierów Wartościowych. Budynek wzniesiony w latach 1948–1952 jako siedziba Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
Gmach przy ul. Królewskiej 14, siedziba giełdy od 1876 do II wojny światowej, został kompletnie zniszczony podczas działań wojennych
Gmach Banku Polskiego na rogu placu Bankowego i ul. Elektoralnej, siedziba giełdy od 1828 do 1876
Pałac Saski, pierwszy budynek giełdy, centrum handlu od 1817 do 1828, zniszczony w 1944

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA – instytucja publiczna mająca na celu zapewnienie możliwości obrotu giełdowego papierami wartościowymi (takimi jak akcje, obligacje, prawa poboru itp.) oraz niebędącymi papierami wartościowymi instrumentami finansowymi (takimi jak opcje, kontrakty terminowe) dopuszczonymi do obrotu giełdowego. Obrót regulowany jest przez regulamin giełdy, szczegółowe zasady obrotu giełdowego, Komisję Nadzoru Finansowego oraz ustawy:

  • o obrocie instrumentami finansowymi[6],
  • o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych[7],
  • o nadzorze nad rynkiem kapitałowym[8],
  • o nadzorze nad rynkiem finansowym[9].

Warszawska giełda jest głównym elementem rynku wtórnego i oprócz Głównego Rynku prowadzi rynek małych spółek NewConnect, rynek obligacji Catalyst oraz rynek energii poee. Handel na rynku wtórnym odbywa się za pośrednictwem członków giełdy, głównie domów maklerskich lub banków prowadzących działalność maklerską.

Najważniejszymi indeksami giełdowymi głównego rynku są: WIG, WIG30, WIG50 i WIG250.

Według stanu na 11 kwietnia 2014 na GPW notowanych jest 452 spółek, których łączna kapitalizacja giełdowa wynosi ponad 883 mld złotych, z czego 612,9 mld przypada na spółki krajowe, a ponad 270 mld na spółki zagraniczne[10].

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie została założona przez Skarb Państwa jako spółka akcyjna.

Władzami spółki GPW w Warszawie SA są:

Zarząd giełdy poza uprawnieniami i obowiązkami wynikającymi z Kodeksu spółek handlowych, dopuszcza do obrotu giełdowego papiery wartościowe, określa zasady wprowadzania papierów wartościowych do obrotu, nadzoruje działalność maklerów giełdowych i członków giełdy w zakresie obrotu giełdowego. Zarząd giełdy składa się z czterech osób. Pracami zarządu kieruje prezes zarządu wybrany przez walne zgromadzenie.

Prezesi giełdy[edytuj | edytuj kod]

Skład Rady Nadzorczej GPW[12][edytuj | edytuj kod]

Skład Zarządu GPW[edytuj | edytuj kod]

Grupa kapitałowa GPW[edytuj | edytuj kod]

Grupę kapitałową GPW tworzą:

Harmonogram sesji[edytuj | edytuj kod]

Harmonogram notowań ciągłych na GPW[edytuj | edytuj kod]

  • 8:30–9:00 – faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
  • 9:00 – otwarcie (określenie kursu na otwarciu)
  • 9:00–16:50 – notowania ciągłe
  • 16:50–17:00 – przyjmowanie zleceń na zamknięcie (przyjmowanie zleceń na zamknięcie)
  • 17:00 – zamknięcie (określenie kursu na zamknięciu)
  • 17:00–17:05 – dogrywka

Harmonogram notowań ciągłych dla kontraktów terminowych na GPW[edytuj | edytuj kod]

  • 8:30 – 8:45 – przyjmowanie zleceń na otwarcie
  • 8:45 – otwarcie (określenie kursu na otwarciu)
  • 8:45 – 16:50 – notowania ciągłe
  • 16:50 – 17:00 – przyjmowanie zleceń na zamknięcie
  • 17:00 – zamknięcie (określenie kursu na zamknięciu)
  • 17:00 – 17:05 – dogrywka

Harmonogram notowań jednolitych na GPW[edytuj | edytuj kod]

  • 8:30–11:00 – faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
  • 11:00 – otwarcie (określanie kursu jednolitego)
  • 11:00–11:30 – dogrywka
  • 11:30–15:00 – faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
  • 15:00 – otwarcie (określenie kursu jednolitego)
  • 15:00–15:30 – dogrywka
  • 15:30–17:05 – faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie następnej sesji)

Instrumenty finansowe notowane na giełdzie[edytuj | edytuj kod]

Wybrane wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 22 marca 1991 r. – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych, tworząc ramy prawne dla rynku kapitałowego w Polsce.
  • 12 kwietnia 1991 r. – Minister Przekształceń Własnościowych i Minister Finansów reprezentujący Skarb Państwa podpisali akt założycielski Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.
  • 16 kwietnia 1991 r. – odbyła się pierwsza sesja giełdowa z udziałem 7 domów maklerskich, na której notowano akcje 5 spółek: Tonsilu, Próchnika, Krosna, Kabli, i Exbudu. Sesje odbywały się raz w tygodniu.
  • 22 kwietnia 1993 r. – uruchomiono rynek równoległy.
  • 3 października 1994 r. – notowania na warszawskiej giełdzie odbywają się pięć dni w tygodniu.
  • 10 października 1994 r. – formalne przyjęcie do Światowej Federacji Giełd
  • 3 stycznia 1995 r. – wprowadzono indeks rynku równoległego WIRR.
  • 15 lipca 1997 r. – wprowadzono do notowań ciągłych akcje pierwszych pięciu spółek.
  • 21 sierpnia 1997 r. – uchwalono ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, w związku z czym moc straciła dotychczas obowiązująca ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych z dnia 22 marca 1991 r.
  • 16 stycznia 1998 r. – uruchomiono rynek instrumentów pochodnych – kontrakty terminowe na indeks WIG20.
  • 26 marca 1999 r. – rozpoczęto publikowanie subindeksów sektorowych.
  • 17 listopada 2000 r. – uruchomiono Nowy System Giełdowy Warset.
  • 22 stycznia 2001 r. – wprowadzono kontrakty terminowe na akcje trzech pierwszych spółek: TPSA, Elektrimu i PKN Orlen.
  • 18 lutego 2002 r. – pierwsze notowanie kontraktów terminowych na MIDWIG.
  • 22 września 2003 r. – debiut opcji na WIG20.
  • 14 października 2003 r. – debiut pierwszej spółki zagranicznej na GPW – Banku Austria Creditanstalt AG.
  • 3 marca 2004 r. – z powodu awarii węzła informatycznego wstrzymano handel na 50 minut.
  • 1 maja 2004 r. – wprowadzono nowy podział rynków notowań: na urzędowy i nieurzędowy.
  • 10 listopada 2004 r. – obroty przekroczyły 3,272 mld zł.
  • 25 lutego 2005 r. – WIG20 przekracza barierę 2100 punktów (na zamknięciu 2118,49 pkt), przy obrotach 1,2 mld zł.
  • 28 lipca 2005 r. – po raz pierwszy WIG pokonał poziom 30 000 punktów (osiągając na zamknięciu sesji 30 239,88 pkt).
  • 29 lipca 2005 r. – uchwalono ustawy:
  1. o obrocie instrumentami finansowymi,
  2. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych,
  3. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym,

które zastąpiły dotychczas obowiązującą ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi z dnia 21 sierpnia 1997 r.

  • 14 grudnia 2005 r. – WIG20 pokonuje kolejny psychologiczny poziom 2600 punktów (na zamknięciu 2601,96 pkt), przy obrotach 1,172 mld zł.
  • 13 kwietnia 2006 r. – WIG20 pierwszy raz kończy sesję powyżej 3000 punktów (3023,69 punktów na zamknięciu).
  • 4 maja 2006 r. – WIRR pokonuje barierę 10 000 punktów (10 028,24 na zakończeniu sesji). Zanotowano także wysokie obroty – 1,684 mld zł.
  • 5 maja 2006 r. – WIG po raz pierwszy pokonuje poziom 45 tysięcy (45 070,86 punktów na końcu sesji).
  • 8 maja 2006 r. – WIG20 na zamknięciu sesji osiągnął 3327,19 punktów.
  • 18 stycznia 2007 r. – MIDWIG osiąga poziom 4128,14 pkt, odnotowano także obroty w wysokości 3,706 mld zł.
  • 19 stycznia 2007 r. – WIG osiągnął poziom 54 048,19 pkt, a WIG20 zamknął się na poziomie 3457,94 pkt.
  • 13 lutego 2007 r. – zawieszenie notowań giełdowych na ponad 3 godziny, z powodu przerwy w komunikacji między giełdą, a domami maklerskimi. Przyczyną było uszkodzenie przełącznika.
  • 16 marca 2007 r. – po sesji indeksy MIDWIG i WIRR zostają zastąpione nowymi: mWIG40 i sWIG80.
  • 2 lipca 2007 r. – z powodu awarii systemu transakcyjnego sesja giełdowa rozpoczęła się z dwugodzinnym opóźnieniem.
  • 13 maja 2010 r. – odnotowano największe obroty w dotychczasowej historii giełdy, ukształtowały się one na poziomie 6,6 mld zł.
  • 9 listopada 2010 r. – rozpoczęcie notowań akcji GPW na głównym parkiecie GPW.
  • 16 kwietnia 2011 r. – GPW obchodziła 20-lecie istnienia
  • 21 lipca 2011 r. – powróciły do obrotu na GPW warranty
  • 8 listopada 2011 r. – zawarcie przez GPW umowy nabycia akcji Towarowej Giełdy Energii SA
  • 17 stycznia 2013 r. – Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie akcjonariuszy Giełdy Papierów Wartościowych odwołało Ludwika Sobolewskiego z funkcji prezesa spółki oraz powołało na to stanowisko Adama Maciejewskiego.
  • 12 kwietnia 2013 r. – ostatnia sesja giełdowa w systemie Warset.
  • 15 kwietnia 2013 r. – pierwsza sesja giełdowa w systemie UTP[13]
  • 23 września 2013 r. – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG30
  • 24 marca 2014 r. – rozpoczęcie publikacji indeksów WIG50 i WIG250
  • 20 czerwca 2014 r. - ostatni dzień notowania kontraktów futures z mnożnikiem 10 zł[14]

Wpływ rynków światowych na GPW w Warszawie[edytuj | edytuj kod]

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie podobnie jak każda inna nie jest odosobnionym, czy też wyizolowanym tworem uzależnionym tylko od sytuacji gospodarczej w kraju oraz kondycji notowanych na niej spółek. Znaczny wpływ na warszawskie indeksy giełdowe mają notowania na zagranicznych giełdach – przede wszystkim duży wpływ ma amerykańska giełda papierów wartościowych w Nowym Yorku (NYSE) oraz giełdy w Europie Zachodniej, szczególnie w takich krajach Unii Europejskiej[15] jak Niemcy – (FWB), Anglia – (LSE) itd. Duże znaczenie ma również kondycja gospodarki światowej i istotne wydarzenia gospodarcze dotyczące krajów rozwiniętych i rozwijających się.

Przypisy

  1. Akt założycielski podpisał Minister Przekształceń Własnościowych i Minister Finansów reprezentujący Skarb Państwa dnia 12 kwietnia 1991 r.
  2. http://forsal.pl/artykuly/680230,knf_zatwierdzila_zmiany_w_zarzadzie_gpw.html.
  3. GPW SA Rada nadzorcza.
  4. Akcjonariat
  5. http://www.gpw.pl/pub/files/PDF/Sprawozdanie2013/Wybrane_jednostkowe_dane_finansowe.pdf Wybrane jednostkowe dane finansowe GPW]
  6. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. 2005 nr 183 poz. 1538).
  7. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. 2005 nr 184 poz. 1539).
  8. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz.U. 2005 nr 183 poz. 1537).
  9. Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. 2006 nr 157 poz. 1119).
  10. http://www.gpw.pl/analizy_i_statystyki
  11. Adam Maciejewski nowym prezesem GPW (pol.). Bankier24. [dostęp 2013-01-17].
  12. GPW.pl – Rada Nadzorcza GPW.
  13. http://www.gpw.pl/wydarzenia/?ph_tresc_glowna_start=show&ph_tresc_glowna_cmn_id=50218.
  14. Futures: Rynek żegna się ze starymi pochodnymi (dostęp 2014-07-12)
  15. http://www.poradniki.zgora.pl/jak-inwestowac-na-gieldzie/.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]